Zöll (Kärntn)
| Da Ditl vo dem Artike is merdaitig. Waiderne Bedaitungen und Begriffsklärungen findt ma unter »»» Zöll «««. |
| Der Artike do is auf Soizburgarisch gschriem worn, oiso ned im Dialekt vo da Region. Fois a regionaaler Autor den Artike umschreim oder vabessern wü, derfa des vom Hauptautor aus gern mocher! |
| Zöll - Sele |
||
|
|
||
| Baasisdaaten | ||
|---|---|---|
| Bundeslaund: | Kärntn | |
| Politischer Bezirk: | Klongfurt Lånd (KL) | |
| Flächen: | 75,3 km² | |
| Koordinaten: | ||
| Heechen: | 948 m y. A. | |
| Eihwoner: | 666 (31. Dez. 2005) | |
| Bevökerrungsdichten: | 9 Eihwoner pro km² | |
| Postlaatzoi: | 9170 | |
| Vurwoi: | 04227 | |
| Gmoandvawoitung: | 9170 Zell-Pfarre/Sele-Fara 75 | |
| Netzseiten: | ||
| Politik | ||
| Burgermaaster: | Engelbert Wassner (SPÖ) | |
| Gmoandroot: (2003) | ||
Painer Kobla in Zöll-Pforn mid da Koschuta im Hintergrund |
||
Zöll-Pforn |
||
Da Fraibocher Stausee |
||
Åmerkung: Ortsnåmen im Fliasstext san im Regionaldialekt gschrim.
Zöll (Hochdaitsch: Zell, Sloweenisch: Sele) is a bai de Karawånkn gleegane zwaasproochige Gmoand im Bezirk Klongfurt-Lånd in Kärntn.
Inhoitsvazeichnis |
[drå werkln] Geografie
[drå werkln] Geografische Loog
Zöll ligt ån da Nordsaitn vo de Karawånkn ån da sloweenisch-österraichischn Stootsgrenz und sowos 20 km südlich vo Kloongfurt und 6 km südlich vo Ferlach (Borovlje). De Seeheechn vom Gmoandgebit schwånkt zwischn 587 m (baim Zåmmfluss vo da Ribnitza (Ribnica) mim Hudna jama-Booch) und 2.139 m (Hochobir). Da Hauptsiadlungsraum am Toiboon, der in Ost-West-Richtung valafft, befindt se in aner Heechn vo guade 950 m.
Zöll werd vo foigande Berg umråmt: Ferlacher Horn (Grlovc), 1840 m und 'm Fraiberg (Setiče), 1923 m im Nordn, 'm Obir 2139 m und 'm Kuaberg (Kravji vrh), 2025 m im Ostn und da Koschuta (Košuta) mim Koschutnikturm 2136 m im Südn. De Koschuta büidt aa glaichzaidig de Stootsgrenz zu Sloweenien.
[drå werkln] Gmoandgliadarung
Zöll is in de drai Katastralgmoandn Zöll im Winkl (Sele v Kotu), Zöll bai da Pforr (Sele pri Cerkvi) und Zöll bai Sunnegg (Sele pri Ženeku) gliadert. 's Gmoandgebit umfosst foigande 7 Ortschoftn:
|
|
[drå werkln] Nochbargmoandn
De Gmoand Zöll grenzt im Südn ån d' Republik Sloweenien, im Südostn ån d' Gmoand Aisnkoppl-Vellach, im Nordostn ån d' Gmoand Gallizien, im Nordn ån de Gmoand St. Margaretn und im Nordwestn und Westn ån d' Stodgmoand Ferlach åne.
[drå werkln] Bevöikarung
Noch da Voikszälung vo 2001 hod de Gmoand Zöll 703 Aiwoner. 98,4 & vo da Bevöikarung bsitzn de österraichische Stootsbürgerschoft: dodavo san 89,1 % sloweenischsproochige Österraicher und 9,0 % daitschsproochige Österraicher. Zöll is somid de Gmoand mim heechstn Åtail vo Kärntner Sloweenen. Zur römisch-katholischn Kirchn bekennan se 98,1 % vo da Gmoandbevöikarung, one religiöss Bekenntnis san 1,7 % vo de Aiwoner.
[drå werkln] Gschicht
De erstn Siadlungsbestreewungen in da Gmoand san im Lauf vom 11. Jorhundert festzstöin gweesn. Aufgrund vo mündliche Üwerliafarungen kå ågnumma wern, dass de erstn Siadler im haiding Gmoandgebit vo Zöll-Mitterwinkl z' findn gweesn san. 1280 is Zöll ois „Cel“ 's erste Moi urkundlich dawänt worn. 1492 san de Türkn in Zöll aigfoin. Im 13. und 14. Jorhundert håm de Rodungs- und Siadlungsfaasn ågfånga. 1524 hods in Zöll scho 43 Heef geem. 1630 wern de Bewirtschofter vom „Meležnik-“ und vom „Kališnikanwesen“ im Sunnegger Beraich ois erste fraie Bauern dawänt.
[drå werkln] Kuitur
[drå werkln] Katholischer Kuiturvarain "Planina" (Katoliško prosvetno društvo)
- 1902 - Gründung vom "Tamburaško društvo" (Tamburizzavarain) in Zöll-Pforrn
- 1907 - d' erste Dawänung vom Varain mim Nåm "Planina"
- 1012 - Umbenennung in Katoliško slovensko izobraževalno društvo "Planina". Erster Obmåå is da Valentin Hribernik.
- 1915 - kummt da Pforrer Alois Vauti noch Zöll-Pforr.
- 1920 - erste Vaånstoitung nochm 1. Wöidkriag, organisirt vom Pforrer Vauti.
- 1930 - Fertigstöiung vom Pforrhoam, in dem ob jetzad olle Vaånstoitungen stottfindn. Nochm zwoatn Wöidkriag iss zua aner Beleewung vo da Varainsorwait kemma. Es is a Maadlchor, Månnachor, a Gmischter Chor und a Jungdchor aigrichtt worn, sowia a naiche Tamburizzagruppm.
- 1952 - Ivan Matko is ois Kaplan noch Zöll-Pforrn kemma und is durch 30 Jor in da Varainsorwait oigeengwertig, vuroim ois Regiessör.
- 1953 - Gründung vom Pevsko društvo Sele (Gsångsvarain Zöll).
- 1955 - Gründung vo da Folkloregruppm durchn Ivan Matko.
- 1964 - Fertigsstöiung vo da naichn Pforrkirchn, de aa des naiche Pforrhoam beherbergt. Iniziator is da Ivan Matko.
- 1981 - Franci Končan werd naicher Regissör
- 1982 - 80-jarigs Jubiläum - Bsuach vom Bundespräsidentn Dr. Rudolf Kirchschläger in Zöll-Pforrn.
- 1983 - Gründung vo da Musikschui in Zöll-Pforrn
- 1997 - Renovirung vom Pforrsoi; saidher reeglmässige Ausstöiungen.
- 2001 - Ernaiarung vo da Varainsbiacherrai (2500 Biacher).
[drå werkln] Waiderne Varaine
|
|
|
[drå werkln] Tätigkaitsschwaarbunkte
De Varaine hoidn hauptsächlich Theatergruppm, Jugendtheatergruppm, Leesungen, Litaraturomde, Vurträg, Ausstöiungen, Computerkurse, Kochkurse, Füimkurse, Tontzkurse, Foschingsvaåstoigungen, Muattertogsfaiern und Nikolausfaiern ob und unterhoidn a Varainsbiacherai fir slowenische Litaratur.
[drå werkln] Politik
Da Gmoandroot umfosst 11 Midgliader. De Zåmmsetzung is noch da letztn Gmoandrootswoi 2003 wia foigt:
- Sozialdemokratische Partai - 6
- Enotna Lista - 4
- Voikspartai - 1
[drå werkln] Woppm
Im Woppm vo da Gmoand is de Silhouettn vom Koschuta-Massiv symbolisirt, des is d' Südgrenzn vom Gmoandgebit, mim Koschutnikturm ois heechstn Gipfe dorgstöid. Woppm und Fååne san da Gmoand am 26. Juni 1995 valichn worn. De Fååne is Grea-Waiss mid aigorwaitn Woppm.
[drå werkln] Weblinks
| Commons: Zöll (Kärntn) – Buidl, Videos und/oda Audiodatein |