Benutzer:Matthias Klostermayr

Aus Wikipedia
Wexln zua: Navigazión, Suach
öha! (Buidl vum Florian Schott)
Biatraglsteing in seina scheenstn Form (Buidl vum Florian Schott)
Diandlgwand in seina scheenstn Form (Buidl vum Florian Schott)
Marlies in da Tracht (Buidl vum Florian Schott)

Griassdi, Servas, Habedere af da Hoamseitn vum Hiasl, der si de Neibelebung vo da Boarischn Sproch zum Stecknpferdl gmocht hod.

Inhoitsvazeichnis

[drå werkln] wurzln

De boarischn Wuazln vum Hiasl kemma aus da Gegend vo Minga (Obabayern), Vawandte hoda aa in Niadabayern und no mehra in da Augschburga Gegend. Da Hiasl vasuacht oba a klassisches Obaboarisch zum schreim, wei er dem a ganz grousse Bedeitung zuamisst. Da Hiasl wui im Boarischn no vui dazualerna und is deshoib fir Sproch-Kritik und Vabesserungsvorschläg sehr afgschlossa.

[drå werkln] boarisch mocht schlau und hod zukunft

Boarisch hod Zukunft. Boarisch is a beliabte, prägnante, ausdrucksstoake Sproch und hod ois Zwoatsproch no weidare Vortei: Noch Einschätzung vo vuin Expertn gähd des guade Obschneidn vo Bayern und Sachsen im PISA Vagleich auf an stoakn Dialekt in dena Ländan zruck. Dialekt mocht schlau.

Dass s Boarische in de letztn Joa an Bodn valorn hod, beunruhigt mi ned. Wei s Internet gibt uns ganz neiche Meglichkeitn. Und es san imma Wenge, de a Wende herbeifian kenna. Es is sogor bessa es san Wenge, de in a Richtung ziagn wia Vui de se gegnseitig blockian. Jeda vo uns ko an Beitrog leistn, dass s Boarische wieda an Bodn gwinnt! Dazua brauchts a vui mehr Netzseitn af Boarisch, Sprochseitn, Nochrichtnseitn, Foren, Blogs... Da Hiasl orbat aa an zwoa soichn boarischn Netz-Projektn mit.

Zitat Haindling: Leit hoits zsamm / sonst dauerts nimma recht lang / auf oamoi duats an gscheitn Schäppara / und dann kracht oiß zsamm. Drumm Leitl sats gscheit / sunst kemma nimma recht weit / do hoit ma liaba olle zamm / sunst daueats nimma recht lang!

[drå werkln] s boarische is kiaza, schneja, prägnanta

S Boarische is moast kiaza und damit ergonomischa wia s Hochdeitsche (Ergonomievortei). Im Hochdeitschn kimmt da Buchstob "E" mit Obstand am heifigstn voa. Im Boarischn foit des "E" oft weg. Ba da Endung "en" fost imma oda s "en" wiad zum "a". Ba da Endung "er" wiat moast aa a "a" gschriem. De Voasuim "ge" wiad af "g" kiazt. Und vui Wäata san vo Haus aus kiaza: ned (nicht), i (ich), na (nein), a (ein), gseng (gesehen), Schoklad (Schokolade), Schmei (Schnupftabak, Schmalzler), Ogrosl (Stachelbeere)... Es gibt sicha aa Gengbeispui, owa isgesamt is s Boarische vui kiaza, ergonomischa, schneja und prägnanta!

Beispui 1

I hob a Schmoiz und i schnupf di.
Ich habe Schnupftabak und ich gebe dir davon etwas zum Schnupfen ab.

Beispui 2

He Mo, mah du! Na Pata, mah du!
Hallo Mann, mähe du! Nein Pater, mähe du!
Zitat: Liadl vum Haindling

Beispui 3

Schwoamas owi!
Spülen wir es runter!
Boarischa Trinkspruch

[drå werkln] echt boarisch schreim - ohne haggal und gringal

De bekanntn boarischn Dialektdichta und Musika hom so gschriem bzw. schreim so, dass des jeda sofuat vasteht. Sunst warns aa af eahnare Texte und Biachln sitzn bliem. De Schreibweisn san - entgeng vo manchn Behaptunga in da Wiki-Bar, sehr ähnlich, d.h. de Varianzn san vui geringa wia de Ibaeinstimmungen. Und des obwois koane birokratischn Rechtschreibregln im Boarischn gibt. De braucht a neamd, de hods beispuisweis zua Zeitn vom Goethe aa im Deitschen ned gem. Koa oanziga vo de bedeitendn boarischn Autorn hod mehr Sondazeichn vawendt, ois de de im Deitschn iblich san. Koana vom Thoma Ludwig bis zum Ringsgwandl Schorsch, vom Nestroy Johann bis Hubert vo Goisern, vom HC Artmann bis zum Qualtinger...

Zu oin Zeitn worn de wichtign Autorn und litararische Werke de entscheidendn Sproch- und Schreibrefarenzn: Vom Homer bis zum Platon, vom Seneca bis zum Ovid, vom Nibelungenliad bis zur Luther-Bibel, vom Chaucer bis zum Shakespeare. Deshoib soit ma des aa im Boarischn so mocha. Inan neichn Weana Wissnschafdsprojekt wern zwoa Biachln vum HC Artmann ois Schreibreferenz hergnumma: "med ana schwoazzn dintn" und de "Asteriks" Ibasetzunga.

Boarisch is a Sproch, de mid weniga Sundazeichn auskimmt wia dees Hochdeitsche, des is a wichtiga ergonomischa und evolutionära Vortei. Im klassischn Obaboarischn gibts koa "ü" (dees is je nochdem a "i", a "ia" oda a "u"), do gibts aa koa "ö" (des is in da Regl a "e"), dees "ß" braucht so und so neamd (des hom de Schweiza im Hochdeitschn scho längst obgschafft und vamisst hods do neamd). Manchmoi braucht ma des "ä".

[drå werkln] de boarische umschrift is fir de wp iwaflissig

De sog. boarische Umschrift is a umständliche, wissnschafdliche Huifskonstruktion ohne Wert firn Oitog. Wissenschoftlich gsegn mocht so a Schreibweis aa duachaus Sinn, vor oim fia Wissenschoftla de ned guad boarisch kenna, wei s de Sproch exakta obbuidn duat. Soichane Umschriftn san in vui Sprocha bekannt, aa z.B. im Sanskrit. De originäre Schrift im Oidindischn is so schwaa zum Lerna, dass de Wissenschaftla im Westn schon lang liaba zua oana Umschrift Zuaflucht nehma. De Inda de mitm Hindi afgwochsa san, braucha oba gwiss koa Umschrift. Am Hiasl is aa koa Foi bekannt, wo a Umschrift zu oana Standardschrift worn warad, wozua aa...

Fir Texte de si an vui Lesa richtn, de de Boarische Sproch mehr oda wenga beherrschn, is de Boarische Umschrift a grossa, a graviarenda Nochtei. Wei, ois wos de Lesboakeit valangsamt, reduziat de Ozoi vo de Leser. Jeds ungwohnte Sondazeichn hod so a valangsamende Wiakung. Des is zigfoch wissenschoftlich belegt. Vo da unnedign Valangsamung vo da Schreibgschwindigkeit amoi ganz obgsehn.

[drå werkln] eignnama miassn reschpektiat wern

Eignnama deafn nur in Ausnahmafäin vaändat wern. Und zwoa nur dann, wann s dafia a boarische Tradtion gibt, schriftli und relevant nochgwiesn. Ois andare is ned nur lächalich, sondan schodt dem Projekt in mehrfocha Hisicht. Es reduziat vor oim de Benutzazoin vo da Wiki-Bar drastisch (SEO-Effekt) und mocht de Enzyklopädie zum Narratorium...

[drå werkln] 10 hiasl - axiome

  • Es soit wieda mea boarisch gredt und gschriem wern. De Wiki-Bar ko dazua oan wichtign Beitrog loastn.
  • S'Boarisch in da Wiki muass fias Voik vaständlich sei, sogoa fia begobte Preißn.
  • Mid zvui Sondazeichn und Lautschrift ko ma ned vui Leit erreichn.
  • Sondazeichn und Lautschrift san unergonomisch und antievolutionär, guad fias Mumifizian - schlechd fias Lem.
  • A Rechtschreibung brauchma im Boarischn koane, oba a hoibwegs oaheitliche Schreibung miassma ostrebm, wann ma ois Sproch akzeptiat wean woin.
  • Eigennam soitn nur in Ausnahmefäin vaändert wean, de Vaständlichkeit gäht voa Sejbstbefriedigung.
  • In de boarischn Themen miass ma de bestn sei; so wia de DE-Wiki in de deitschn Themen bessa is wia de EN-Wiki, sunst hod de Wiki-Bar koa Zukunft.
  • Wann ma bessare Artikl hom, wern si mea Leit bei uns informian; des is de beste Werbung, aa fia neiche Autorn.
  • Leit aus da Wirtschafd, Kunst und vo de Medien miassn eamuntert wean, bei uns Artikl z'schreim.
  • De Presseorwat vo da Wiki-Bar muass - späda - vabessad wern; oba zeascht kimmt de Qualität.

[drå werkln] strategische optiona vo da wiki-bar

existenzberechtigung?

De Boarische Wikipedia hod nur dann a Existenzberechtigung, wanns irgenwos bessa mocht, ois wia de deitsche Wikipedia. Warum? Wei jeda, dea wo Boarisch ois Muaddasproch hod, aa Deitsch ois Muaddasproch hod. Oisdann, warum soit jemand in da boarischn Wikipedia nachschaua, wenn ea in da deitschn Wikipedia zu irgendoan Thema imma an bessan Artikl findt?

wos san dann de strategischn optiona?
  • Mia braucha a boor Artikl, de wo bessa san wia da vagleichbore Artikl af de.wikipedia (vor oim bezogn auf de Boarische Kuitua und Lemsart!)
  • Bessa kennt a bedeitn, dass weniga mehr is. Vui Artikl in da Deitschn WP san vui z lang bzw. fonga oft mit ana trivialn, nichtsogendn 1-Sotz-Eileitung o... und nacha gehts glei ins hoorkloane Detail. Da WP-Grundgedanke warad owa, m.E., dass ma in a boor Sätz aufn Punkt kimmt und nacha erscht ins Detail geht...
  • Mia braucha vui "Weidaleitunga" (Redirects), sunst findn de Leit an Artikl vialleicht ned und es entstenga leicht Doppeartike.
  • Natiale muass de Boarische WP de Vuifoit vo de Dialekte spiagln. De Vuifoit is aa interessant. Es muass owa a klor sei, dass s Boarische aloa mit da Vuifoit vo de Dialekte ned iwalem werd. (Des wor nur meglich in ana Zeit, wos boarisch Redn a Sejbstvaständlichkeit fir 90% vo da Bevejkarung wor.)
  • Damit de Boarische Sproch im globaln Dorf (nem Englisch und Chinesisch :)) iwalem ko, brauchts a Schriftsproch (oda a mehrane) und a hoibwegs vabindliche Schreibweis (oda aa mehrane, owa wenige). Des dadat sogor de Vuifoit vo de Dialekte nei befruchtn. Natiale ko des de Boarische WP ned leistn, owa ma muass des im Hintakopf ham, wenn ma firs Boarische wirkle wos doa wui. Wos ma in da Boarischn WP doa kennt, warad zammazwirka, dass de Ozoi vo de Schreibweisn a wengal eischränkt wern dadat. Des warad scho wos! Dass ma weida Mindest-Qualitätskriterien definiat: z.B. a Artikl muass - in da Regl - mindastns drei bis fimf Sätz ham (vgl. als.wp) usw.
  • Wenn de Boarische WP a presentablare Qualität hätt, nacha kennt ma sinnvolle Presseorbat mocha. Es gibt do herin Leit, de wo des kenntn.
  • Fir de Boarische Sproch is fimf vor zwejfe. De Ozoi vo de Sprochn auf da Wejt sinkt ständig. De Ozoi vo de Boarischn Muadasprochla aa. Do muass ma koa Prophet sei, um z wissn, wos de Stund gschlogn hod.
  • werd fortgsetzt...

[drå werkln] netzfavoritn


[drå werkln] boarische liablingsbiachln


[drå werkln] nei in da wiki-bar

[drå werkln] vum hiasl gschriem

boarisch
bayern

Portal:Bayern - Portal:Minga - Bayern (Begriffsklärung)- Bayern (ausbaut) - Minga (ausbaut) - Gschicht vu Bayern - Kurfürstentum Bayern - Kissing - Main (Begriffsklärung) - Main - Richard Strauss - Fränkisch - Untaweikatshofa

bayern-listn

Listn vo Fliass z Bayern

boarische originale
boarische typen

Bixlmadam - Münchna Kindl - Radiweiber

boarische musi

Wellküren - Haindling - Hans-Jürgen Buchner - Hubert von Goisern - Zwoastoa‎- Diandldrahn - Haberertanz - Weißwurscht Massaker - Listn vo boarische Voikstänz - Listn vo neia boarischa Voiksmusi

boarischa brauch

Goaßlschnalzen - Ollaheilign und Ollasäin‎ - Halloween - Heiligomd - Fingerhakeln - Stoahem - Landler - Ein Münchner im Himmel - Hofbräuhaus - Radi - Gstanzl‎ (nei gschriem) - Haferlschuah - Schuahplattler - Watschntanz - - Haberertanz - Lederhosn - Oidweibasumma - Listn vo boarische Vornam - Liberalitas Bavarica - Brotzeit - Rauhnacht

home sweet home

Route 66 - Eriesee - Erie (Voik) - Fort Erie - Buffalo - Buffalo Sabres - New York (Bundesstaat)‎ - Nirvana (Band) - Kurt Cobain - Vaeinigte Staatn (nei gschriem) - New York City (nei gschriem) - Frankenmuth - Beyoncé Knowles

philosophisches

Friedrich Nietzsche - Peter Sloterdijk - Freitod

vamischts

Preißn (Begriffsklärung) - Preißn - buidlarchiv - mog i mog i ned - Werkschtott - Weißwuascht-stott-Suschi - Pinocchio - Fee - Gnossnschoftsbank - Essay - Nirwana - Nirvana (Begriffsklärung) - Matthias - Portal:Wean - Politik (nei gschriem) - Thüringen - Nordrhein-Westfalen - Niedersachsen - Rheinland-Pfalz - Nirvana


wiki premiere

Zwoastoa‎ - Räuber Kneißl (Fuim) - Franz Xaver Bobinger - Diandldrahn - Haberertanz - Weißwurscht Massaker - Listn vo boarische Voikstänz - Listn vo bayerische Originale - Listn vo neia boarischa Voiksmusi - Listn vo boarische Rednsoatn - Listn vo boarische Spoatoatn - Wer ko, der ko - Radiweiber - Franz Xaver Krenkl - Bixlmadam - Hofnarr Prangerl - Bixlmadam

s'beste vo

Mathias Kneißl - Alois Irlmaier - Schuahplattler - Watschntanz - Lederhosn - Oidweibasumma - Listn vo boarische Vornam


























































Bayern, des samma mir,
Bayern und des bayerische Bier!
Bayern und des Reinheitsgebot,
des is unser flüssiges Brot!

(Haindling, Bayern)



Pffffft.gif



Persénlichs Werkzeig

Varianten
Akziónen
Navigazión
Midorwat
Hüif
Werkzeigkistn