Augnstecher
Wia sie ausschaugn unt lébm [dro werkln]
Mit Augnstécher (Libelln, Odonata) pezeichnet man a Gruppm va groaße, fårbige Insektn mit vier durchsichtige, steife Fliegl unt groaße Nétzaugn. Der Rumpf håt óft a gwisse Éhnlichkeit mit an Hubschrauber. Man sigg sie oft in der Nächnt van Wåsser. Sie kénnen in der Luft steahn bleibm unt aa hinterschi (rückwärts) fliachn. Sie sein Raber unt kénnen in Flug Insektn fången. Aa währet der Påårung kénnen sie fliachn (Tandemposizión). Zuasätzlich zun Geschlechtsorgan (gånz hintn) håt as Mandl aa nó an Spermienträger afn zweitn Åpschnitt van Hintertoal. Va zem nimmp as Weibele die Spermien. Aus die Ggoggelen kimmp as Jugntstadium auser (Nymphe), aus der Nymphe wert as ausgwåxne Insekt. Die Augnstécher ghearn van sem her zu die Insektn dé koa vóllkómmene Verwåndlung håbm.
Eintoalung [dro werkln]
In der Insektnkunde sein die Libelln afn Rång van an Órdnung. Es gip weltweit pa die 5000 Årtn va Augnstécher, in Európa lei a pår Dutznt. Die Wissnschåftler unterscheidn zwoa Gruppm Unterórdnungen), Groaßlibelln unt die zårtern Kloanlibelln.
Der Nåmen [dro werkln]
Der Nåmen isch in mehrere daitsche Dialekte pekånnt unt sóll dåher kémmen, dass dé Insektn óftramål in die Lait in die Augn fliachn. A Toal Wissnschåfler sågn, sel stimmp nét, åndre moanen, ass dé Insektn die glénzign Augn fir Wåsser håltn unt når zueifliagn.Wer in Dialektnåmen nét kénnt, sågg meistns Libell(e).