Werfm

Der Artikl is im Dialekt Pongaurisch gschrim worn.

Werfm
Baasisdaaten
Bundeslaund:	Såizburg
Politischer Bezirk:	Sainig Houns (JO)
Flächen:	154 km²
Koordinaten:	47° 29' N, 13° 11' O
Heechen:	548 m y. A.
Eihwoner:	3085 (15. Mai 2001)
Bevökerrungsdichten:	20 Eihwoner pro km²
Postlaatzoi:	5450
Vurwoi:	06468
Gmoandkennziffer:	50 424
Gmoandvawoitung:	Markt 24, 5450 Werfen
Netzseiten:	www.gemeindewerfen.at
Politik
Burgermaaster:	Franz Meißl (SPÖ)
Gmoandroot: (2004)	11 SPÖ, 6 ÖVP, 2 FPÖ,
Werfm vo da Burg Hohnwerfm aus gsèchn

D' Mårktgmoa Werfm (Hochdaitsch: Werfen) lig so ebbas 40 km sidlich vo Såizburg in Esterraich. Si håud za. 3.100 Aiwoner.

Geografi

D' Gmoa lig im Pongau im Såizburger Lound zwischn Tennen-, Hånggebirg und Hochkenig im Såizachtåi.

Zan 154 km² umfåssatn Gmoagebit vo Werfm ghern aa d' Ortschåftn:

• Tennegg (Tenneck)
• 's Bleabåuchtåi (Blühnbachtal)
• Imlau (Imlau)
• Raitsam (Reitsam)
• Schårtn (Scharten)
• Suizau (Sulzau)
• d' Wimm (Wimm)

Gschicht

Werfm is oana vo d' äitastn Mårkt im Såizburger Lound. Er is zwischn 1190 und 1242 grindt wåun. Werfm is da Sitz vo an såizburgerischn Pfleggricht gwen. In d' Bauernkriag 1525/26 is Werfm koumpflos vo d' Aufständischn aignumma wåun. 1731/32 is za na grossn Protestantnvatraiwung kemman. Aufgrund vo eanana Zuagherigkait zan protestantischn Glam sand 20.000 Laid per Dekret vom Firschterzbischof vom Lound ausgwisn wåun. Da Kinig Friedrich Wilhelm I. vo Praissn håud d' Flichting in Ostpraissn a noichs Lound zuagwisn.

Am 25. Juli 1928 is nåuch nur na oajaring Bauzaid auf 'm 1630 m houchn Rettnbåuchriadl zan Odenkn an d' Vurfårn d' Ostpraissnhittn aigwaicht wåun.

Nåch da Aufläsung vom gaistlichn Firschtntum Såizburg is Werfm mid 'm grässtn Toae vom såizburgerischn Gebit 1816 z' Esterraich kemma. 1939 is d' Ortschåft Konkordiahittn (Konkordiahütte) in Tennegg (Tenneck) umbnounnt wåun. Da Ortstoae Tennegg is vom Aisnwerk Suizau-Werfm sear stårk prägt.

Werfm lig unterhåib vo da Burg Houchnwerfm, de åis Burg vo d' Såizburger Erzbischef auf 's 11. Jåuhundascht zrucke get. D' Festung Houchnwerfm is 1931 durch an Groussbround toaewais zastärt wåun und nåchand wider aufbaut und am 6. August 1938 da NSDAP iwagem, um unterm Loundråt Karl Springenschmied zur Gauschulungsburg umgwoundlscht z' wern. Am 6. Mai 1945 håud da Genarallaitnount Bark (6. US-Armee) um 13:30 Uhr 'n Wåffmstijstound bekounnt gem. Nåchm zwoatn Wäitkriag is d' Burg bis 1987 vo da esterraichischn Bundesgendarmerie åis Ausbijdungsstättn gnitzt wåun.

Kuitur & Sechnswirdigkaitn

• Aisrisnwäit: d' grässte Aishäi wäitwait und de bekounntaste Sechnswirdigkait vo Werfm
• Festung Houchnwerfm
• Pfoarkirchn zan hl. Apostl Jakobus 'm Äitern: baut vo 1652-1657
• Kapuzinerkirchn „Mariahijf“
• Brennhof: mid aizigårting Laumgoung, is åis Sitz vom Erzbischof Johann Franz Graf Khuen von Belasi gnitzt wåun
• Pfleggrichtsgebaide: a Bau aus'm 15. Jårhundert, der 1531 unterm Kardinal Matthäus Lang grundlengd aus- und umbaut wåun is. D' historischn Kuenburggwäibe wernd åis Verouståitungsraime gnitzt.
  • In da Mittn vom 20. Jårhundascht sand dåudan berijmte Fijm wia Agenten sterben einsam oder Toae vo The Sound of Music draat wåun. Aa wenger bekounnte Fijm wia Kinderarzt Dr. Fröhlich mid'm Roy Black oder Frankensteins Tante sand dåudan produziascht wåun.

Wåpm

's Wåpm vo da Gmoa is: „Im toaetn Schijdl om in Goid d' wåggsnde vurwärtskherte Gståit vo an Pijger mid rodm Klaidl, schwåuschzn Mountl und emsoichan barettårting Huat, in da Rechtn an Pijgaståub håitad, d' Linke in d' Saitn gstitzt, untn in Blau an aufrecht rechtsgwendatn schwåuschzn Hund.“

Politik

Birgermoaster is said 2005 da Meißl Franz vo da SPÖ.

Refarenzn

Stéd und Gmoaner an Pongau

Bihófen | Dorfgouschtoah | Ém | Fijzmóos | Flochau | Forschtau | Goschtoah | Góidégg | Gróssourl | Hyttau | Hyttschloug | Hófgoschtoah | Kloahourl | Mijbouch | Oidenmorkt | Pfourwerfen | Rodstoud | Seiger Hóns | Seiger Méscht | Seiger Veit | Schwouschzach | Untertauern | Werfen | Werfenweng | Wougroah