Plusquampeafekt

Aus Wikipedia
Wexln zua: Navigazión, Suach
Der Artikl is im Dialekt Hausrukfiatlarisch gschrim worn.

S'Plusquampeafekt is de Foafagãngenhaid. Dés is in da Gramatik a Foam de aigentli aus'n Lådainischn kimd und dé's in de geamanischn Schbråch uaschbringli iwahaupt ned gém håd. Eascht schbéda håd ma dés konschdruiad, wai ma a so fü faschidane Tempora håm Woit wia's Lådainische. In de boarischn Dialekt wiad's Plusquampeafekt åwa oiwai nu so guad wia goa ned fawent, obwoi ma's grundsezli schã a im Dialekt konschdruian kant.

Inhoitsvazeichnis

[drå werkln] S'Plusquampeafekt im Boarischn

Nåchdém's im Boarischn kõan Impeafekt gibt, dea is nemli im 15. Joahundat ausgschdoam (Schau unta faschwundena Impeafekt), muas ma im Dialekt as Plusquampeafekt mim Peafekt büdn. Dés hoast das ma dãn a dopids Peafekt måcha muas, nåch foigendn Musda:

håm oda sâi konjugiad + Partizip Peafekt fum Hauptveab + Partizip Peafekt fu håm oda sâi

Zan Baischbü:

Wiar a gésdan hõam kema is, is dés Éssn schã iwa a Schdund am Disch gschdãndn gwén.
Befoa si foat gãnga is, håd's nu amåi nåchgschaud, ob's in Ofn e ådrad ghåbt håd.
Agrat wia's in Dåchschdui feati baud ghåbt hãm, håd's zan rénga ãgfãngt.
Es håd zan rénga ãgfãngd ghåbt nu befoa's in Dåchschdui feati måcha kina hãm.

As Hüfszaidwoat sâi hed zwoa ois õane fu de wénign Ausnam do a Impeafekt (I woa, du woast, ...), drozdem gibt's a Plusquampeafekt mid'n Impeafekt fu sâi + Partizip Peafekt im Boarischn iwahaupt ned (I woa gwén, du woast gfoan, etc.). Dés widaschbricht komplet jéda Logik fu deara Schbråch.

[drå werkln] Altanativn Peafekt

Soichane Plusquampeafekt-Konschdrukzionen glingan im Dialekt oiwai a weng hoiprig und aigentli braucht ma dé a goa ned, wai's im Dialekt fu da Gramatik hea sowiso kõa zwingade Zaidnfoign (consecutio temporae) gibt. Mã kã dés ois genau so in da noamaln Fagãngenhaid sång und es woas drozdem a jéda wia's gmõand is. Zan Baischü:

Wiar a gésdan hõam kema is, is dés Éssn schã iwa a Schdund am Disch gschdãndn.
Befoa si foat gãnga is, håd's nu amåi nåchgschaud, ob's in Ofn e ådrad håd.
Agrat wia's in Dåchschdui feati ghåbt hãm, håd's zan rénga ãgfãngt.
Es håd gråd zan rénga ãgfãngd befoa's iwahaupt min Dåchschdui feati woan han.

[drå werkln] Altanativn Presens

De boarischn Dialekt méng åwa a de Fagãngenhaid néd bsondas und déswéng kãn's duachaus fiakema, das gschdãndane Dialektschbrécha soichane Frasn glai komplet in de Géngwoat transfoamian und håid dazua sång, ob dés gésdan woa, oda foarigs Joa, oda gråd eascht.

Gésdan wiara hõam kimd, schded's Éssn schã iwa a Schdund am Disch.
Wia d'Res gésdan foat ged, schaud's nu amåi nåch, ob da Ofn e ådrad is.
Agrat wia da Dåchschdui gésdan feati is, fãngts zan rénga ã.
Da Dåchschdui is nu goa ned feati, då réngd's ois wia.

[drå werkln] S'Plusquampeafekt auf Hochdaidsch

Auf Hochdaidsch wiad as Plusquampeafekt mid'n Impeafekt fu håm oda sâi büt und am Partizip Peafekt dazua. Dés schaud dãn aso aus:

  • er war gewesen
  • sie hatte gesagt
  • wir hatten gestanden
  • sie waren geschwommen
  • sie hatten ihn nicht ernst genommen gehabt

As Plusquampeafekt is åwa a im Hochdaidschn de Zaidfoam dé am wénigsdn fawent wiad und fü Laid kinan's goa ned richdig büdn. In Süddaidschlãnd, Ésdaraich und da Schwaiz wiad's oft néd amåi in gschriwane hochdaidsche Dext fawent, obwoi's nåch da ofizieln Gramatik hîghearad. Dé Laid im owadaidsch Schbråchraum méng de Foafagãngenhaid õafåch ned und seng a ned âi, fia wås de guad sâi soid. In noaddaidsche Regionen gibt's auf da ãndan Sait dailwais sogoa a richdige Plusquampeafekt-Inflazion und de Laid doatn fawendn's sogoa in Situazionen wo's nåch da schdandardschbråchlichn Gramatik goa ned hîghead. Baischbü:

Warst du denn schon mal in Italien gewesen?
Ja, voriges Jahr hatten wir dort ne tolle Zeit gehabt.
Persénlichs Werkzeig
Nåmensraim

Varianten
Akziónen
Navigazión
Midorwat
Hüif
Werkzeigkistn
Ånderne Sprochn