Freyr
Freyr (a frey) hoaßt Hea, im oidhochdeitschn fro, wås eigntlich koa Nãm, sundan a Bezeichnung is. Es deafad so sei, dass um a Bezeichnung fia an Gott gehd, sei Nãm owa ned gnennd wean deaf. (Wos ähnlich is wia bei de biblischn Schriftn, wo da Jahwe a duach Herr easetzt wiad). An Freyr gibds easte moi im 10. Kaptil vo da Ynglingasaga, doat is a ois Yngvi da Ahnhea vo de schwédischn Kénig gwén, im 11. Kapitl isa da Vota vum Fjölnir und hoast doat Yngvi-Freyr. Damid is de Bezeichnung midn geamanischn Stãm Ingaevonen vawãndt. De Zãmmsetzung kinad oidgeamanisch auf Ingwia-fraujaz (= Hea vo de Ingaevonen) zruckgeh.
An Freyr sei Knecht is da Skirnir, dea wås eam zu seina Frau vahoifn hod und meistns mid eam untawegs is. Dafia hodn da Freyr mid seim Schweat belohnt. Nåch da eddischn Dichtung Skírnismál wår sei Frau Gerdr réchd sché. Wei d'Gerda an Freyr ned heiratn woit hod da Skirnir se neta duach Bestechungen, Drohungen und Zauba dazua zwinga kina. Dés Vabrechn håd dazua gfiaht, dass da Freyr bei Ragnarök ohne sei Schweat an Feiariesn Surt hüflos ausgeliefat wår und gstorbn is.
Da Freyr hod des von de Zwergal baude Schiff Skidbladnir, in dem ålle Asn mid Rüstung Plåtz ghåbt ham, und dés immer an Fåhrtwind håd, ghåbt. Der Zwerg Brokkr håd fia eam a nu an goidanen Eba Gullinborsti gmåchd. Dea hoaßt a Slíðrugtanni (dea mid de gfährlichn Haua). Da Gullinborsti ziagt an Freyr sein Wågn und laufd duach Luft und Wossa Tåg und Nåcht woa in da Finstan seine goidanen Boastn leichtn.
Literadua [dro werkln]
- Adam von Bremen: Gesta Hammaburgensis ecclesiae Pontificum". Darmstådt 1978.
- Eyvind Fjeld Halvorsen: Freyr. In: Kulturhistorisk leksikon for nordisk middelalder. Bd. IV. Kopenhågen 1959.
- E. C. Polomé: Freyr. Bd. 9. Berlin 1995.
- Saxo Grammaticus: Historiae Danicae Stephanus Johannes Stephanius (Hrsg.) Sorø 1645. Zit. nach der dänischen Übersetzung von Peter Zeeberg. Kopenhagen 2000.
- Jacob Grimm: Deutsche Mythologie. Marix Verlag, Wiesbaden 2007, ISBN 978-3-86539-143-8.
Im Netz [dro werkln]
-
Commons: Freyr – Sammlung vo Buidl, Videos und Audiodateien - Weidaführnde Informationen auf sungaya.de
- Schwedisch etymologisches Wöatabuch