Periodnsystem
| Der Artikl is im Dialekt Mittlboarisch gschrim worn. |
Is Periodnẽsystem võ n dee Elementer (abkirtzt Periodnẽsystem oda PSE) stejt ålle chemischn Elementer nåch da aufsteigndn Atomkernlådung (Ordnungszal) und da Bseetzung võ de elektronischn Energiniveaus in ana zwoadimensionaln Tabln dår. Deeszweeng toalt s PSE de Elementa nåch ianerne Eignschaftnẽ eĩ. Spalttnẽweis werdn a so de Elementer in Gruppna (Háápt- und Neemgruppna, Lanthanider Actinoider Transaktinoder) und zeilnweis in Perioden) eĩtoalt. Bei dee Háápt- und Neemgruppna kõ ma se võ an oanfachna Aufbauplan herloattna wia dees gäät. Bei dee andern schwáárern Elementer gäät dees nimma, då muaß ma åft ausroattna wia dee Beseetzung mit dee Elektrona lááfft.
Is PSE is dees wichtigste heiristische Grundprinzip võ n da Stoffkemie, nåch deenn wo alle chemischna Verbinddunga eintoalt werdn, håt aber in da anorganischn Kemie de gräässte Bedeittung. Dees neiste PSE ståmmt võ n Jår 2010 und gäät hinst is Element 172 auffĩ.
Friahers und Heit [dro werkln]
De zwoa eerstn PSEer habn 1869 da Russ Mendelejew Dmitri Iwanowitsch (russ. Дмитрий Иванович Менделеев) und zu n da sejbn Zeit da Deidsche von Meyer Lothar aufgstejt.
Dees neiste PSE håt 2010 da Pyykkö Pekka võ n Finnland auf da 150-jår Feia võ n Weltkongress Chemie z Karlsrua vorgstejt.
Im Web [dro werkln]
| Boarisches Weatabuach: Periodensystem – Bedeitungserklärunga, Woatheakunft, Synonyme und Ibasetzunga |
- Periodensystem da Elemente - a Eifüarung (Universität Ulm)
- offeziäes Periodensystem da Elemente da IUPAC schausd IUPAC (englisch)
- Seilnacht – Bebuidlts Periodensystem
- webelements – Informationen zu de Elemente (englisch)