Bischofshofn

Aus Wikipedia

Wechseln zua: Navigation, Suach
Der Àrtikl is im Dialekt „Stådt-Såizburgarisch“ gschriem worn.
 weidare Artikl aus dea Dialektgruppm
Bischofshofn
Behofn
Wåbbm Kårtn
Wappen von Bischofshofn
Bischofshofn
Östareichkartn, Position vo Bischofshofn hervorghoben
Basisdàtn
Bundeslãnd: Såizburg
Politischa Bezirk: St. Johànn im Pongau (JO)
Koordinatn: Koordinaten: 47° 25' N, 13° 13' O 47° 25' N, 13° 13' O
Hechn: 544 m ü. À.
Eîwohna: 10.152 (1. Jän. 2007)
Bevökarungsdichtn: 205 Eîwohna pro km²
Postleitzåih: 5500
Vurwåih: 06462
Gmoâkennziffa: 50 404
Gmoâvawåitung: Rathausplatz 1
5500 Bischofshofen
Offizielle Websitn:
Politik
Burgamàsta: Jakob Rohrmoser (ÖVP)
Gmoâråt: (2004)
13 SPÖ, 10 ÖVP, 1 Greane, 1 FPÖ
Bild
Bischofshofn mid 'm Bligg auf d' Paul-Aussaloatna-Schãnzn

Bischofshofn, oda à Behofn oda Bihofn, (Hochdaitsch: Bischofshofen) is a Stådt im Såizburga Lãnd, im Bezirk St. Johànn im Pongau, mid za. 10.200 Eîwohna. Bekãnnt is da Ort durch d' létzte Stazion vô da Viar-Schãnzn-Turnee worn, dé jeds Jåhr am Dreikenigståg durt åbghåitn wird.

Inhoitsvazeichnis

[dro werkln] Geogràfie

[dro werkln] Geogràfische Låg

Dé Gmoâ liegt im mittlan Såizåchtåi am Fuaß vôm Hochkenig, umgeem vôm Hochgrindegg und 'm Tennengebirg, im Pongau im Såizburga Lãnd, za. 50 km südlich vô da Stådt Såizburg. Zur Tauanautobãh san 's za. 3 km.

[dro werkln] Stådtgliadarung

Katastràlgmoândn und Ortsteile vô Bischofshofn san:

  • Åipfåhrt (Alpfahrt)
  • Bischofshofn (Bischofshofen)
Mårkt (Markt)
Naie Hoamat (Neue Heimat)
  • Buachberg (Buchberg)
Stoâ (Stein)
Trigé (Trigl)
  • Gainföid (Gainfeld)
  • Haidberg (Haidberg)
  • Kraizberg (Kreuzberg)
  • Laidarégg (Laideregg)
  • Mittaberghittn (Mitterberghütten)
  • Winke (Winkl)
Peham (Pöham)

D' Ortschåft Peham (Pöham) im Fritztåi ghert zur Katastràlgmoâ Winké. Mittn durchs Derfal geht d' Gmoâgrenz und ghert déswéng nur zur Höiftn zur Stådtgmoâ Bischofshofn, dé ãndare Höiftn ghert zur Gmoâ Pfårrwerfm.

[dro werkln] Nåchbagmoândn

Dé Nåchbagmoâna vô Bischofshofn san: St. Johànn im Pongau, Müihbåch am Hochkenig, Hittau, Pfårrwerfm und Werfm.

[dro werkln] Gschicht

Ausgråbunga am Gétschnberg (Götschenberg) beleng, dass durt bereits vur 5000 Jåhr Menschn gsiedlt håm und Kupfa åbbaut håm. Ab 'm 5. Jåhrhundat v. Kr. håm då Köitn gsiedlt. Aus 'm erstn Jåhrhundat n. Kr. san Siedlungsspurn vô d' Röma gfundn worn.

Erstmåis is Behofn 711 urkundlich erwähnt worn im Rãhmen vô da Klostagründung vô da Màximilianszöin (cella maximiliana) durch 'n heiling Rupert vô Såizburg mid da ausdrügglichn Befürwortung durch d' Agilofinga und da Untastützung vô da romanischn Ådlsfamilie De Albina aus Owaåim.

Zwischn 720 und 730 is as Klosta vô Slawn zastört worn. Um 750 håd 's an Streit um d' Besitzrechte zwischn 'm Herzog Odilo vô Bayan und 'm Virgilius vô Såizburg geem. 798 håd da Erzbischof Arn vô Såizburg d' Rügggåb vôm Klosta ãn 's Erzbistum Såizburg bewirkt. 820 is d' Cella Maximiliana åwamåis zastert worn.

1151 wird „Hofen“ erstmåis urkundlich dawähnt. 1215 is da „Pongo“ gnãnnte Ort in 'n Besitz vô d' Bischéf vôm Bistum Keamsee kemma. Da haitige Nãm is durch dés endstãndn, dass d' Ãsiedlung a „Hof vôm Bischof“ gwesn is.

1525 san à in Bischofshofn d' Såizburga (Daitscha) Bauankriag ståttgfundn und da Ort is zum Zentrum vôm Bauanaufstãnd worn. In oana vanichtndn Niadalåg bei Rådstådt san d' Bauan åwa gschlång worn.

1728 bis 1732 håm Tausnde Såizburga Protestàntn eana Hoamat valåssn miassn.

Durch 'n Bau vô da Giselabãh (Såizburg-Tirola-Bãh) nåch Wörgl und da Kronprinz-Rudoif-Bãh in Richtung Rådstådt 1875 is Bischofshofn zua am wirtschåftlichm Mittlpunkt herãgwåggsn und is am 9. Fewa 1900 zua Mårktgmoâ erhoom worn.

Aufgrund vô da kontinuiarlichn Entwigglung zua am wichting Wirtschåfts- und Eîkàfszentrum in da Region håd Behofn im Jåhr 2000 's Stådtrecht kriagt.

[dro werkln] Wåbbm

's Wåbbm vô da Gmoând werd so beschriem: A teilts und in da owan Höiftn gspåitns Schüidl. Obm im linkn goidanen Föidl a schwårza, mid âna rodn Zung ausgståtteta Âdla und in dém rechtn rodn Föidl a aus da Teilung schräglinks hervurrångds süiwanes gotischs Pàstoràle mid weißm åbflåttandm Bãnd. In da untan blaun Schüidlhöiftn a aus 'm linkn Seitnrãnd hervurrångda Årm im schwårzn Ärmé mid weißa Mãnschettn, in da bloßn Hãnd a goidana Taidingståb vô sé gneigt håitend.

Zuasätzlich zum Wåbbm fihrt d' Gmoând a Fãhne mid d' Fårbm Göib-Rod-Blau.

[dro werkln] Bevökarung

Bevökarungs-
entwigglung
Datum Eîwohna
1869 (1.816)
1880 (2.226)
1890 (2.931)
1900 (3.756)
1910 (4.893)
1923 (6.124)
1934 (6.184)
1939 (6.068)
1951 (7.921)
1961 (8.287)
1971 (9.567)
1981 (9.501)
1991 (10.138)
2001 (10.084)
2007 (10.152)

Bis in dé 90a Jåhr is Bischofshofn dé greßte Gmoâ vôm Bezirk St. Johànn im Pongau gwesn. Seid dé 90a Jåhr håd St. Johànn/Pg. Bischofshofn åbglöst. Dé Gmoâ is seid da erstn Voikszählung 1869 (1.816 Eîwohna) bis 1991 auf 10.138 Eîwohna ständig gwåggsn. Ålladings håd dé Entwigglung bis 2001 stàgniart und d' Eîwohnazåih is auf 10.084 Laid gsunkn. Seid 2001 steigt d' Bevökarungszåih wieda leicht ã. Am 1. Jänna 2007 håm in da Stådt 10.152 Laid gwohnt.

[dro werkln] Sehnswürdigkeitn

Behofn håd åis Kloâstådt zåihreiche Sehnswürdigkeitn zum bieten. U. ã. ghern då dazua:

D' Pfårrkircha zum hl. Màximilian is a sehnswerta Sakràlbau, wöicha seid 1450 in seina haiding Form besteht.

D' Fraunkircha is umara 1359 erstmåis urkundlich dawähnt worn. 's Bauwerk besteht aus oana spàdgotischn Bausubstànz mid am markàntn, 62 m hochn Spitzturm.

D' Georgikricha is a Kapöin mid romanischa Àpsis aus 'm 13. Jåhrhundat. Wia vamudt werd, hãndlt sa sé dåbei um d' Hauskapöin vô dé „Herrn vô Pongowe“. D' romanischn Freskn im Innan san umara 1230 entstãndn.

D' Burgruine Båchsfåi „Pongowe“ befindt sé owahåib vôm Naturdenmåi Gainföid-Wåssafåi. Sie is mid hoha Wåhrscheinlichkeit umara 1200 da Herrschåftssitz vô d' Herrn vô Pongowe gwesn. No haid san d' Grundmauan vô da ehemåling mächting Turmburg sichtbår.

D' Buachbergkircha is 1370 erstmåis urkundlich dawähnt worn. A gotischa Kor, a friahbarogga Hochåitår und wertvolle Freskn ãn da Außnfàssàd aus spàdromanischa Zeid ziarn 's Bauwerk.

[dro werkln] Museen

Da sognãnnte Kåstnturm (einschließlich 'm Kåstnhof) stãmmt aus 'm 12. Jåhrhundat und håd d' Bischéf vô Keamsee åis Getreidespeicha dient, sowia à åis Pflegschåftsgricht. Dådrã is direkt da Kåstnhof ãgschlossn in dém u. ã. à 's Stådtãmt untabråcht is. Seid 'm Nowemba 1998 is 's Museum am Kåstnturm durt untabråcht und zoagt dé 5000-jährige Siedlungsgschicht im Raum Behofn sowia dé sakràle Kunst vôm ehemåling kirchlichn Subzentrum. Herausrångde Schaustiggé san 's berühmte Rupertuskraiz und dé Georngtåfé, a gotischs håibrelief sowia zåihreiche archeologische Funde. D' archäologische Ausstellung is im Jåhr 2000 durch Mitårweita vôm Museum Carolino Augusteum in Såizburg nai gståitt worn und wird durch dé à betrait. Dé Bsuacha vôm Museum håm à d' Möglichkeit stoâzeidliche Bohra und Reibschissln auszprobiarn.

[dro werkln] Kunst & Kuitur

[dro werkln] Musik

Behofn is bekãnnt fir 's åijährlich, am zwoatn Sãmståg im Oktowa ståttfindnde „Ãmslsinga (Amselsingen)“. Bei da renomiartn Voiksmusikvaãståitung wern jeds Jåhr d' bestn Voiksmusikgrubbm vôm Lãnd Såizburg kürt.

[dro werkln] Künstla

Behofn vafügt üwa a sehr lebendige und vüischichtige Kulturszene. Dé Spàtn Büidhauarei, Metåikunst, Litaratur, Musik, Theàta oda Fotogràfie san nur oanige dé àktiv gleebt wern. Vuråim in da büidendn Kunst håm sé zåihreiche Künstlarinnen und Künstla etabliart.

[dro werkln] Büidung

Dé Stådtgmoâ gibts foignde Büidungseîrichtunga zur Auswåih: zwoa Kindagärtn, a Tågesbetraiungsstättn, drei Voiksschuin, zwoa Hauptschuin, a Polîtechnische Schui, 's Priwàtgîmnasium St. Rupert, dé Turismusschui Bischofshofn, dé Bundesbildungsãståit fir Kindagårtnpädagogik und as Musikum Pongau (Zweigstöi Bischofshofn).

[dro werkln] Wirtschåft

Behofn is u. ã. durch 's Eîkàfszentrum KARO mid seine 13.000 km² großn Eîkàfsflächn, wöichas am 29. August 2002 eröffnet håd zua am bedaitndn Wirtschåftsfàtor im Pongau. Daneem san da Turismus und vaschiedene Sportàktiwitätn vô großa Bedaitung.

Da greßte Årweitgeba in da Stådt is as Liebherr Werk Bischofshofn GmbH mid üwa 830 Mitårweita und am Umsåtz vô üwa 290 Millionen Euro.

Weitas existiart 's Fit-Log Logistikzentrum Bischofshofn GmbH wöichas d' Untanehmen in da Region a Bündelung vô d' Wårnströme ãbiatt, eemso wia d' Lågarung vô vaschiedene Güta.

Da intanazonàl tätige Kesséherstella Loos International håd in Behofn eemfåis jeweils a Produkzionswerk.

A weitas intanazionàl renomiarts Untanehmen, wöichas d' Östareich-Zentràle in Bischofshofn håd, is da Glåserzaiga Pilkington.

[dro werkln] Infrastruktur

[dro werkln] Stråss

Bischofshofn is vô Såizburg aus üwa d' Tauanautobãh, in Richtung Villåch, in za. oana håibm Stund zum dareichn. Beim Knotn Pongau kummt ma auf d' viarspurig ausbaude Pinzgaua Bundesstråss (im Voiksmund à åis Bischofshofna Schnöistråss bekãnnt), wo 's a Åbfåhrt fir Behofn gibt.

[dro werkln] Eisnbãh

D' Eisnbãh, wöiche 'm Ort zum großn Augschwung vahoifm håd, håd nåch wia vur a große Bedaitung. Behofn is a wichtiga Knotnpunkt vô da Eisnbãh wöiche sé Teilt in Richtung Gràz und in Richtung Innschbrugg, bzw. in Schwårzåch/Pg. in Richtung Villåch. 2003 is d' Modernisiarung vôm Bãhhof åbgschlossn worn. Da Bãhknotnpunkt büidt jetzt an modernen Umsteigepunkt, valiart åwa aufgrund vô d' Spårmåßnãhmen bei dé ÖBB trotzdém imma mehr ãn seina Bedaitung, seid dém 's Gütavateilungszentrum gschlossn worn is und à d' Regionàlvabindung in Richtung Rådstådt und in 's Ennståi beinåh zur Gänzn auf d' Stråss valågat worn is. Im Zug vôm Bãhhofsumbau is à 's Zentrum vô da Stådt völlig nai gståitt worn. D' Hauptstråss is valegt worn und im Stådtkern a vakehrsberuhigte Zone gschåffm worn.

[dro werkln] Projekte

Seid 'm März befindt sé in Bischofshofn à a fir Östareich naiårtigs Projekt: D' Region Pongau is im Rãhmen vôm östareichischn Modöivurhåm „Sãnfte Mobilität - Autofreia Turismus“ mid da Untastützung vôm EU-Projekt „Alps Mobility“ ausgwöiht worn, Pilotprojekte fir a umwöidfraindliche Reiselogistik und -kettn zum iniziiarn und umzsétzn. Aus dém Grund is d' erste turistische Mobilitätszentràle „mobilito“ mid 'm Sitz in Behofn, 'm IC/EC-Bãhknotnpunkt vô da Region, gründt worn.

Gmoâsãm mid d' beidn Modöigmoâna fir „Sãnfte Mobilität“ - Werfmweng und Båd Hofgàschtoâ - wüi d' Mobilitätszentràle turistische Ãgebote fir d' Gäst ohne eignem Auto fir 'n daitschn bzw. europäischn Mårkt schåffm. D' Eîngtüma vô dera GmbH san d' 25 Gmoândn vôm Bezirk St. Johànn im Pongau üwa an Regionàlvabãnd.

[dro werkln] Öffmtliche Eîrichtungen

In Bischofshofn befindn sé a Wirtschåftshof, a Stådtbibliothek sowia a Seniornhoam, weitas a Fitness-Pàrkur und a Kneippãlåge

[dro werkln] Sport

[dro werkln] Schiespringa

's Sepp-Bràdl-Sprungstadion is da Austrågungsort vôm Åbschluss-Springa vô da jährlichn Viar-Schãnzn-Turnee und vô dé Großschãnznbewerbe im Rãhmen vô da Nordischn-Schie-WM, wöichas Behofn intanazionàl bekãnnt gmåcht håd. 1999 san dé Bewerbe vô da Großschãnzn vô da Nordischn Schiewöidmeistaschåft auf da Paul-Aussaloatna-Schãnzn åbghåitn worn. Hätt Såizburg 'n Zuaschlåg fir d' Olümpischn Wintaspiele 2014 kiragt, wàradn auf dera Schãnzn ålle Bewerbe vôm Sprunglauf und vô da Nordischn Kombinazion ståttgfundn.

[dro werkln] Fuaßbåi

Bekãnnt is åwa à da Sportklub Behofn, vô dém d' Fuaßbåiåbteilung neem da Austria Såizburg und 'm SAK 1914 üwa drei Jåhrzehnte zua d' drei spüistärkstn und erfoigreichstn Vareine vôm Bundeslãnd Såizburg ghert håd. Zua dé greßtn Erfoige vôm naîfåcha Såizburga Lãndesmoasta zöihn d' Teilnãhm ãn da Nazionàlliega in da Saison 1970/71 und 's Dareichn vôm ÖFB-Cup-Viartlfinàle 1965. In Behofn findt à a Råd-Kriterium stått.

[dro werkln] Politik

[dro werkln] Burgamoasta

ÖVP stöit mid 'm Jàkob Rohrmosa (Jakob Rohrmoser) 'n Burgamoasta. D' Vizeburgamoasta Hãnsjörg Owinga (Hansjörg Obinger) und Lorenz Weràn-Riaga (Lorenz Weran-Rieger) ghern dagéng da SPÖ ã.

[dro werkln] Stådtsenàt

Da Stådtsenàt besteht aus naî Mitgliada und sétzt sé aus foignde Stådträte zãmm:

  • Bgm. Jàkob Rohrmosa (Jakob Rohrmoser) (ÖVP) - Ressort: Baun, Raumordnung, Finãnzn
  • Vbgm. Hãnsjörg Owinga (Hansjörg Obinger) (SPÖ) - Ressort: Büidung und Jugnd
  • Vbgm. Lorenz Weràn-Riaga (Lorenz Weran-Rieger) (SPÖ) - Ressort: Soziàls, Fàmilie, Seniorn und Gsunde Gmoâ
  • StR Bàrbàra Sàlla (Barbara Saller) (ÖVP) - Ressort Kultur, Partnerschaft und Landwirtschaft
  • StR Kàrolina Åidmã (Karolina Altmann) (SPÖ) - Ressort: Umwöid Klimabündnis und Kindagårtn
  • StR Kurt Hàwe (Kurt Habe) (ÖVP) - Ressort: Enagie und Vakehr
  • StR Kårl Énegl (Karl Enengl) (SPÖ) - Ressort: Sport
  • StR Woifgãng Bergmülla (Wolfgang Bergmüller) (SPÖ) - Ressort: Wohna
  • StR Johànn Schrempf (Johann Schrempf) (ÖVP) - Ressort: Wirtschåft, Ortsmàrketing und Fremdnvakehr

[dro werkln] Gmoâråt

Da Gmoâråt besteht aus 25 Midgliada uns sétzt sé seid da Gmoâråtswåih vô 2004 aus Mandàtn vô d' foigendn Partein zãmm:

[dro werkln] Städtepàrtnaschåftn

Behofn untahåit mid Untahàching in Bayan, sowia Adeje auf Teneriffa a Städtepàrtnaschåft.

[dro werkln] Litaratur

  • Kronik Bischofshofn, Hrsgb. Stådtgmoâ Bischofshofn

[dro werkln] Weblinks

[dro werkln] Quöin

Persönliche Werkzeuge