Assisi

Aus Wikipedia

Wexln zua: Navigazion, Suach
Der Artikl is im Dialekt Soizburgarisch gschrim worn.
Assisi
De Dachln vo Assisi
's Wopm vo Assisi d' Flaggn vo Assisi
Basisdatn
Stoot: Italien
Region: Umbrien
Provinz: Perugia
Bezaichnung vo d'Aihoamischn: Assisiati/Assisiani
Aiwoner: 27.126 (2007)
Bevöikarungsdichtn: 131 Aiwoner/km²
Flächn: 186 km²
Koordinatn: 43° 4′ N, 12° 37′ O
Hächn: 424 m s.l.m.
Sunstige Datn
Postlaitzoi: 06081
Vurwoi: 075
ISTAT-Nummer: 054001
Schutzbatron: San Rufino
Autokennzaichn: PG (oide Nummerntofen)

Assisi (Latainisch: Asisium) is a Stod im italienischn Umbrien in da Nachn vo da Regionalhauptstod Perugia. Berümt is Assisi haid hauptsächlich ois Geburtsort vom hl. Frånz vo Assisi (aa hl. Frånziskus), da Gründer vo d' mindern Briader (haid: Frånziskaner oder Minoritn) und da hl. Klara, da Gründarin vom Klarissnordn.

's mittloiterliche Stodbüid mid da Stodmauer und Festungsruine Rocca Maggiore is no guad dahoidn und is im Joar 2000 in d' Listn vom UNESCO-Wöidkuiturerwe aufgnumma worn.

Inhoitsvazeichnis

[dro werkln] Gschicht

Da Ort is vo d' Räma terrassnfärmig auf am Föisnrückn ån da Westsaitn vom Monte Subasio darichtt worn. Aus rämischa Zaid findn se haid no de Stodmauern, 's Forum (oder Morktblotz Piazza del Comune), a Theater, a Amfitheater und da Tempe vo da Minerva, der spader in d' Kirchn Sta. Maria sopra Minerva umbaud worn is.

Im Joar 545 is da Ort grässtntails vo d' Ostgotn zastärt worn, er is spader unter d' Herrschoft vo Lombardn kemma und is danoch d' Grofm vo Spoleto unterstöid worn.

Im Joar 1181/82 is da berümtaste Son vo da Stod, da hl. Frånz vo Assisi, do geborn worn.

Im Joar 1197, oiso drai Joar noch sainer Geburt auf'm Morktblotz vo Jesi, is da spaderne Koaser Friedrich II. in Assisi tauft worn.

[dro werkln] Sengswürdigkaitn

Innenåsicht vo da Kirchn Sta. Maria Maggiore

Turistn wern vuroim vo d' Kirchn S. Francesco und Basilika Sta. Chiara, d' Grobstättn vom hl. Frånziskus und da hl. Klara åzong. Dodamid is Assisi a bedaitnder Püigaort vom Kristntum. Sengswert is aa d' frånziskanische Oasiadelai Eremo delle Caceri. Auf'm Weg durthi entspringt d' Quöin Fontemaggio, de in rämischer Zaid d' Stod mid Trinkwosser vasorgt hod.

De Dopekirchn S. Francesco, vo dera da Bau 1228 ågfånga hod (in drai Ewanen am westlichn End vo da Stod darichtt), is am 26. September 1997 bai am schwarn Erdbeem stork beschädigt worn. Viar Laid san do ums Leem kemma. De baim Erdbeem zum Tail beschädigtn wertvoin Freskn in da Ower- und Unterkrichn (umara 1300 ågfånga), de unter ånderm vo Giotto di Bondone und Cimabue ståmman, san mittlarawaile restauriart worn.

D' Basilika S. Francesco ghärt wia d' åndern frånziskanarischn Püigerstättn in Assisi said'm Joar 2000 zum Wöidkuiturerwe vo da UNESCO.

Da naiare Tail vo Assisi ligt am Fuass vom Berg um d' Kathedrale Sta. Maria degli Angeli umaradum, de d' klaane Porziunkula-Kapöin umschliasst, in dera da Frånziskus gstorm is. Sta. Maria degli Angeli is d' sibtgresste Kirchn vo da Wöid. In dera Kirchn hod 1986 und 2002 's Wöidgebetstreffm vo vüi religiöse Fiara stottgfundn.

[dro werkln] Sta. Maria Maggiore

D' Kirchn Sta. Maria Maggiore is aane vo d' öidasten Kirchn in Assisi. Zåmm mi'm Bischofshaus beherrscht's d' Piazza del Vescovado. D' Kirchn is auf d' Restln vo am rämischn Tempe darichtt worn, de no in da Krypta (vo da Vurgängerkirchn) zum seng san. D' Fassadn is sear schlicht ghoidn, gschmückt durch zwaa vertikale Lisenen und a zentrale Rosettn. D' Kirchn is bis 1039 d' Kathedraln vo Assisi gwesn. Do hod da Frånz vo Assisi d' Taufm dahoidn, im ågrenzadn Bischofshaus hod a 'n Vazicht auf oin irdischn Bsitz voizong.

[dro werkln] Kathedrale S. Rufino

Kathedrale S. Rufino

De Kathedrale S. Rufino is a Bischofskirchn de a wichtige Roin in da Gschicht vom Frånziskanerordn gspüid hod. Wia de hl. Klara 'n Frånziskus 1209 durt preding ghärt hod, is s' so ergriffm gwesn, dass sie iar aigane Berufung gspiart hod. Noch da Legende noch hod se aa 's Wunder eraignet, dass da Frånziskus in da Kirchn predigt hom soi, wärnd er zur glaichn Zaid auf an fairing Wong in da Nähe vo da Kirchn Portiuncula, oanige Kilometer unterhoib vo Assisi gseng worn is (noch da Leemsbeschraiwung vo Tommaso da Celano, Vita I, Kap. XVIII).

D' Kirchn is im romanischn Stil darichtt worn, um d' Reliquien vom Bischof Rufinus vo Assisi, (am Märtirer vom 3. Joarhundert) z' wirding, de durt aufbewoart worn san. Da Bau hod 1140, noch d' Pläne vo Giovanni da Gubbio, ågfånga. Im Joar 1228, hod da Popst Gregor IX. 'n Oitor gwait, wiara zur Hailigsprechung vom Frånziskus in Assisi gwesn is. Da Popst Innózenz IV. hod d' gsåmte Kirchn im Joar 1253 gwait.

[dro werkln] Waiderne sengswerte Gebaide

Waiderne sengswerte Gebaide in Assisi san:

  • 's Santuario San Damiano (aussahoib vo d' Stodmauern)
  • d' Kirchn S. Maria sopra Minerva (ån da zentralen Piazza del Comune gelegane Kirchn; Fassadn: römischa Portikus mid seggs Sailn)
  • d' Palazzi Comunali
  • d' Pinacoteca Comunale
  • 's Oratorio di S. Franceso Piccolino
  • d' Chiesa S. Pietro (im 13. Joarhundert darichtt und im 19. Joarhudert renoviart). Rechteckige typisch romanische Fassadn mid drai Rosettn und drai Aigångsportale.
  • Sta. Maria di Rivotorto (zwaa km unterhoib vo Assisi; de 1854 baude Kirchn is üwer aner - rekonstruiartn - Hittn baud worn, in der se da Frånziskus um 1208 oder 1209 mid enge Midstraiter troffm hod und mid eana d' Ordnsregln festglegt hod).

[dro werkln] Büidlgalarie

Blick auf Assisi

D' Assis vo Nordn vo Assisi

Rocca Maggiore

Assisi mid da Kirchn Sta. Chiara

D' Kathedrale Sta. Maria degli Angeli

A waiderner Blick auf Sta. Maria degli Angeli

Morktblotz Piazza del Comune

Kirchn Sta. Maria sopra Minerva

[dro werkln] Stodpartnerschoftn

Mid Betlehem im Westjordanlånd und San Francisco in d' USA bestet a Stodpartnerschoft.

[dro werkln] Bekånnte Laid

[dro werkln] Weblinks

Commons: Assisi – Buidl, Videos und/oda Audiodatein
Vu „http://bar.wikipedia.org/wiki/Assisi“
Peasönliche Weakzeig