Paradeiser
Aus Wikipedia
| Der Artikl is im Dialekt Weanarisch gschrim worn. |
A Paradeiser (standarddeitsch: Tomate, lat.: Solanum lycopersicum) is a Pflaunznoat aus da Famülie vo de Nochtschottngwäxe. In da Umgaungssproch is damid vo oim de rote Frucht vo dera Pflaunzn gmant.
Inhoitsvazeichnis |
[dro werkln] Etymologie
Paradeiser kummt vo Paradeisapfel bzw. Paradiesapfel und is des uaspringliche Woat im Deitschen. Aundare Nauman san aa no Goidopfe bzw. Liabopfe gwen. Woascheinlich sans zweng da vafiararischn Foab so gnennt wuan. S Wuat Tomatn is a Lehnwoat ausm Romanischn, des wos aus da Azteknsproch Nahuatl kummt und do xitomatl haßt, des wos sovü wia Schwöpflaunzn bedeidt.
[dro werkln] Gschicht
De Paradeiser kumma aus Mittl- und Südamerika. De wüdn Foamen va de Paradeiser gibts vo Noadchile bis Venezuela. De gräßte Vüfoit is in Mittlamerika z findn. Duatn sans scho vo de Atztekn und Mayas vo 200 v. Chr. bis 700 n. Chr. ois „xitomatl“ kultiviat woan. Paradeiser-Sauman sa bei Ausgrobunga südlich vo Mexiko Stodt und in dena Höin im Thuacan-Toi gfundn wuan.
[dro werkln] Vawendung
Paradeiser san in da austro-boarischn Kuchl sea beliabt und wean vüfötig vawendt. Etwa 80% vo da Paradeiser-Erntn wean industriell vaorbat: Moak, Soft, Wiazpuiva, Ketchup, in Dosn eiglegt.
Paradeiser san owa a ois gsunde Rohkost oda im Salod sea beliabt. Kocht kumman Paradeisa in vün Speisn voa: Suppn, Saucen, ois Beilog, ois Püree, gfüd usw.
[dro werkln] Netzseitn
| Wiktionary: Paradeiser – Bedeitungserklärunga, Wortherkunft, Synonyme und Iabasetzunga |
| Commons: Tomate – Buidl, Videos und/oda Audiodatein |