Laffa an da Soizoch
| Laffa an da Soizoch |
||
 Laffa und Owandorf |
||
 |
|
|
| Basisdatn | ||
|---|---|---|
| Bundesland: | Bayern | |
| Regierungsbezirk: | Oberbayern | |
| Landkroas: | Berchtsgoner Lånd | |
| Hechn: | 394–412 m ü. NN | |
| Flächn: | 35,31 km² | |
| Eiwohna: | 6645 (30. Juni 2008) | |
| Dichtn: | 188 Einwohner je km² | |
| Sonstige Datn | ||
| Postleitzoi : | 83410 | |
| Vorwoi: | 08682 | |
| Kfz-Kennzoachn: | BGL (bis 1972 LF) | |
| Gmoaschlissl: | 09 1 72 122 | |
| Stodgliedarung: | 74 åmtlich gnånnte Gmoataile | |
| Adress vo da Stodvawoitung: | Rathausplatz 1 83410 Laufen |
|
| Hoamseitn: | ||
| Politik | ||
| Buagamoasta: | Feil Hanse (Hans Feil) (CSU) | |
| Log vo da Stod Laffa an da Soizoch im Berchtsgoner Lånd | ||
 |
||
Laffa an da Soizoch, oder kurz Laffa, (Hochdaitsch: Laufen an der Salzach), is a Stod im Låndkroas Berchtgsoner Lånd, in Owerbayern. Si ligt etwå 7 km närdlich vo Soizburg am Oipmfluss Soizoch, de d' Grenz z' Esterraich buidt. Auf da åndern Fluss-Saitn ligt Owerndorf ba Soizburg. Laffa is d' Kroasstod vom Låndkroas Laffa gwen der am 1. Juli 1972 afgläst worn is.
Inhoitsvazeichnis |
Geografie [dro werkln]
Geografische Log [dro werkln]
D' Umgebung vo Laffa ghärt zum Oipmvorlånd und stäid a floche Moränenlåndschoft mid Hächn vo ebber 400 bis 460 m und oanige Moarn dår. Da naggste Berg und da Hausberg vo Laffa is da Haunsberg (836 m), 5 km sidästlich im Soizburger Lånd; gengiwer vo saim Fuass mindt d' Sur in d' Soizoch.
Geologie [dro werkln]
Geologisch ligt as Gmoandgebit am Rånd vom Frailassinger Beckn. Bai Laffa wird d' Fliassrichtung vo da Soizoch durch a owerflächnnohe Noglfua-Schwäin mid da Hoibinsl vo Laffa oglenkt, worduruch d' dopete Fluss-Schlinga entståndn is. In da Fluss-Schlaiffm ligt d' Oidstod. As Umlånd is sånft higelig, in waide Taile dicht bewoidet, im Westn tailwais moarig. Auwäider gib's entlång vo da Soizoch.
Saniarung vo da Soizoch [dro werkln]
Da friara stårk mäandriarnde, sedimentraiche Fluss is noch 1820 noch am Stååtsvatrog zwischn Bayern und Esterraich reguliart und begrådigt worn. Newa am Hochwosserschutz soidat aa d' Låndesgrenz fixiart und begrådigt wern. Zwischn da Saalochmindung und Laffa san de Orwatn 1909 ogschlossn worn. Saidher san ower d' negativm Auswirkunga daitlich z' dakenna: a zuanemande Aitiafung vom Flussbett in'n woachm Untergrund, as osinkn vom Grundwosserspiagl und a Austrocknung vo de Aun. Auf längare Sicht san sogår d' Widerloger vo da Bruckn gfärdet. Desweng werd said oanige Jårn in daitsch-esterraichischer Kooparazion a Konzept fir an schonendn Rickbau daorwatt.
De Wosserklass am Unterlaaf vo da Soizoch is said de 1977er duch Obwosser-Rainigung owerhoib vo Soizburg vo da Giateklass III-IV aaf II (mässig belostt) vabessert worn. Auf a längare Sicht hi werd Trinkwosserqualität ogstrebt.
Nochbagmoandn [dro werkln]
Ausser an Esterraich (Owerndorf ba Soizburg) grenzt Laffa an foigande Gmoandn (vo Nordn gega'r'an Uarzaigersinn): Anscharing (Kirchanschöring) und Petting (Petting) boade im Låndkroas Traustoa sowia Soidorf-Surham im Låndkroas Berchtsgoner Lånd.
Stodgliadarung [dro werkln]
De aus'm 15. Jårhundert ståmmande Oidstod ligt, durch'n friara unbändigtn Fluss noch drai Saitn gschitzt in da Soizoch-Fluss-Schlaifm. Nur d' sidliche Begrenzung mi'm „Owern Stodtor“ hod durch a Wearmauer befestigt wern miassn. D' Oidstod stet haid ois Gsåmtensemble unter Denkmoischutz. Da Rest vom Stodgebit is iwerwingd im 20. Jårhundert baut worn. Bai da Gebitsreform vo 1972 hod Laffa zoiraiche Aigmoandunga dahoidn; as grässte Dorf is des newa'r'am Åbtsdorfer See glegane Liangdorf (Leobendorf).
Gschicht [dro werkln]
D' Stod is za. 1260 Jor oid. Urkundlich werd's as erschte Moi 748 dawänt. Da Koaser Ludwig vo Bayern hod ogordnet, dass as Soiz aus Hallain (15 km owerhoib vo Soizburg) nur no af da Soizoch transportiart wern hod derfa. Wail a Fäisn ba Laffa, da sognånnte Nogga, d' Fluss-Schiff-Fort bhindert hod, is d' Frocht in Laffa vo kleanare af grässare Schiffal umglon worn; Doher ståmmt aa da Nåma Castellum ad louffi (as Kastell an de Stromschnäin). D' Laffarer hom vo d' Erträg aus d' Iwernochtunga, d' Zoie sowia am Schiffbau profitiart. D' Stod hod urspringlich zum Soizburggau vom Herzogtum Bayern ghärt. D' Soizburger Erzbischäf håm im 13. Jårhundert as Gebit vom spadern Rupertiwinke, in dem Laffa ligt, dawerm kenna. Ob 1275 hod mid da Odakennung vo d' Grenzn durch'n Bayernherzog d' letzte Fasn vo da Oläsung vom Soizburger Lånd vo Bayern ogfånga. Im Jår 1326 is dånn Soizburg durch d' Erlossung vo ner aigner Låndesvafossung zum waidgehand unobhenging Stååt worn. Da Nogga is 1773 gsprengt worn. 1816 is Laffa zåmm mi'm sognånntn Rupertiwinke vo Soizburg trennt und Bayern zuagschlång worn. Domid is's Grenzstod zwischn Bayern und Esterraich-Ungarn worn. Durch'n Bau vo da Aisnboh is d' Soizochschiff-Fårt oiwai mera weggadgfoin. 1866 hod da letzte Soiztransport stottgfuna. Ba am Hochwosser 1899 is d' Brucka weggadgrissn worn; a naie is an a andan Stäi afbaut und 1903 aigwait worn. Noch 1945 is d' Beväikarung durch Sudetndaitsche und åndane Hoamatvatriawane ogwåggsn.
Ainring | Anger | Berchtsgoan | Bischofswiesn | Boarisch Gmoa | Freilassing | Laffa | Marktschellnberg |
Piding | Ramsau bei Berchtsgoan | Reichahoi | Saaldorf-Surheim | Schneizlreith | Scheenau am Kenigssee | Teisendorf
