Thaana-Alphabet
| Der Artikl is im Dialekt Owaöstareichisch gschrim worn. |
S'Thaana-Alphabet (Divehi: ތާނަ, aa Tāna gschrim) is s'Alphabet vu da Språch vu de Malediven, im Divehi.
S'Divehi is a indoarische Språch, de Thaana-Schrift zaagt åwa mea arabische wia indische Einflüsse. In da arabischn Schrift kãu a Buachståb vaschiedene Foamen håm – des is im Thaana ned da Fåi. S'Thaana is åwa genauso a laudgebundene Schrift wia s'Arabische und ma schreibt aa vu rechts nåch links. Nem am Thaana is aa a maledivische Lateinschrift in Vawendung („Dhivehi Letin“), hin- und heatransskribian is dabei koa Problem.
Im Thaana wean Vokale daduach gschrim, dass ma üwa oda unta'n voarign Mitlaud a Zusåtzzeichn schriebt (oda a Sukun, wãun's nåch'm Konsonantn koan Vokal gibt). D'anzige Ausnãhm is s'Zeichn Noonu, des ãuzoagt, dass da foigende Plosiv zum pränasalian is und desweng ned vokalisiad wean muaß. De Vokalzeichn wean „fili“ gnennd und schaun zum Teu wia de arabischn Hüifszeichn zua Vokalisiarung aus (Fatha, Kasra, Damma). Im Divehi brauchd ma åwa ned netta drei Vokale, sondan fümf fia an kuazn und fümf fia an lãngen Vokal (in da Umschrift wean de dãun a, e, i, o, u; aa, ee, oo, ey, oa gschrim). Bis auf's oa schaun de Lãng-Fili ålle aus wia s'Doppide vum Kuaz-Fili.
S'„Alifu“is a Zeichn ohne Laudweat. Ma nimmd's dafia åis Träga vu am Vokal hea, dea ned auf nåch am Konsonantn kimmd (Woatãufãng,Diphthong). Alifu+Sukun valängat in Konsonantn, dea nåchhea kimmd (bei Nasallaute wiad des duach a voagstöids Noono+Sukun gmåcht), Alifu+Sukun am End vu am Woat haaßt, dass's Woat auf /eh/ endet.
Bei'm Unicode-System san de Thaana-Zeichen auf de Positionen 1920 bis 1983 (hexadezimal 0x780–0x7BF) zum findn.
Buchståm vu da Thaana-Schrift [dro werkln]
De Vokalzeichn san mid Alifu åis Träga dåagstöid
| zeichn | HTML-Entity | Nãm | Lateinische Umschrift | IPA-Weat |
|---|---|---|---|---|
| ހ | ހ | HAA | h | [h] |
| ށ | ށ | SHAVIYANI | sh | [ʂ] |
| ނ | ނ | NOONU | n | [n̪] |
| ރ | ރ | RAA | r | [ɾ] |
| ބ | ބ | BAA | b | [b] |
| ޅ | ޅ | LHAVIYANI | lh | [ɭ] |
| ކ | ކ | KAAFU | k | [k] |
| އ | އ | ALIFU | variiad – schau im Artikl |
föhd |
| ވ | ވ | VAAVU | v | [ʋ] |
| މ | މ | MEEMU | m | [m] |
| ފ | ފ | FAAFU | f | [f] |
| ދ | ދ | DHAALU | dh | [d̪] |
| ތ | ތ | THAA | th | [t̪] |
| ލ | ލ | LAAMU | l | [l] |
| ގ | ގ | GAAFU | g | [g] |
| ޏ | ޏ | GNAVIYANI | gn | [ɲ] |
| ސ | ސ | SEENU | s | [s̺] |
| ޑ | ޑ | DAVIYANI | d | [ɖ] |
| ޒ | ޒ | ZAVIYANI | z | [z̺] |
| ޓ | ޓ | TAVIYANI | t | [ʈ] |
| ޔ | ޔ | YAVIYANI | y | [j] |
| ޕ | ޕ | PAVIYANI | p | [p] |
| ޖ | ޖ | JAVIYANI | j | [ɟ] |
| ޗ | ޗ | CHAVIYANI | ch | [c] |
| ޘ | ޘ | TTAA | Arabisch-nåch-Divehi Translitarazions-Buchståm |
|
| ޙ | ޙ | HHAA | ||
| ޚ | ޚ | KHAA | ||
| ޛ | ޛ | THAALU | ||
| ޜ | ޜ | ZAA | (fia englische Weata) [ʒ] | |
| ޝ | ޝ | SHEENU | Arabisch-nåch-Divehi Translitarazions-Buchståm |
|
| ޞ | ޞ | SAADHU | ||
| ޟ | ޟ | DAADHU | ||
| ޠ | ޠ | TO | ||
| ޡ | ޡ | ZO | ||
| ޢ | ޢ | AINU | ||
| ޣ | ޣ | GHAINU | ||
| ޤ | ޤ | QAAFU | ||
| ޥ | ޥ | WAAVU | ||
| އަ | ަ | ABAFILI | a | [ə] |
| އާ | ާ | AABAAFILI | aa | [əː] |
| އި | ި | IBIFILI | i | [i] |
| އީ | ީ | EEBEEFILI | ee | [iː] |
| އު | ު | UBUFILI | u | [u] |
| އޫ | ޫ | OOBOOFILI | oo | [uː] |
| އެ | ެ | EBEFILI | e | [e] |
| އޭ | ޭ | EYBEYFILI | ey | [eː] |
| އޮ | ޮ | OBOFILI | o | [ɔ] |
| އޯ | ޯ | OABOAFILI | oa | [ɔː] |
| އް | ް | SUKUN | variiad – schau im Artikl |
– |
| ޱ | ޱ | NAA | ṇ | [ɳ] |
Im Netz [dro werkln]
- www.maldivesculture.com/thaana01.html (Kurzbeschreibung vu Thaana auf Englisch)
- The Unicode 5.0 Standard: 8.4 Thaana (englisch)
- Unicode Character Code Charts: Thaana (englisch)
- titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/unicode/tituut.asp - Download vum Unicode-Font Titus, dea de Thaana-Zeichn enthåit
| Dea Artikl basiat auf ara frein Ibasetzung vom söim Artike in da Wikipedia auf Deitsch. A Listn mid de Autorn vo drentn konst da do aa oschaugn. |