Landsberg am Lech

Aus Wikipedia
Wexln zua: Navigation, Suach
Der Artikl is im Dialekt Obaboarisch (Cheamgau) gschrim worn.
Landsberg am Lech
Wappn der Stadt Landsberg am Lech
Markierung
Deitschlandkartn, Position vo Landsberg am Lech hervorghom
Koordinaten: 48° 3′ N, 10° 53′ O
Basisdatn
Bundesland: Bayern
Regierungsbezirk: Oberbayern
Landkroas: Landsberg am Lech
Hechn: 587 m ü. NN
Flächn: 57,89 km²
Eiwohna:

28.408 (31. Dez. 2011)[1]

Dichtn: 491 Eiw. pro km²
Sonstige Datn
Postleitzoi : 86899
Vorwoi: en 08191, 08246 (Ellighofen)
Kfz-Kennzoachn: LL
Gmoaschlissl: 09 1 81 130
Stadtgliedarung: 6 Ortsteile
Adress vo da Stadtvawoitung: Katharinenstr. 1
86899 Landsberg am Lech
Hoamseitn:
Politik
Oberbürgermeister: Ingo Lehmann (SPD)
Log vo da Stadt Landsberg am Lech im Landkroas Landsberg am Lech
Koartn

Landsberg am Lech (weschtlichs Oberbayern Landschberg odar aa Landschber[2]) is a Groaße Kreisståd und Vawoitungssitz vom gleichnamigen Landkreis im Regierungsbezirk Oberbayern. Des Mittelzentrum liegt rund 55 km westlich vo Minga, in ebba 38 km südlich vo Augschburg an da Romantischn Straß und zäit dem DWD nåch zu de sonnigsten Städt in ganz Deitschland. Landsberg is des Zentrum und de greßte Ståd vom Lechrain, da Grenzlandschaft zwischn Oidbayern und Schwåm. De Ståd gfallt duach de imposante Lage am Lech, sei Hochufer und duach de guat erhoitne, sengaswerte Oidståd, duach was aa da Beinnam „Bayerisches Rothenburg“ entstandn is. Umfangreiche Gewerbeansiedlungen und a moderner Branchenmix ham de Lechståd aba aa zu am florierenden Wirtschaftsstandort innahoib da Planungsregion Minga gemacht.

Inhoitsvazeichnis

Geographie [dro werkln]

Stådgliadarung [dro werkln]

Des Stådzentrum vo Landsberg, de historische Oidståd, liegt eibettet zwischn dem Lech und seim östlichen Hoachufa. De Stådviertel westlich vom Lech (Katharinenvorståd, Neuerpfting, Westståd, Schwaighofsiedlung – heit da weitaus greßte Teil vom Stådgebiet) und auf'm östlichen Hoachufer (Bayervorståd) entstengan erst ab dem 19. Jåhrhundert.

Zur Ståd Landsberg ghern de Weiler Sandau und Pössing und aa de ehemois selbstständigen Gmoandn Ellighofen, Erpfting (mit Friedheim, Geratshof und Mittelstetten), Pitzling (mit Pöring) und Reisch (mit Thalhofen).

Gschicht [dro werkln]

Mittloita [dro werkln]

Um 1135 is a Siedlung namens Phetine auf dem spaderen Stådgebiet Landsbergs urkundlich erwähnt, de aba no koa Stådrecht ghabt håt. Herzog Heinrich da Löwe valegt im Jåhr 1158 de bedeitende Salzstraß auf a südlichere Route, wobei er bei Phetine a Bruck üba den Lech bauen lassn håt. (Zuvor fiahrt de Salzstraß bei Kaufering mittels a Furt üba den Fluß.) Zum Schutz vo dera Bruck erricht er unta Einbeziehung da Burg Phetine a neie greßere Anlage, ghoaßn „Castrum Landespurch“. De Burg war zum an Vogtburg vom Wessobrunner Kloasta (Heit Landkreis Weilheim-Schongau) und zum andern Schutz da Grenz zum Hoachstift Augschburg. Im Schutz dera Burg is a rasch wachsende Ansiedlung entstandn, de scho im 13. Jåhrhundert des Stådrecht kriagt håt und boid „Landesperch“ ghoaßn worn is. Daraus entwickelt si de heitige Ståd Landsberg am Lech.

1315 is de Ståd im Kriag zwischn Ludwig dem Bayern und Friedrich dem Schönen abbrennt. Wei de Ståd a wichtige strategische Lage ghabt håt, is sie wieda aufbaut worn. Da Wiederaufbau is vom Herzog unterstützt worn. Im Jåhr 1320 is da Ståd des Recht gem worn, Soizzölle zum erhem. Auf de Weise glangt de Ståd duach den so ghoaßnen Soizpfennig zu am ansehnlichen Wohlstand. 1353 is dann da erschte Soizstadel baut worn, bis zum 17. Jåhrhundert warn es insgesamt drei. In den Salzstadeln is des Soiz gelagert und aa verkafft (Im 20. Jåhrhundert is da Salzstadel vo da Landsberger Feiawehr ois Standort gnutzt, in de 1990er Jåhr ziagt dann de Stådbiacharei Landsberg in de sogenannten Lechstadel). Dazua entwickelt si aa da restliche Handel bestens, vorwiegend is mit Troad und Hoiz (Transport üba den Lech) gehandelt. De Ståd is ständig ausbaut und erweitert, so daß zwischn 1415 und 1435 a weiterer Stådmauerring notwendig worn is. Daduach is des Gebiet im Nordn und Ostn vo Landsberg erheblich erweitert worn. 1419 genehmigt Herzog Ernst den Flußzoll, de Ståd derf iatz vo jedem passierenden Floß 3 Pfennig Zoll kassiern, de Einnahmen wern fia de Landsberger Wehrbautn hergnumma. Im Jåhr 1425 entsteht dann des Bayertor ois Einlass in de Ståd vo Ostn her. Duach des Tor fiahrt aa de Salzstraß (vo Minga) in de Ståd nei. 1429 verleiht Herzog Ernst da Ståd des bis heit guitige Stådwappn. 1434 stiftet er nåch dem Tanz mit de Landesberger Biargafrauen den Forellentrunk. 1437 stiftet er des Jungferngeld. Jedes Jåhr miaßn iatz de Landsberger vo ihren Steuereinnahmen 40 Pfennige an zwoa unbescholtene Jungfrauen ois Heiratsgeld übagem.

Neizeit [dro werkln]

Aus dem Jåhr 1762 stamman de erschtn schriftlichen Nåchweis vo a Hausnummerierung. De bis heit guitige Zählung is dann im Jåhr 1790 festgelegt worn. Unabhängig vo de heitign Straßnnama verlafft de Nummerierung vo Nr. 1 am Hauptplatz bis Nr. 496a im Hofgraben. Zuasätzlich existiern Nebennummern mit a, b, c oda 1/2, 1/3 und 1/4, de bei Teilungen bzw. zusätzlichen Bebauungen entstandn san.

Nationalsozialismus [dro werkln]

Landsberg håt möglicherweise aufgrund da vo Adolf Hitler da nur teilweis verbüßten Haftzeit a bsundare Rolle im Nationalsozialismus gspuit. 1924 schreibt er während seiner Festungshaft sei Buach „Mein Kampf“. Vo 1937 bis 1945 is Landsberg am Lech mit der Gfängniszelle nem Minga und Nürnberg vo Nationalsozialisten ois dritte zentrale Stätte vom Nationalsozialismus oogseng. Es is unta dem Slogan „Landsberg - Ståd da Jugend“ ois Treffpunkt da Hitler-Jugend bekannt (gemacht) worn. Dazua is a gigantisches Aufmarschstadion plant, aba nia baut worn. Im Wuidpark in da Pössinger Au in de Lechauen is oana vo oanstmois 100 Schlageter-Stoa in Deitschland. De Stoa san ois Denkmale zu Ehren vom Freikorps-Kämpfer Albert Leo Schlageter errichtet worn.

1944 is geng End vom Zwoaten Weltkriag um Landsberg und Kaufering mit elf Standorten da greßte Konzentrationslagerkomplex im Deitschen Reich errichtet worn (sonstige groaße Lager warn in de besetzn Gebieten baut worn). Sämtliche dortigen KZ´s trang den Nama „Kaufering“, aa wenn de Kommandantur in Landsberg gwen is. Am 18. Juni 1944 trifft da Transport mit de erschtn 1.000 Häftlingen aus Auschwitz in Kaufering ei. Sie soin im Rahmen vom Rüstungsprojekt „Ringeldaum“ drei gigantische unterirdische Bunka zua Produktion vom neien Düsnjaga Messerschmitt Me 262 baun. Wegen da menschenunwürdigen Unterbringung, aufgrund vo Hunger, Kälte und Krankheiten wia z.B. Typhus, da Ausbeutung da Arbatskraft bis zua Vernichtung, bezeichnen de Häftlinge de KZ-Lager ois „koide Krematorien“. Bis Ende Oktober 1944 is, wer nimma arbatn kinna håt, zruck nåch Auschwitz in de Gaskammern geschickt worn. Ab November 1944 (de Gaskammern warn demontiert) sterm de Häftling im Lager. De Leichen san in da Umgebung in Massengräbern vergram. Nur in ebba 15.000 Häftling übalem in de Lager de letzte Phase vo da Judenvernichtung und erlem de Befreiung duach de amerikanische Armee am 27. April 1945.


Nåchkriagszeit [dro werkln]

1945 warn vei vo de jüdischen KZ-Überlebenden aus de Konzentrationslager um Landsberg am Lech entwurzelt und hoamatlos. Oft ham sie eanane Angehörigen verlorn oda ham net gwisst, wo de bliem warn. Tausende vo dene Displaced Persons (DPs) san vo de Alliierten in Landsberg untabracht und versorgt worn. De jüdischn Überlebenden bezeichnen si selba ois „She’erit Hapletah“ – ois Rest da Geretteten. Am 9. Mai 1945 richt de US-Armee in da Saarburgkasern a DP-Lager (Displaced Persons Camp) ei. In dem ham Ende 1945 in ebba 7.000 DPs glebt. Es duachlaffan in ebba 23.000 jüdische DPs. Des Verhoitnis zwischn Landsberger Biarga und de DPs war in da Mehrheit duach Emotionen geprägt und nia unproblematisch. Is ma doch duach de KZ-Überlebenden allawei wieda an de Gräuel vor da eigna Haustür erinnert worn. Vo 1947 bis 1948 is u. a. auf dem Gelände vom DP-Lager Landsberg am Lech da deitsche, in jiddischer Sprach drahte Film üba des Schicksal vo Holocaust-Überlebenden „Lang is da Weg“ mit Israel Beker in da Hauptrolln entstandn. Nåch eam is an selbigem Ort a Straß benannt. Nach Gründung vom Staat Israel entwickelt si des DP-Lager Landsberg mehr und mehr zum Duachgangslager. Vei da ehemaligen KZ-Häftlinge bereiten si auf eana Wiedaeingliadaung und Auswanderung nåch Israel, USA oda andere Länder eanara Woi vor. Im DP-Lager Landsberg warn u. a. Schuin, Werkstätten, nein Kibbuzim, ja sogar a Lagerzeitung, de „Jiddische Landsberger Cajtung“. Bis zum April 1950 sinkt de Belegungszahl vom DP-Lager auf 1.500 Leit. Landsberg is zu am Lager, in des si de Bewohner anderer DP-Lager, de aufglöst worn san, zruckzogen, bis am End vo de Landsberger DP-Lager am 1. November 1950 aufglöst worn is. 1945–1958 dient des Landsberger Gfängnis da amerikanischen Besatzungsmacht fia de Unterbringung deitscha Kriagsverbrecher. 1946 is' zum War Criminals Prison No. 1 da Amerikaner. Bis 1951 san in Landsberg verurteilte deitsche Kriagsverbrecher hingrichtet worn. De genaue Zoi is umstritten und schwankt zwischn 279 bis knapp üba 300.

Politik [dro werkln]

Stådrat [dro werkln]

De Sitzverteilung im Stådrat.
Jåhr CSU SPD Greane UBV FW ÖDP BAL UBW/FW gesamt Woibeteiligung in %
2008 11 6 5 0 0 1 1 6 30 44,1
2002 13 7 3 3 2 1 1 0 30 48,3

BAL = BiargaAktion Landsberg
FW= Freie Wähler Landsberg
UBV = Unabhängige Biargavereineingung De Fraktion Unabhängige Biargavereinigung/Freie Wähler is im September 2006 duach den Zsammaschluß da bisherigen Fraktionen da Unabhängigen Biargavereinigung (UBV) mit drei Sitzn, da Freien Wähler (FW) mit zwoa Sitzn und da Landsberger Liste, vo am CSU-Ablegers mit zwoa Sitzn, und aa den Übertritt vo am weiteren CSU-Stådrat, entstandn.

Buargamoasta [dro werkln]

Landsberger Obabuargamoasta is Ingo Lehmann (SPD), da 2000 Nåchfoiga vo Franz Xaver Rößle (UBV) war und 2006 in seim Amt bestätigt worn is. Oi zwoa Obabuargamoasta warn vor eanana Amtszeit Richter am Landsberger Amtsgricht. Stellvertreter vom Obabuargamoasta is da 2. Buargamoasta Norbert Kreuzer (CSU).

Städtepartnerschaftn [dro werkln]

Kultur und Sengaswürdigkeitn [dro werkln]

Bauwerk [dro werkln]

Des spadgotische „Bayertor“

Gedenkstätten [dro werkln]

Kirchen und Kapelln [dro werkln]

In da Kernståd:

  • Stådpfarrkirche Mariä Himmelfahrt (1458–1708) mit der barocken Kreuzwegkrippe vo Lorenz Luidl
  • Marienkapelln im Obergeschoss des Südportals in da Stådpfarrkirche Mariä Himmelfahrt (1605)
  • Johanniskirche, errichtet vo Dominikus Zimmermann (1750–52)
  • Hl. Kreuz-Kirche, aa Malteserkirche ghoaßn, Weihe 1754
  • Ignatiuskapelln im Chor-Obergeschoss da Heilig-Kreuz-Kira (dort findt de erschte Messe vo Pater Rupert Mayer nåch da Verwundung im Ersten Weltkriag statt)
  • Stådpfarrkirche zu den Heilign Engeln (1967)
  • Filialkira St. Katharina in da Katharinenvorståd (1890–92)
  • Ehemalige Leprosenkapelln mit historischem Friedhof und kleinem Ossuarium (Gebeinhaus) in da Katharinenvorståd (1458)
  • Friedhofskirche Zur Heilign Dreifaltigkeit im alten, denkmalgeschützten Stådfriedhof (1596–98)
  • Friedhofskirche St. Ulrich in Landsberg-Spötting (1765)
  • Kloastakira da Ursulinen (1754)
  • Brunnenkircherl am Hofgraben (1756)
  • Oidädinger Kapelln am Woidfriedhof (1857)
  • Christuskirche, evang. (1913–14)
  • Neuapostolische Kira (1970)
  • St. Christina Kapelln (1991)

In den Stådteilen:

  • Ehemalige Kloastakira vom Kloasta Sandau, St. Benedikt, äideste Kira vom Landkreis (8. Jhdt–1720)
  • Schloßkirche Pöring, Maria vo da Versöhnung v. Dominikus Zimmermann, Pitzling (1764-66)
  • Pfarrkira St.Johann Baptist, Landsberg-Pitzling (1435)
  • Pfarrkira St. Michael, Landsberg-Erpfting
  • Maria-Eich-Kapelle, Landsberg-Erpfting (1696)
  • Filialkira Mariä Himmelfahrt, Landsberg-Reisch (1730)
  • Filialkira St. Stephanus, Landsberg-Ellighofen
  • Feldkapelln St.Rasso (1690), Landsberg-Ellighofen
  • Feldkapelln Zur schmerzhaften Muattagottes (1760), Landsberg-Ellighofen

Theater und Theatergruppen [dro werkln]

Museen [dro werkln]

Freizeit [dro werkln]

  • Inselbad, beheiztes Freibad mit Lechstrand auf a Insel
  • Lechtalbad mit Hallenbad und Wassarutschen, Landsberg/Kaufering
  • Lechpark Pössinger Au, Ausflugsziel mit Wuidpark
  • Kneipp-Bad im Lechpark
  • Olympia-Kino Landsberg
  • Stådbiacharei Landsberg
  • Oberer Lechtstausee, Baden und Wassasport, Landsberg-Pitzling
  • Radwandernetz mit üba 300 km Radwanderwegen bis zum Ammersee

Medien [dro werkln]

  • Landsberger Tagblatt, Tageszeitung
  • Kreisbote Landsberg, wöchentliches Lokalblatt
  • Extra Landsberg, wöchentliches Lokalblatt
  • Landsberger Monatszeitung, monatliche Lokalzeitung

Feste und Veranstaltungen [dro werkln]

Parks [dro werkln]

Schmankerl [dro werkln]

  • Da "Landsberger Ring" is a Wurst aus Rind- und Schweinefleisch und aa Kartoffeln und werd auf Sauerkraut serviert
  • Da "Landsberger Rat" is a süßer Kräuterlikör nåch mittelalterlichem Rezept
  • Des "Landsberger Gold" is a Bier was seit 20. Feba 2008 gebraut werd und regional erhoitlich is. Es werd vo a Brauerei in Augschburg hergstellt.

Sportvereine [dro werkln]

Ökonomie und Infrastruktur [dro werkln]

Ansässige Firmen [dro werkln]

Vakehr [dro werkln]

  • Bahnhof Landsberg erbaut 1872, 2005 ersta privatisierter Bahnhof vo Deitschland und "Bahnhof vom Jåhr 2007"
  • ZOB Landsberg, Zentraler Omnibusbahnhof
  • BAB A 96 München–Lindau
  • B17 (neu) Augschburg-Landsberg am Lech/West (ab 2009 mit greßtem Verteilerkreisel vo Deitschland in Betrieb)
  • B17 Romantische Straße Landsberg-Füssen-Reutte (Tirol)
  • Bahnstreckn Lechfeldbahn Augschburg-Landsberg
  • Bahnstreckn München-Kaufering-Landsberg

Behörden [dro werkln]

Kliniken [dro werkln]

  • Klinikum Landsberg am Lech
  • Psychiatrische Klinik des Bezirks Oberbayern am Klinikum Landsberg

Schuin [dro werkln]

Berufsbildende Schuin [dro werkln]

  • Agrarbildungzentrum des Bezirks Oberbayern Landsberg am Lech
  • Staatliche Berufsschui Landsberg am Lech
  • Imkerschui des Bezirks Oberbayern mit Bienenlehrzentrum und Lehrimkerei
  • Berufsfachschui fia Krangapflege

Weiterführende Schuin [dro werkln]

Fachschuin [dro werkln]

  • SFZ Sundaschui Landsberg am Lech

Persönlichkeitn [dro werkln]

Ehrnbiarga [dro werkln]

schaug Hauptartikel: Liste da Ehrnbiarga vo Landsberg am Lech

Buam und Dechta vo da Ståd [dro werkln]

  • Nikolaus Mangold - war a Landsberger Goldschmied aus'm 15. Jåhrhundert. In da Katharinenvorståd tragt de Nikolaus-Mangold-Straße sein Namen.
  • Sir Hubert vo Herkomer - * 26. Mai 1849 in Waal bei Landsberg am Lech, † 31. März 1914 in Budleigh-Salterton, Devonshire, England, war a englischer Maler, Buidhaua, Musiker und Schriftsteller; aa guit er ois da Wegbereiter vom Automobilsport in Deitschland und laßt den Muattaturm erbauen.
  • Alois Wolfmüller - * 24. April 1864 in Landsberg am Lech, † 3. Oktober 1948 in Oberstdorf, Erfinder und Flugtechniker. Nåch eam is da Wolfmüllerweg in Landsberg benannt, da vo da Neuen Bergstraß zum Krachenberg führt.
  • Adam Vogt - * ~1570 in Stoffen bei Landsberg am Lech, Kunsttöpfer und Hafner schuf im 17. Jåhrhundert de berühmten zwoa Prunköfen in de östlichen Fiarstnzimmern vom Rathaus vo Augschburg.
  • Anton vo Perfall - * 11. Feba 1853 in Landsberg am Lech; † 3. November 1912 in Schliersee, Jagdschriftsteller.
  • Heinrich Mayr - * 29. Oktober 1854 in Landsberg am Lech [1]; † 24. Jenna 1911 in Minga, Forstwissnschaftla und Botaniker.
  • Wilhelm Ritter vo Leeb -* 5. September 1876 in Landsberg am Lech, † 29. April 1956 in Hohenschwangau), deitscha Generalfeldmarschall im Zwoaten Weltkriag. In Landsberg war nåch eam de mittlerweile geschlossene Ritter-von-Leeb-Kaserne benannt.
  • Ignaz Kögler - * 11. Mai 1680 in Landsberg am Lech, † 30. März 1746 in Peking, Jesuit und Mathematiker. Nåch eam is des Ignaz-Kögler-Gymnasium benannt.
  • Dominikus Zimmermann - * 30. Juni 1685 bei Wessobrunn; † 16. November 1766 in Wies bei Steingaden, bayerischer Baumoasta des Rokoko und vo 1748 bis 1753 Buargamoasta da Ståd. Nåch eam is des Dominikus-Zimmermann-Gymnasium benannt.
  • Erwin Neher - * 20. März 1944 in Landsberg am Lech, Chemiker und Träga vom Nobelpreis fia Physiologie oda Medizin
  • Antje Pieper - * 30. Jenna 1969 in Landsberg am Lech, Fernsehmoderatorin
  • Luise Rinser - * 30. April 1911 in Landsberg am Lech/ Pitzling, Schriftstellerin und Pädagogin
  • Lorenz Luidl - * 1645 in Landsberg am Lech, † 1719, Buidhaua und Hoizschnitzer u.a. da berühmten barocken, 200 Figuren umfassenden und heit no existiernden Luidl-Krippe in da Pfarrkira Maria Himmelfahrt und Apostelfiguren in da Woifahrtskirche Maria Birnbaum bei Aichach.
  • Johann Luidl - * 1685 in Landsberg am Lech, † 1765, ois Bua vo Lorenz Luidl übanehman er sei Werkstatt und is a ebenso angesehener, bayernweit tätiger Buidhaua.
  • Stephan Luidl * 1684 in Landsberg am Lech, † 1736 in Dillingen a.d.Donau, bekannter Buidhaua und ebenso Bua vo Lorenz Luidl, Werke u.a. in da St. Wolfgang Kapelln in Dillingen a.d. Donau
  • Gerhard Marquard - * 1963 in Landsberg am Lech, Maler
  • Johann Muatta - * 1902 in Landsberg am Lech, † 1974 in Landsberg am Lech war Maler und Fotograf. Er fotografierte heimlich vo seim Atelier aus u. a. den Leidenszug da KZ- Häftlinge üba Landsberg am Lech ins KZ Dachau.
  • Hans Kistler -* ~ 1400 in Landsberg am Lech, war a bekannter Goldschmied seiner Zeit. Sei berühmtestes Werk is de aus 1448 stammende Monstranz vom Kloasta Tegernsee (Landkreis Miesbach) ois sei oanziger erhoitner Kirchenschatz. Im Stådteil Pössing/Landsberg am Lech-Ost, tragt a Straß den Nama Hans Kistlers.
  • Heiner Rankl - Multimillionär und Begründer da Etienne Aigner AG, heit Gesellschafter vo Lorenz & Rankl Fahrzeugbau GmbH & Co KG in Wolfratshausen, südlich vo Minga.
  • Johann Baptist Anwander - * ~ 1750 in Landsberg am Lech, † ~ 1800 in Augschburg, Künstler und Rokokomaler ( u.a. Deckenfresko Kloastakira Obermedlingen und Gemälde „Da liebeskranke Antiochus“)
  • Friedrich Anton Anwander - * in Landsberg am Lech, Rokokokünstler, z.B. Kanzel da Woifahrtskirche Maria Brünnlein in Wemding.
  • Heinz Hoenig - * 24. September 1951 in Landsberg am Lech, Schauspuia
  • Robert Lohr - * 1967 in Landsberg am Lech, Schauspuia
  • Steffen Weinert - * 28. September 1975 in Landsberg am Lech, Filmregisseur, u.a. „Da Aufreisser“
  • Siegfried Rauch - * 2. April 1932 in Landsberg am Lech, Schauspuia, u.a. „Traumschiff“
  • Gert Ledig - † 1. Juni 1999 in Landsberg am Lech, deitscha Schriftsteller, u.a. „De Stalinorgel“
  • Rudolf Gilk- BR-Reporter, Filmemacher und Kinobetreiber

Besonderheit [dro werkln]

Trotz da damaligen, zentralen Bedeitung da Ståd im Nationalsozialismus und da militärischen Einrichtungen de si in da Nähe (seit 1935 u.a. da Fliegerhorst Penzing) oda innahoib des Stådgebietes befundenen ham (z.B. Saarburgkaserne) is Landsberg am Lech ois oane da wenigen Kreisstädte in Deitschland vo den alliierten Luftangriffen wia duach a Wunder gänzlich verschont bliem. Nach Aussagen vo Zeitzeugen verliert im April 1944 lediglich a Kampffliaga, der was zum Angriff nåch Minga unterwegs gwen is, an kleanan Sprengkörper da a mittelalterliches Haus am heitign Georg-Hellmair-Platz trifft und zerstört. Des Haus mit da Numma 169, in dem heit a Café untabracht is, is erst zu Beginn da 1980iger Jåhr unta Kriterien vom Denkmalschutz wieda aufbaut worn.

Siehe aa [dro werkln]

Oanzlnåchweis [dro werkln]

  1. Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Quartale (hier viertes Quartal, Stichtag zum Quartalsende)  (Hilfe dazu)
  2. http://www.3.diwa.info/titel.aspx Wenkerbogen Landsberg
  3. Neue Chancen fia oide Empfangsgebäude. In: DB Welt, Ausgabe März 2008, S. 11

Zum Lesn [dro werkln]

  • Bernhard Müller-Hahl: Hoamatbuach Ståd- und Landkreis Landsberg a. Lech
  • Bernhard Müller-Hahl: Landsberg a. Lech – Sagen und Legenden zwischn Lech und Ammersee
  • Anton Lichtenstern: Landsberg am Lech – Oidståd im Wandel – Fotos vo 1863–2005
  • Johannes Skudlik: De Schmid-Orgel des Stådpfarrkirche Mariae Himmelfahrt (Landsberg/Lech)
  • Martin Siepmann, Brigitta Siepmann: Im Landkreis Landsberg am Lech
  • Angelika Eder: Flüchtige Hoamat. Jüdische Displaced Persons in Landsberg am Lech 1945-1950. München, Stådarchiv München, 1998, 385 S., Rezension bei F.-Bauer-Institut, J. Giere, 1999
  • Sigfrid Hofmann: Landsberg am Lech
  • Hermann Engl: Landsberg am Lech
  • Henryk Skudlik: Landsberg am Lech, a kloane Ståd, duach Zufall wichtig
  • Walter Drexl: Landsberg, liabenswerte Ståd am Lech ISBN 3-920216-57-1
  • Franz Xaver Rößle Zwischen Rathaus und Schmalzturm
  • Biargavereinigung Landsberg im 20. Jåhrhundert: Vo Hitlers Festungshaft zum Kriagsverbrecher-Gfängnis N° 1: De Landsberger Haftanstalt im Spiegel da Gschichte ISBN 3-9803775-0-4
  • Biargavereinigung Landsberg im 20. Jåhrhundert: Todesmarsch und Befreiung - Landsberg im April 1945: Des End vom Holocaust in Bayern ISBN 3-9803775-1-2
  • Hermann Kriagl, ADOLF HITLERS "treueste Ståd" Landsberg am Lech 1933-1945 ISBN 978-3-938774-02-1
  • Biargavereinigung Landsberg im 20. Jåhrhundert: Da nationalsozialistische Woifahrtsort“ Landsberg: 1933 - 1937: De „Hitlerståd“ werd zua „Ståd da Jugend“ ISBN 3-9803775-2-0
  • Biargavereinigung Landsberg im 20. Jåhrhundert:Des KZ-Kommando Kaufering 1944/45: De Vernichtung da Juden im Rüstungsprojekt „Ringeltaube“ ISBN 3-9803775-3-9
  • Biargavereinigung Landsberg im 20. Jåhrhundert: Des SS-Arbatslager Landsberg 1944/45: Französische Widerstandskämpfer im deitschn KZ ISBN 3-9803775-4-7
  • Biargavereinigung Landsberg im 20. Jåhrhundert: Landsberg 1945 - 1950: Da jüdische Neubeginn nåch da Shoa - Vom DP-Lager Landsberg geht de Zukunft aus ISBN 3-9803775-5-5

Im Netz [dro werkln]


Dea Artikl basiat auf ara frein Ibasetzung vom söim Artike in da Wikipedia auf deitsch. A Listn mid de Autorn vo drentn konst da do aa oschaugn.