Zum Inhalt springen

Nutza:Luki/Viakanta - Viakanthof (Vierkanthof)

Aus Wikipedia

Viakanta - Viakanthöf ( Vierkanthöfe )

[Werkeln | Am Gwëntext werkeln]

De Viakanta san bsundare Fuam vo de Bauanhöf. Se san im gaunz deutschsprochign Raum aztreffn. Oba niagans so heuffi wia im niedaöstarreichisch Mostviatl und in Owaöstareich im Traun- und im Hausruckviatl. Se san scho recht wuchtige Awesn, mid bis 365 Fensta ( Viajohreszeidtnhof, St. Florian). Se hom a Seitnläng vo a uma 30m bis üwa 60 m. De Gresstn hom a Hofflechn vo fosst an Hekta , des san uma 5000 m².

http://bar.wikipedia.org/wiki/Datei:Viakanta_Summerauerhof,_Noadseitn._Vuan_da_Wiadschaftstrakt,hintn_a_Wohnteu.JPG

De Baufuam hod se east spat entwückid . De Höf woan zeascht Boahöf oda Hocknhöf und de Meistn san eascht noch da Bauanbefreiung umbaut woan. De Ödan woan woascheinli de Meiahöf vo de Klesta und de Stift und san so vo uma 1770 umbaut woan.

Ogseng vo Tiroi und Voaarlberg, wo de Bauan frei woan, hod in de andan Kronlanda Östarreichs east middn vun 18. Joahundat de Ohängigkeit , da Bauan ,vo de Grundhean ( Kleschta, Adl, Klerus, reiche Städta..)laungsam afkeat. noch da Revoluzion vo 1848 is daun in Östareich des feudalsistem komplet ogschoft woan.

De meistn Bauanheisa san oiso escht noch da Bauanbefreiung, ob da Mittn vun 18. Joahundat oda aa east im 19. Joahundat umbaut woan. S`fuabüd woan woascheimli de Klosta- oda Schlessabautn, oba da Grund dafia woa owa aa Wiatschoftliga . Ma hod ois in an Bau ghobt und woa a in da koidn Zeit im Innanhof voan Weda bessa gschizt. Das mas zweng da Weahoftigkeit so baut häd, hoid i fian Bledsin. Den ois Schuz voa de Ungarn oda de Panduan, do san de Haisl zspot umbaut woan. Und Zwoatns, homs jo a nu laung de Stodlseitn ( Scheinenseitn) nua mid Hoizlottna ( Loawänd zweng an Heitrokna) zuagmocht ghobt. Und wia hed ma des Vateidign soin?


http://bar.wikipedia.org/wiki/Datei:Meierhof_des_Stifts_Sankt_Florian,_Hohenbrunn..JPG

Des bsundare Mekmoi vo de Höf is das eana Fuam a Rechteck büt, mid via Eckn. Es gibt so enliche Bauanhöf, wia de Dreiseithöf, de Eispringa oda a Doppöeispringa, de reglmassign und unreglmassign Viaseithöf oder de offna Viaseithöf . Owa des san olle koane richtign Viakanta .

http://bar.wikipedia.org/wiki/Datei:Unreglm%C3%A4%C3%9Figer_Vierseithof.jpg

Weu de Bauan im eatrogreichn Oipnvualaund imma reicha wuan san, homs de oidn Höf umbaut. Se woit a ois in an Heisl hom, dahea hods uma 1880 in Owaöstarreich rund 8500 Viakanta gebn. Bis in `Mittn von 20. Joahundat san nua uma 2000. dazuakema.

Da Baufuascha Rudolf Heckl hods amoi ois ane dea eafuigreichstn Ghöftfuaman da Wöd bzeichnt.


Kölla

De Seitn vo de Wohn- und Oawadsteu woan mid an tiafn Kölla untabaut. De Kölla san ois Vuarotsräum gnuzt wuan. Da hod ma de Eadöpfö glogat, des Kraut und Sauakraut, de eiglogatn Öpfi und Bian, de Müch und in Budda, und aa des Gsöchte. Und gaunz wichti, aa de grossn Mostfassl.

Wohn-und Oawadstrakt

De Bauanhaisa, de Wohn- und Oaweitsteu, woan mid zwoa Stockweak afbaut, de mid Tramdeckn odeud wuan san. Draf san Fischbödn glegt woand ( fei grodkobite Hoizlottna ). Owahoib von Wohnteu homs , am Dochbodn, af de Fischbretta aa Loambett aflegn missn, in den Loam san daun brennde Ziagln eiglegt woan. Fois da Dochstui brennad woan is, daun woan de Wohnkaumman duach de Ziaglaflog bessa gschizt.

Doch

Des Doch woa mid Stroh deckt. Af Ziagldeckung is ma eascht so uma d`Joahundatwend vun 18.afs 20. umgstign. Bei manche Höf is da Stodlteu no Heid midm Stroh deckt.

da Hof

Im grossn Innanhof san d`Ross agschiat woan, Wagn be- und aglod woan. ma hod aa iwan Hof ausn Stodl und aus da Wognhalle foan kena . Bei de gressan Viakanta is aa a Göplhitn in Hof gstaundn, unta dem ma a bei an schlechtan Weda Maschinan ostön hod kena. Wichti woa a das a Brunn mid Beckn drinwoa. Wossa zan Rossoschwoam, oda zan Buzn.

http://bar.wikipedia.org/wiki/Datei:Innenhof_des_Sumerauerhof,_mit_G%C3%B6plh%C3%BCtte.jpg

( Sumerauerhof mid da Göplhitn, rechts des Haupttoa mid da Wognhalle .)

Troadbodn

Da Troad- oda Schüttbodn , untan Doch hod gmauade Wand und an Estrich oda Ziaglbodn kobt, ois Schuz vuan Maisfross. Manche hom a nu Foiblech fua de Fensta zu de Troad- oda Schüttbodn ghobt. Ois Schutz vuan Funkflug oda an Dreg. Den da Eanteeatrog hod gschizt wean miassn und gaunz bsundas de Aussaat fias nagste Joa.

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/bar/c/cb/Fallbleche_vor_den_Fenster..JPG

( Owastok, Foiblech , untn da Eigaung zua Stubn und in Kuchi)

Da Stodlteu

In Stodl hod mas Wintafuade fia d`Vicha glogad. Bei oanige Viakanta isa a heit nu ned gmauad, sundan de Wand mid Loawend ( Lattnwand) zugmocht. Wauns Megli woa, is de Stodlseitn noch Sidn ausgricht gwen, zweng da Sunnaseitn zan bessan Trukna vum Hei.

De grossn Viakanta midn meran Grund, san meisd Meiahöf vo Stift oda Kleschta gwen. Dahea woans a fria, nu befuas Viakanta wuan san, oft a fia aa klone Gegand da Zehenthof. wo de aundan Bauan eanane Obgobn hibringa Hom miassn. Dahea steht nu maunchmoi a Zehenthaisal nebm dem Viakanta.

Es kenan a Haisal fia de Eantehöffa a wengal oseits gstandn sei.

Wia ma nu von Funkflug mea Aungst ghobd hod is a da Backofn weida vom Viakanta weggwen.

Jo, und bei de gressan Viakanta hod natirli a Kapön a ned föin deafn.

http://bar.wikipedia.org/wiki/Datei:Kapelle_beim_Sumerauerhof.JPG

(Haislkapön vun Sumarauahof)

Maschinan und Grät

[Werkeln | Am Gwëntext werkeln]

Kuchl, Bekarei, Fleischarei (Mezgarei)

[Werkeln | Am Gwëntext werkeln]

Kaumman fias Gsind

[Werkeln | Am Gwëntext werkeln]

Gwaund und Gschia

[Werkeln | Am Gwëntext werkeln]

Freilichtmuseum Sumerauerhof

[Werkeln | Am Gwëntext werkeln]

Freilichtmuseum Sumerauerhof, Euler Andrea; Eigenverlag oberösterreichische Landesmuseen. ISBN 978-3-85474-267-8

Aus da Owaöstarreichischen Laundesgschicht.

http://www.ooegeschichte.at/themen/wir-oberoesterreicher/wir-oberoesterreicher/die-vierkanter/?no_cache=1&print=1

Atüki von Baufuascha Rudolf Heckl:

http://anton-bruckner.heimat.eu/die_maechtigen_vierkanter.htm

http://www.aeiou.at/aeiou.encyclop.b/b165254.htm


--Luki 14:51, 8. Jun. 2013 (CEST)