Oambo
| Der Artikl is im Dialekt Obaboarisch (Cheamgau) gschrim worn. |
| Oambo Oamboch |
||
|
|
||
| Basisdatn | ||
|---|---|---|
| Bundesland: | Bayern | |
| Regierungsbezirk: | Niedabayern | |
| Landkroas: | Passau | |
| Vawoitungs- gmoaschaft: |
Aidenbach | |
| Hechn: | 340–400 m ü. NN | |
| Flächn: | 17,19 km² | |
| Eiwohna: | 3127 (31. Dez. 2006) | |
| Dichtn: | 182 Einwohner je km² | |
| Sonstige Datn | ||
| Postleitzoi : | 94501 | |
| Vorwoi: | 08543 | |
| Kfz-Kennzoachn: | PA | |
| Gmoaschlissl: | 09 2 75 112 | |
| Adress vo da Marktvawoitung: | Markt Aidenbach Marktplatz 18 94501 Oambo |
|
| Hoamseitn: | ||
| Politik | ||
| Buagamoasta: | Karl Obermeier (CSU) | |
Aidenbach oda aa Aidenbåch is a Markt im niedaboarischen Landkreis Passau, Sitz vo da Vawoitungsgmoaschaft Oambo und staatlich anerkannter Erholungsort. Da Ort is bekannt duach de Schlacht vo Aidenbåch 1706.
Inhoitsvazeichnis |
Geographie [dro werkln]
Geographische Lage [dro werkln]
Aidenbåch liegt in da Region Donau-Woid südli vo da Donau im westlichen Teil vom Kloastawinkl und am Rand vom Hoizland. Da Markt is eibett in a kloans Seitndoi vo da Vils inmitten da typisch niedaboarischen Hügllandschaft. Vilshofen an der Donau liegt 10 Kilometa entfernt, Pfarrkira san 20 Kilometa und Båssa 35 Kilometa weg, wobei des umliegende Straßnnetz koane ausbautn Bundesstraßn aufweist. Es existiern de foigendn Gemarkunga: Aidenbåch, Aldersbåch und Haidenburg.
Nachbargmoandn [dro werkln]
Gschicht [dro werkln]
In de Jåhr 817 und 837 is a gewisser Haito ois Stifter vo Ländereien in da Nachan vo Aidenbåch urkundlich belegt. Vermutlich leitet si da Ortsnam vo dem ab, ergänzt um des althochdeitsche pah (auch bah oda pach) fia Bach. 1072 is de Pfarrei Aidenbåch erstmois in a Stiftungsurkund vom Passauer Bischof Altmann unta dem Nama Etinbach erwähnt worn. Sie war vo 1076 bis zua Säkularisation dem Augustinerchorherrnstift St. Nikola in Passau inkorporiert. Ab 1120 war Aidenbåch Sitz vo am Herrngeschlecht; aus dera Zeit is da Nam Atinpach belegt. Im 13. Jåhrhundert war's im Besitz vo de Grafn vo Hals und kriagt in dera Zeit aa sei Marktfreiheit. In da Folgezeit kimmt Aidenbåch an de LandGrafn vo Leuchtenberg, spada an Freudenberg und aa 1423 gemeinsam mit Haidenburg an Alban vo Closen. In da zwoaten Hälfte vom 18. Jåhrhundert vererbt si Aidenbåch an de Grafn vo Taufkirchen und is zletzt vo da Freiherrin vo Aretin kafft worn. Aidenbåch konn lange Zeit ois Teil da Herrschaft Haidenburg nur an gringa Teil vo seine Marktrechte ausübn. Mit am Gmoaedikt vo 1818 is de heitige politische Gmoa entstandn, de mit der Auflösung da Patrimonialgrichte 1848 volle Selbstständigkeit erhoitn håt. 1967 is dem Markt Aidenbåch des Prädikat Staatlich anerkannter Erholungsort valiehn worn. Mit da Gmoagebietsreform in de 1970er Jåhr kemman fast zwoa Dutzend kleanere Ortschaften und Weiler zua Marktgemeinde dazua.
Schlacht vo Aidenbåch [dro werkln]
Am 8. Jenna 1706 findt da durt im Rahmen da Bayerischen Voikserhebung während dem Spanischen Erbfolgekriag de Schlacht vo Aidenbåch statt, de den letzten Widastand vo de revoltierenden boarischn Bauan geng de kaiserlich-habsburgische Besatzung brocha håt. Es gibt in ebba 4.000 Doade.
Eiwohnaentwicklung [dro werkln]
Auf'm Gebiet vo da Gmoa san 1970 2.368, 1987 dann 2.323 und im Jåhr 2000 2.976 Eiwohna zäit worn.
Politik [dro werkln]
Marktgmoanderat [dro werkln]
Da Marktgmoanderat setzt si seit da Kommunalwoi am 2. März 2008 wia foigt zsamm:
- CSU: 8 Sitz (42,9 % vo de Stimma)
- FW: 5 Sitz (31,8 % vo de Stimma)
- Innovative Aidenbach: 1 Sitz (9,4 % vo de Stimma)
- ÜW: 1 Sitz (8,9 % vo de Stimma)
- SPD-PFWG: 1 Sitz (7,0 % vo de Stimma)
Buargamoasta [dro werkln]
Buargamoasta is Karl Obermeier (CSU), der am 2.März 2008 mit 54,8 % vo de gültiga Stimma gewäit worn is.
Finanzen [dro werkln]
De Gmoasteiaeinahma warn im Jåhr 1999 umgrechnet 952.000 €, da davo warn de Gwerbesteiaeinnahmen umgrechnet 116.000 € netto.
Kultur und Sengaswürdigkeitn [dro werkln]
Denkmal am Handlberg [dro werkln]
In Erinnerung an de Bauernschlacht vo Aidenbåch ko des Denkmal am Handlberg besichtigt wern. Vom Marktplatz aus ko des in am kurzen Fuaßmarsch vo in ebba zehn Minutn erreicht wern.
Theater [dro werkln]
Traditionell findt in de Summamonaten Juli und August des Freilichttheatastückl Lieber bairisch sterm... Aidenbach 1706 zua Erinnerung an de verlorne Bauanschlacht statt. Danem gibt's de Laienspuigruppn De vom Reschndobl, de alloi Jåhr im Oktober und November zum Kirchenwirt aufspuit.
Oldtimertreffn [dro werkln]
Beim jährlichen Voiksfest im August werd am Voiksfestsonntag a groaß Oldtimertreffen mit Umzug fia oide Bulldogs veranstalt'. An dem Umzug nehman mehra ois 100 Bulldog vo a Veizahl vo Hersteller (Eicher, Lanz, Sendling, Porsche, BTG, Deutz, Fahr, Hatz) teil.
Lokale Spezialität [dro werkln]
Da Reschnspeck is a aus Aidenbåch net wegzudenkende Spezialität, vo der det Ursprung auf den Kampf da Niederbayern Anfang vom 18. Jåhrhundert geng de östareichischen Besatzer zruckgeht, de in da verheerenden Schlacht vo Aidenbåch geendet håt.
Freizeitmeglichkeiten [dro werkln]
In da nachan Umgebung befindn si aa no foigende Freizeitmeglichkeiten:
- Museum Quintana Künzing. De Dauerausstellung gliadat si in de Abschnitte Jungsteinzeit, Metallzeiten, Römische Kaiserzeit, Spätantike und friahes Mittloita.
- Vogelpark Irgenöd: vom 1. April bis 31. Oktober oi Dag vo 9-19 Uhr geöffnet
- Wuidpark Schloß Ortenburg: vom 1. April bis 31. Oktober oi Dag vo 9-18 Uhr göffnet
- de Kira (Dom vom Vilsdoi), des 1803 säkularisierte Zisterzienserkloster und de Brauerei mit dem Brauereimuseum in Aldersbåch
Ökonomie und Infrastruktur [dro werkln]
Wirtschaft mitsamt Land- und Forstwirtschaft [dro werkln]
Es håt 1998 im Bereich vo da Land- und Forstwirtschaft koane, im Produzierenden Gwerbe 287 und im Bereich Handel und Vakehr koane sozialvasicherungspflichtig Bschäftigte am Arbatsort gem. In sunstige Wirtschaftsbereiche warn am Arbatsort 253 Leit sozialvasicherungspflichtig beschäftigt. Sozialvasicherungspflichtig Bschäftigte am Wohnort warn's insgesamt 892. Im verarbatenden Gwerbe (und aa Bergbau und Gewinnung vo Stoana und Erdn) håt's zwoa Betriebe, auf'm Bau sechs Betriebe gem. Außerdem warn's im Jåhr 1999 51 Bauanhöf mit a landwirtschaftlich gnutzten Flächn vo 905 Hektar. Davo warn 767 Hektar Ackaflächn und 136 Hektar Wiesn.
Vakehr [dro werkln]
Aidenbåch war friara da Endpunkt da Lokalbahn Vilshofen–Aidenbach. Heit führt a Staatsstraß duach de Ortsmittn, um de si de ganze Siedlung gruppiert.
Buidung [dro werkln]
Im Jåhr 1999 ham de foigendn Eirichtunga existiert:
- Kindagartn mit 75 Kindagartnplätz mit 85 Kinda
- Voiksschui mit 21 Lehra und 342 Schuikinda
Im Netz [dro werkln]
- Oambo: Woppmgschicht vom Haus der Bayerischen Geschichte
Beidlschbo | Bichlberg | Bocking | Breitnberg | Denwoas | Diafanbo | Dianau | Dilling | Eging a.See | Fiaschtnstoa | Fiaschtnzei | Fiassing | Griaschbo | Hauznberg | Hoaba | Hofkiacha | Huading | Kessling | Kirchham | Minsta | Moiching | Neibuag | Neihaus | Neikiacha | Oacha | Oamboch | Obanzoi | Oidaschbo | Otnbuag | Ruadading | Ruaschdoaf | Soizweg | Sunna | Undagriasbo | Veizhof | Wegschoad | Widoaf | Witzmannsberg
| Dea Artikl basiat auf ara frein Ibasetzung vom söim Artike in da Wikipedia auf deitsch. A Listn mid de Autorn vo drentn konst da do aa oschaugn. |