Hamza
| Der Artikl is im Dialekt Owaöstareichisch gschrim worn. |
S'Hamza (arabisch همزة, DMG Hamza, im Deitschn aa Hamsa gschrim; auf Peasisch und Språchn, denen eana Schrift si vum Peasischn åleitt, همزه Hamze; im Urdu ہمزہ) is a Schriftzeichn vum arabischn Alphabet, güit åwa in da klassischn Leahmeinung ned åis Buchståb. S'Hamza stehd im Arabischn fia'n Köihkopfvaschlusslaud [ʔ] (wia im deitschn Woat beachte [bəˈʔaxtə]). In ãndare Språchn, de s'Hamza aa vawendn, üwanimmd's teuweis a ãndane Funkzion.
Inhoitsvazeichnis |
Eascheinungsfoamen [dro werkln]
S'Hamza gibt's ned in zwoa oda via vaschiedene Schreibvariantn, wia de „echtn“ Buchståm vu da arabischn Schrift, sondan grundsätzli netta in ana isoliatn Foam. Meistns wiad s'Hamza åwa ned in dera isoliatn Grundfoam „auf da Linie“ gschrim sondan üwa oda unta an Trägavokal (arabisch كرسيّ, DMG kursīy, „Sessl“). Im Arabischn gibt's s'Hamza üwa oda am Woatãufãng aa unta am Alif (ا), üwa'm Waw (و) oda üwa und in mãnche Koranvariantn aa unta am Ya (ي), des dãun ohne Punktal gschrim wiad (ى). A Sondazeichn, in dem a Hamza quasi drin vasteckd is, is s'Madda, des im heiting Arabisch netta üwa'm Alif steh kãu, im Koran aa üwa'm Ya und Waw. Wås fia a Schreibweis ma nemma muaß is genau festglegt. A Zeichn fia a Hüifshamza is im Arabischn s'Wasla.
Ãndare Zeichn, de in ãndare Sprãchn mi'm Hamza zu ana Ligatua vabundn wean kinan, san s'Ha im Peasischn und s'Tschoti He und s'Bari Ye vum Urdu. Åis diakritischs Zeichn findt ma s'Hamza im Paschtunischn üwa'm Ḥa und im Ormuri üwa'm Re. Im arabisch gschrimnen Kasachischn wiad a so gnãnntes „hochs Hamza“ zum Alif, Ya, Waw und U vawendt, im Kaschmirischn gibt's nem am noamaln Hamza zusätzli zum noamaln a wöinföamigs Hamza fia üwa und unta's Alif.
d'Entstehung vu dem Zeichn [dro werkln]
In da Ãufãngszeid vum arabischn Schriftsystem håd's s'Hamza nu ned gem und brauchd, weu dåzumåis s'Alif fia'n Köihkopfvaschlusslaud gschrim woan is. Des håd si åwa gändat; s'Alif is zusätzlich zum Zeichn fia a lãngs „a“ woan und damid ma s'lãnge „a“ wieda vum Köihkopfvaschlusslaud håd untascheidn kina, håd ma ãugfãnga, bei am Köihkopfvaschlusslaud üwa a Alif a Hamza z'setzn, dem sei Foam ma vum ʿAin (ع, da Buchståb fia'n stimmhåftn pharyngaln Frikativ) åågleit håd. Mid da Zeid is des Zeichn dãun aa isoliad und unta oda üwa ãndare Zeichn gschrim woan. Weu da Koran nu gschrim woan is, bevoa s'Hamza entstãndn is, und weu a meglichst uasprüngliche und unvaföischte Wiedagåb vum Koran a zentrala Glaubmsinhåit vum Islam is, wiad im Koran s'Hamza aa heid nu gean ãndas vawendt wia's im Hocharabischn valãngd wuat.
s'Hamza im arabischn Alphabet [dro werkln]
Mearare arabische Gelehrte moanan, dass s'Hamza da easte Buchståb im arabischn Alphabet is. In da klassischn Leahmeinung is des åwa s'Alif, des si aus'm phönizischn Alphabet åbleitn låssd und damid öida wia's Hamza is, des east nåch da Niedaschreibung vum Koran entstãndn is und des heid de Funkzion håd, de friaha s'Alif ghåbt håd. In dera klassischn Auffåssung stehd s'Hamza sozusång außahåib vum Alphabet, dafia bleibt de klassische Aufteilung in Sonnen- und Mondbuchståm symmetrisch bei 14 zu 14, wås gean åis Zeichn vu da Peafekzion vum arabischn Alphaber vastãndn wiad.
s'Hamza in da arabischn Språch [dro werkln]
|
vum Arabischn |
|
| Grundfoam: | ء |
| üwa'm Alif: | أ |
| unta'm Alif: | إ |
| üwa'm Ya: | ئ |
| üwa'm Waw: | ؤ |
| Madda: | آ |
| Wasla: | ٱ |
Nem da Grundfoam ء gibt's fia's Hamza aa nu de Schreibweisn üwa'm und unta'm Alif, üwa'm Ya ohne Punktal und üwa'm Waw. S'Madda üwa'm Alif (آ) is a Sondafoam, de ma nimmd, wo sunst a Alif mid Hamza und a nåckads Alif hintaranãnda gschrim wean miassadn (ståd أا åiso), zwoa Alifs hintaranãnda ealaubt d'arabische Schrift nämli ned. S'Wasla is a Hüifshamza, des ned imma auszsprecha is, und imma üwa am Alif stehd (ٱ). A Trägabuchståb is zwåa a wichtiga Hinweis fia'd korrekte Ausspråch, söiwa ausgsprocha wiad da Trägabuchståb åwa ned, zum Beispüi steckt im ؤ koa lãngs „u“ und koa „w“ drin – s'Waw deitt åwa ãn, dass a „u“-Laut in da Nähe is.
Wås bei de Alifs mid Hamza, Madda oda Wasla nu berücksichtigd wean muaß, is, dass de Ligatua Lam-Alif (لا) aa in dem Fåi vapflichtnd is (Eagebnis: لأ لإ لآ لٱ). Außadem kãu s'Hamza wia a jeda Konsonant duach s'Hüifszeichn Schadda vadoppid wean.
Hamzatu l-qatʿ und Hamzatu l-wasl [dro werkln]
S'Hamza åis Hamzat al-qatʿ / همزة القطع / Hamzatu l-qaṭʿ /„Schnitt-Hamza“ is a voiweatiga Konsonant, dea aa in Wuazln voakemma kãu, zum Beispüi in قرأ / qaraʾa /„lesen“. A Hamza am End oda im Innan vu am Woat is imma so a Hamzatu l-qatʿ, kãu åwa åis Madda und åis Hamza üwa'm Ya, Alif und Waw auftretn. Am Woatãufãng muaß ma s'Hamzatu l-qatʿ vum Hamzat al-wasl / همزة الوصل / Hamzatu l-waṣl /„Kopplungs-Hamza“ untascheidn. Kimmt s'Hamza am Woatãufãng in da Wuazl vum Woat voa oda stehd's duat duach an Präfix oda Frågepartikl, dãun is's in da Regl a Hamzatu l-qatʿ. Weu s'Hamza am Woatãufãng imma üwa oda unta am Alif stehd, nennd ma de Konstrukzion aa Trennungsalif.
S'Hamzatu l-wasl wiad im Gengsåtz vum Trennungsalif aa Vabindungsalif gnennd und kimmd nua am Woatãufãng voa. Gschrim wiad des ned åis Alif mid Hamza, sondan mid Wasla (oda ohne, wãun da Schreiba drauf vazicht). S'Hamzatu l-wasl braucht ma, damid am Woatãufãng ned mea wia a Mitlaud stehd, es is eigntli nix ãndas wia a Hüifsvokal: Im Arabischn deaf a Woat nämli nia mid mea wia oam Mitlaud ãufãnga und mid am Söibstlaud deaf a Woat åwa aa ned ãufãnga. In dem Fåi wiad am Woatbeginn a Köihkopfvaschlusslaud (Hamza) und a Hüifsvokal eigfügt. Des Hüifshamza in da Ausspråch wiad åwa nua am Såtzãufãng oda nåch ana Sprechpause brauchd, da Hüifsvokal aa netta, wãun s'vorige Woat auf an Mitlaud und ned auf an Kuaz- oda Lãngvokal aufhead. In Dhu l-faqar / ذو ٱلفقار / Ḏū l-faqār schreibt ma s'Hamzatu l-wasl zwåa, aussprecha tuad ma åwa weda s'Hamza nu in Hüifsvokal; in Schatt al-ʿArab / شط ٱلعرب / Šaṭṭ al-ʿArab wiad netta da Hüifsvokal ausgsprocha.
Regln, wia ma s'Hamza schreibt [dro werkln]
am Woatãufãng [dro werkln]
Am Woatãufãng stehd s'Hamza imma üwa oda unta am Alif oda åis Alif mid Madda. Des güit aa, wãun da eigntliche Woatãufãng nimma da Ãufãng vu ana Zeichnkettn is (im Arabischn wean Präpositionen wia zum Beispüi bi- / بِ /„in“ und da Artikl al- ned åis eigenes Woat gschrim sondan an's nexte Woat ãughängd). Umgekeahd is aa zum sång, dass a Alif am Woatãufãng imma a Hamza/Madda oda Wasla trång muaß – in da Praxis wiad s'Hamza am Woatãufãng ålladings efta aa ausglåssn, s'Wasla fåst gåa nia gschrim.
Foigt nåch'm Trennungsalif a „i“-Laud, wiad a Alif mid Hamza drunta gschrim; foigt a kuazs oda lãngs „u“, a kuazs „a“ oda a Diphthong „ai“ oda „au“, kimmd s'Hamza üwa's Alif. Bei de „i“- und „u“-Laute is's wuaschd, ob's kuaze oda lãnge Söibstlaute han. Is's a lãnga Vokal, wiad des duach a Håibvokalzeichn (Ya, Waw) nåchhea klåagmåcht, genauso wiad bei am Diphthong da passnde Håibvokal nåchigsetzt; damid ma gãnz genau woaß, wia da Woatãufãng ausgsprocha ghead, kãu ma zusätzlich üwa's Hamza üwa'm Alif de Hüifszeichn Fatha fia a „a“ oda Damma fia a „u“ setzn, a Hamza unta'm Alif stehd sowieso netta fia'n „i“-Laut, s'Kasra fia'n „i“-Laud kãu ma trotzdem nu unta's Hamza schreim. Foigt auf's Trennungsalif åwa a lãngs „a“, schreibt ma a Alif mid Madda. S'Vabindungsalif is imma a Alif mid Wasla drüwa. Ob da Hüifsvokal a kuazs „a“, „i“ oda „u“ is, kãu mid am Fatha, Kasra oda Damma ãudeitt wean.
im Woat drinnan [dro werkln]
D'Schreibweis vu am Hamza in da Woatmittn richt si nåch'm unmittlbåa foigendn und nåch'm unmittlbåa voahea kemmadn Laud, wobei da voahea kemmade Laud ignoriad wiad, wãun's a Lãngvokal oda a Diphthong is.
Kimmd nåch'm Hamza glei a Mitlaud, bestimmd da voa'm Hamza kemmade Vokal, egal ob kuaz oda lãng, wia s'Hamza zum schreim is: Is des a „i“ kimmd, kimmd s'Hamza üwa a Ya, is's a „u“ üwa a Waw, und wãun's a „a“ is, dãun a Alif. Kimmd s'Hamza nåch am ned vokalisiadn Konsonantn, göitn im Prinzip de gleichn Regln, netta muaß ma zuasätzli drauf aufpassn, dass nåch am Ya s'Hamza grundsätzli aa üwa am Ya zum schreim is.
Is s'Hamza vu zwoa Söibstlaute umgem, schreibt ma's üwa a Ya, wãun oana vu de zwoa Söibstlaute a „i“ is; sunst üwa a Waw, wãun ana a vu de Söibstlaute a „u“ is und netta dãun üwa a Alif, wãun beide Söibstlaute a „a“ han. Zuasätzli åwa güit, dass ma bei de Foing āʾa, āʾā und ūʾa s'Hamza ohne Träga schreim muaß; außadem güit zuasätzlich, dass ma a Alif mid Madda schreim muaß, wãun sunst a Alif mid Hamza drüwa und a Alif fia s'lãnge „a“ zsãmsteßadn.
am End vum Woat [dro werkln]
Foigt s'Hamza auf an Kuazvokal, schreibt ma s'Hamza üwa an Trägavokal: nåch am kuazn „a“ a Alif mid Hamza, nåch am kuazn „u“ a Waw mid Hamza und nåch am kuazn „i“ a Ya mid Hamza. Nåch am Lãngvokal, Diphthong oda Konsonantn stehd s'Hamza ohne Träga. Kimmd nåch'm Hamza nu a Kuazvokal ändat des an da Schreibweis vum Hamza gåa nix, duach an Suffix kãu si d'Schreibung åwa wieda ändan. Im Prinzip göitn dãun de Regln vu da Mittlstellung, mid zwoa Ausnãhmen: Kimmd s'Hamza nåch am Zeichn, des ned nåch links vabundn wean kãu, und is's mid am Fatha vokalisiad, stehd's isoliad; is voahea a vokalloses Ya nimmd ma a Ya åis Träga. Foigt auf's Hamza netta nu a Alif mid Fathatan göitn de Regln vu da Mittlstellung.
Beim unbestimmtn Akkusativ güit fia's Hamza am Woatend a Extraregl. Sunst muaß im Arabischn a Fathatan, a Zeichn fia'n unbestimmtn Akkusativ, imma üwa am Alif, des dãun kan Lautweat håd, oda am Ta marbuta steh; bei am Hamza am Woatend entfåid des lautlose Alif åwa, wãun am Woatend a Alif åis Hamzaträga stehd oda a Hamza ohne Träga nåch am Alif fia a lãngs „a“. Stehd voa'm Hamza voa'm Alif mid Fathatan a Ya, is s'Hamza üwa a Ya zum schreim.
Åbweichungen [dro werkln]
Es gibt a Åbweichungen vu de Regln und Unstimmigkeitn üwa de Regln. Zum Beispüi wiad oft vamiedn, dass zwoa (oda aa drei) Waws hintaranãnd stengan. Mãnchmåi wiad dãun s'Waw fia'n Lãngvokal auslåssn, bei „aʾū“ wiad s'Ya mid Hamza eventuell geng a Alif mid Hamza austauschd, bei „ūʾū“ duach a isoliads Hamza oda ans üwa am Ya. Bei „īʾū“, „āʾū“ und „ʾū“ nåch am Konsonant wiad efta a Ya mid Hamza gschrim. Zu dea Thematik gibt's åwa mearare si teuweis widasprechnde Leahmeinungen.
Umschrift in's Lateinische [dro werkln]
Beim Umschreim vum Arabischn in'd Lateinschrift wiad's Hamza am Woatãufãng oft gåa ned wiedagem, weu ma im Deitschn sowieso an Stimmåbsåtz måcht, wãun a Woat mid am Söibstlaud ãufãngd. Bei ana lockan Umschrift wiad a Apostroph (') gschrim, bei Transliterationen wia bei da „DMG“ a „modifiziada rechta Håibkroas“ (ʾ). Im Chat-Arabischn nimmd ma fia's Hamza meistns an Zwoara (2). S'Hamzatu l-wasl wiad bei da DMG entweda gåa ned oda åis Apostroph (') umgschrim.
s'Hamza in ãndare Språchn [dro werkln]
|
in ãndare Språchn |
|
| üwa'm He: | ۀ final: ـۀ |
| üwa'm Tschoti He: | ۂ final: ـۂ |
| üwa'm Bari Ye: | ۓ |
| üwa'm Ḥa: | ځ |
| üwa'm Re: | ݬ |
| Alif mid hochm Hamza: | ٵ |
| Waw mid hochm Hamza: | ٶ |
| U mid hochm Hamza: | ٷ |
| Ya mid hochm Hamza: | ٸ |
| Alif mid wöinföaming Hamza drüwa: |
ٲ |
| Alif mid wöinföaming Hamza drunta: |
ٳ |
S'Hamza is aa in ãndare Språchn wia im Arabischn in Vawendung, håd duat åwa ned söitn a komplett ãndare Funkzion. Extra ãugfüahd san då netta de Språchn, in denen s'Hamza fia mea stehd wia netta fia'n Köihkopfvaschlusslaud. D'Regln, wia ma den Köihkopfvaschlusslaud schreim muaß, åiso ob isoliad oda üba oda unta wöicham Trägavokal, kinan trotzdem untaschiadlich sei.
Iranische Språchn [dro werkln]
in da Peasischn Språch [dro werkln]
S'Peasische kennd s'Hamze üwa'm He (ﻩ, mid Hamza ۀ), wås åwa ned åis eigena Buchståm güit, sondan åis Ligatua. Des Zeichn gibt's netta isoliad und final, weu's nua am End vu am Woat voakemma kãu, weu's fia'n Ezafe-Suffix -ye stehd. A ãndare Foam vum Hamza im Peasischn signalisiad an Söibstlaudwexl im Innan vu am Woat: Dafia schreibt ma s'Hamza üwa a Ya (haaßt im Peasischn Ye). In mãnche Wöata wiad åwa a de Åat vu Hamza ned gschrim und duach a Ye ohne Hamza easetzd. De restlichn Hamza-Variantn vum Arabischn findt ma nua in arabische Lehnwöata, åwa aa bei de wiad s'Hamza kaum nu gschrim.
im Paschtunischn [dro werkln]
Im Paschtunischn kennd ma s'Ḥa (ح) mi'm Hamza åis diakritischs Zeichn fia's „d͡z“ oda „z“, d'Ausspråch is regional nämli untaschiadlich. Außadem gibt's a Ye mid Hamza, des ane vu de fümf Ye-Variantn im Paschtunischn is und Fe'li Ye haaßd. Des is a voiweatiga eigna Buchståb is, den's in dea Funktion åwa netta am Woatend gibt und duat fia a „ə“ stehd. In da Schreibweis vu Peschawar in Pakistan (Peschawar-Orthographie) kennd ma aa s'Bari Ye (ے) und s'Ha mid Hamza, jeweus åis Ligatua fia Vokale am Woatend. In Fremdwöata aus'm Arabischn findt ma s'Hamza aa åis a isoliade, üwa'm Alif, üwa'm Waw und üwa'm Ye – de Zeichn stengan fia'n Köihkopfvaschlusslaud.
s'Ormuri [dro werkln]
S'Ormuri, a südostiranische Språch mid netta 1000 Sprecha, de in Waziristan lem, kennd an r-Laud, den's in de restlichn Språchn in da weidan Umgebung ned gibt. Des is des ř aus'm Tschechischn, fia des ma a Re (ر) mid Hamza drüwa schreibt. Des Zeichn gibt's nua im Ormuri. Fia's „d͡z“ schreibt ma a Ḥa mid Hamza.
s'Kuadische [dro werkln]
Im arabisch-gschrimnen Sorani-Kuadischn vawendt ma bei mãnche Vokale, wãun's initial stengan, a ﺋ voahea.
Indoarische Språchn [dro werkln]
im Urdu [dro werkln]
Im Urdu gibt's d'Ligatua He mid Hamza emfåis, außadem – emfåis åis Ligatua – s'Hamza üwa'm Bari Ye, üwa'm Waw und üwa am „Sessl“, dea wia's Ya ausschaud.
Sinn und Zweck vu am Hamza is im Urdu oanaseits s'Trenna vu zwoa Söibstlaute, wo ma dãun s'Hamza in da Mittn vum Woat üwa'm „Sessl“ schreibt, wãun nåchhea a „e“- oda „i“-Laud kimmd, und voa am „u“ oda „o“ üwa'm Waw. Am End vu am Woat, wãun nåchhea netta nu a Kuazvokal kimmd, schreibt ma s'Hamza isoliad; am Woatãufãng kãu's'is gåa ned gem. Bei de Vokalkombinazionen iːɑ̃, iːe und iːo wiad in da Regl gåa koa Hamza ned gschrim. A zweita Zweck, fia den ma a Hamza brauchn kãu, is s'Vabindn vu zwoa Wöata wia bei Qatrah-e-āb / قطرۂآب /„Wåssatropfm“. Des nennd ma Izafat und des wiad entweda duach a Zer (entspricht im Kasra vum Arabischn) kennzeichnt oda duach a Hamza üwa'm He, wãun voahea a Tschoti He standad, duach a Hamza üwa'm Ye, wãun voahea a Ye standad und duach Bari Ye mid oda ohne Hamza drüwa wãun voahea a Lãngvokal stehd. D'Schreibweis vum He is de vum Tschoti He aus'm Alphabet vum Urdu, ned de vum klassischn arabischn Alphabet. Final schaud's åiso foigendamåßn aus: ـۂ.
In da urduspråching Gengd san mearare Kalendasysteme in Vawendung. Is bei am Datum da gregorianische Kalenda gmoant, kennzeichnt ma des mid am Hamza in isoliada Foam (zum Beispüi ء۲۰۰۴ fia 2004). Außadem wiad s'isoliade Hamza åis a Zeichn fia's Komma gnumma (zum Beispüi ۲٫۰۰۰ء۵۰ fia 2.000,50).
Kaschmirisch [dro werkln]
Im Kaschmirischn gibt's zwoa vaschiedene Hamza-Foamen, de's jeweus netta üwa und unta'm Alif gibt. S'oane is des Hamza, des's eh in am Haufn Språchn gibt, s'ãndare håd zuasätzli an wöinåating Åbstrich links untn und wiad desweng wöinföamigs Hamza (auf englisch wavy hamza) gnennd. Üwa'm Alif stehd s'noamale Hamza fia a kuazs, s'wöinföamige fia a lãngs „ə“, untam Alif fia a kuazs und lãngs „ü“. Stehd a Alif mi'm wöinföaming Hamza nåch am Lam, kimmd's wieda zu ana Ligatua (لٲ لٳ).
Tuakspråchn [dro werkln]
Uigurische Språchn [dro werkln]
Im Uigurischn und Usbekischn (des heid netta nu vu de usbekischn Mindaheitn in China und Afghanistan auf arabisch gschrim wiad) muaß, wãun a Woat mid am Vokal ãufãngt, voahea a Hamza auf am „Zãh“ (ﺋ) gschrim wiad (zum Beispüi d'Ståd ئاقسۇ Aqsu). In da Mittn vu am Woat und am End stehd s'Hamza fia'n Köihkopfvaschlusslaud.
Kasachisch [dro werkln]
Im Kasachischn, des aa netta nu vu da kasachisch-redadn Mindaheit in China arabisch gschrim wiad, woa a „hochs Hamza“ s'Zeichn, des aus am „noamaln“ Söibstlaud an Umlaud gmåcht håd. A hochs Hamza stehd rechts om nem am Buchståm, ned pfeigrea drüwa. S'Alif mid'm hochn Hamza (ٵ, mid Lam åis Ligatua لٵ) stehd im Kasachisch fia a „ä“, s'Waw, des in dem System fia a „o“ stehd, wiad mi'm hochn Hamza zu am „ö“ (ٶ). S'Waw mid am Damma haaßt „U“ und spricht si aa so aus und wiad mi'm hochn Hamza zum „ü“ (ٷ); s'punktelose Ya mi'm hochn Hamza stehd fia's „i“ (ٸ), s'Ya ohne Hamza åwa fia a „ɯ“ oda „ɤ“.
s'Madda in ãndare Språchn [dro werkln]
Im Urdu und de peasischn Språchn stehd s'Alif mid Madda fia a lãngs „a“ am Woatãufãng. In ãndare Posizionen findt ma's meistns ned, duat nimmd ma a Alif ohne Zusåtzzeichn. Bei Wöata, de direkt vum Arabischn kemman, wia zum Beispüi قرآن / Qurʾān /„Koran“, findt ma s'Madda in da Woatmittn zum Teu aa in ãndare Språchn.
Im Kaschmirischn is s'Madda s'Längungszeichn vum Kasra (Vokalzeichn fia a kuazs „a“, üwa'm Alif), so wia duat s'wöinföamige Hamza a Längung vum noamaln Hamza bedeit; steh dan de zwoa Zeichn fia's kuaze und lãnge „a“. D'Zeichnkombination اۄﺁ stehd fia a lãngs „ɔ“.
Hamza, Madda und Wasla im Unicode [dro werkln]
Im Unicode is s'Hamza ned netta Zusåtzzeichn; es is aa åis a isoliade und in Einheid mid ålle meglichn Trägazeichn kodiad. S'Madda gibt's im Unicode åis Alif-Madda und åis Zusåtzzeichn, s'Wasla netta åis Alif mid Wasla drüwa. Auf de Kompjutatastatuan findt si aa s'Hamza und aa s'Madda meistns netta åis a Einheit mid am Trägabuchståm.
Im Unicode-Block Arabisch findn si ålle Variantn vu Buchståm mid Hamza bis auf's Re, des im Block Arabisch, Ergänzung stehd. De Zeichn passn si eanara Posizion im Woat automatisch ãu, des haaßt si stengan imma richtig in isoliada, finala, mediala oda initiala Foam då. In de Bleck Arabische Präsentationsformen-A und Arabische Präsentationsformen-B kemman de mearan Zeichn nu amåi, zusätzli einige Ligatuan wia zum Beispüi s'Lam-Alif mid Hamza und Madda und des in ålle Posizionen extrig.
| Beschreibung | Codepunkt | Unicode-Nãm | HTML | ISO-8859-6 | s'Zeichn |
|---|---|---|---|---|---|
| isoliads Hamza | U+0621 | ARABIC LETTER HAMZA | ء | 0xc1 |
|
| Alif mid Madda | U+0622 | ARABIC LETTER ALEF WITH MADDA ABOVE | آ | 0xc2 |
|
| üwa'm Alif | U+0623 | ARABIC LETTER ALEF WITH HAMZA ABOVE | أ | 0xc3 |
|
| üwa'm Waw | U+0624 | ARABIC LETTER WAW WITH HAMZA ABOVE | ؤ | 0xc4 |
|
| unta'm Alif | U+0625 | ARABIC LETTER ALEF WITH HAMZA BELOW | إ | 0xc5 |
|
| üwa'm Ya | U+0626 | ARABIC LETTER YEH WITH HAMZA ABOVE | ئ | 0xc6 |
|
| üwagsetzts Madda | U+0653 | ARABIC MADDAH ABOVE | ٓ | – |
|
| üwagsetzts Hamza | U+0654 | ARABIC HAMZA ABOVE | ٔ | – |
|
| druntagsetzts Hamza | U+0655 | ARABIC HAMZA BELOW | ٕ | – |
|
| Alif mid Wasla drüwa | U+0671 | ARABIC ALEF WASLA | ٱ | – |
|
| Alif mid wöinföaming Hamza drüwa | U+0672 | ARABIC LETTER ALEF WITH WAVY HAMZA ABOVE | ٲ | – |
|
| Alif mid wöinföaming Hamza drunta | U+0673 | ARABIC LETTER ALEF WITH WAVY HAMZA BELOW | ٳ | – |
|
| hochs Hamza | U+0674 | ARABIC LETTER HIGH HAMZA | ٴ | – |
|
| hochs Hamza mid Alif | U+0675 | ARABIC LETTER HIGH HAMZA ALEF | ٵ | – |
|
| hochs Hamza mid Waw | U+0676 | ARABIC LETTER HIGH HAMZA WAW | ٶ | – |
|
| hochs Hamza mid U | U+0677 | ARABIC LETTER U WITH HAMZA ABOVE | ٷ | – |
|
| hochs Hamza mid Ya | U+0678 | ARABIC LETTER HIGH HAMZA YEH | ٸ | – |
|
| üwa'm Ḥa | U+0681 | ARABIC LETTER HAH WITH HAMZA ABOVE | ځ | – |
|
| üwa'm Ha | U+06C0 | ARABIC LETTER HEH WITH YEH ABOVE | ۀ | – |
|
| üwa'm Tschoti He | U+06C2 | ARABIC LETTER HEH GOAL WITH HAMZA ABOVE | ۂ | – |
|
| üwa'm Bari Ye | U+06D3 | ARABIC LETTER YEH BARREE WITH HAMZA ABOVE | ۓ | – |
|
| klans hochs Madda | U+06E4 | ARABIC SMALL HIGH MADDA | ۤ | – |
|
| Sindhi-& | U+06FD | ARABIC SIGN SINDHI AMPERSAND | ۽ | – |
|
| Beschreibung | Codepunkt | Unicode-Nãm | HTML | ISO-8859-6 | s'Zeichn |
|---|---|---|---|---|---|
| üwa'm Re | U+076C | ARABIC LETTER REH WITH HAMZA ABOVE | ݬ | – |
|
| Beschreibung | Codepunkt | Unicode-Nãm | HTML | ISO-8859-6 | s'Zeichn |
|---|---|---|---|---|---|
| Alif mid Wasla drüwa (isoliad) | U+FB50 | ARABIC LETTER ALEF WASLA ISOLATED FORM | ﭐ | – |
|
| Alif mid Wasla drüwa (final) | U+FB51 | ARABIC LETTER ALEF WASLA FINAL FORM | ﭑ | – |
|
| üwa'm Ha (isoliad) | U+FBA4 | ARABIC LETTER HEH WITH YEH ABOVE ISOLATED FORM | ﮤ | – |
|
| üwa'm Ha (final) | U+FBA4 | ARABIC LETTER HEH WITH YEH ABOVE FINAL FORM | ﮥ | – |
|
| üwa'm Bari Ye (isoliad) | U+FBB0 | ARABIC LETTER YEH BARREE WITH HAMZA ABOVE ISOLATED FORM | ﮰ | – |
|
| üwa'm Bari Ye (final) | U+FBB1 | ARABIC LETTER YEH BARREE WITH HAMZA ABOVE FINAL FORM | ﮱ | – |
|
| üwa'm U (isoliad) | U+FBDD | ARABIC LETTER U WITH HAMZA ABOVE ISOLATED FORM | ﯝ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und Alif (isoliad) | U+FBEA | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH ALEF ISOLATED FORM | ﯪ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und Alif (final) | U+FBEB | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH ALEF FINAL FORM | ﯫ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und Ä (isoliad) | U+FBEC | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH AE ISOLATED FORM | ﯬ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und Ä (final) | U+FBED | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH AE FINAL FORM | ﯭ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und Waw (isoliad) | U+FBEE | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH WAW ISOLATED FORM | ﯮ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und Waw (final) | U+FBEF | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH WAW FINAL FORM | ﯯ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und U(isoliad) | U+FBF0 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH U ISOLATED FORM | ﯰ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und U (final) | U+FBF1 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH U FINAL FORM | ﯱ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und Ö (isoliad) | U+FBF2 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH OE ISOLATED FORM | ﯲ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und Ö (final) | U+FBF3 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH OE FINAL FORM | ﯳ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und Yu (isoliad) | U+FBF4 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH YU ISOLATED FORM | ﯴ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und Yu (final) | U+FBF5 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH YU FINAL FORM | ﯵ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und E (isoliad) | U+FBF6 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH E ISOLATED FORM | ﯶ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und E (final) | U+FBF7 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH E FINAL FORM | ﯷ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und E (inizial) | U+FBF8 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH E INITIAL FORM | ﯸ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und Alif maqsura (isoliad) | U+FBF9 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH ALEF MAKSURA ISOLATED FORM | ﯹ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und Alif maqsura (final) | U+FBFA | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH ALEF MAKSURA FINAL FORM | ﯺ | – |
|
| Ligatua Ye mid Hamza und Alif maqsura (inizial) | U+FBFB | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH ALEF MAKSURA INITIAL FORM | ﯻ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Dschim (isoliad) | U+FC00 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH JEEM ISOLATED FORM | ﰀ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Ḥa (isoliad) | U+FC01 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH HAH ISOLATED FORM | ﰁ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Mim (isoliad) | U+FC02 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH MEEM ISOLATED FORM | ﰂ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Alif maqsura (isoliad) | U+FC03 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH ALEF MAKSURA ISOLATED FORM | ﰃ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Ya (isoliad) | U+FC04 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH YEH ISOLATED FORM | ﰄ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Ra (final) | U+FC64 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH REH FINAL FORM | ﱤ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Zay (final) | U+FC65 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH ZAIN FINAL FORM | ﱥ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Mim (final) | U+FC66 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH MEEM FINAL FORM | ﱦ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Nun (final) | U+FC67 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH NOON FINAL FORM | ﱧ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Alif maqsura (final) | U+FC68 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH ALEF MAKSURA FINAL FORM | ﱨ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Ya (final) | U+FC69 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH YEH FINAL FORM | ﱩ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Dschim (inizial) | U+FC97 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH JEEM INITIAL FORM | ﲗ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Ḥa (inizial) | U+FC98 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH HAH INITIAL FORM | ﲘ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Cha (inizial) | U+FC99 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH KHAH INITIAL FORM | ﲙ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Mim (inizial) | U+FC9A | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH MEEM INITIAL FORM | ﲚ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Ha (inizial) | U+FC9B | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH HEH INITIAL FORM | ﲛ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Mim (medial) | U+FCDF | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH MEEM MEDIAL FORM | ﳟ | – |
|
| Ligatua Ya mid Hamza und Ha (medial) | U+FCE0 | ARABIC LIGATURE YEH WITH HAMZA ABOVE WITH HEH MEDIAL FORM | ﳠ | – |
|
| Beschreibung | Codepunkt | Unicode-Nãm | HTML | ISO-8859-6 | s'Zeichn |
|---|---|---|---|---|---|
| isoliad | U+FE80 | ARABIC LETTER HAMZA ISOLATED FORM | ﺀ | – |
|
| Alif mid Madda (isoliad) | U+FE81 | ARABIC LETTER ALEF WITH MADDA ABOVE ISOLATED FORM | ﺁ | – |
|
| Alif mid Madda (final) | U+FE82 | ARABIC LETTER ALEF WITH MADDA ABOVE FINAL FORM | ﺂ | – |
|
| üwa'm Alif (isoliad) | U+FE83 | ARABIC LETTER ALEF WITH HAMZA ABOVE ISOLATED FORM | ﺃ | – |
|
| üwa'm Alif (final) | U+FE84 | ARABIC LETTER ALEF WITH HAMZA ABOVE FINAL FORM | ﺄ | – |
|
| üwa'm Waw (isoliad) | U+FE85 | ARABIC LETTER WAW WITH HAMZA ABOVE ISOLATED FORM | ﺅ | – |
|
| üwa'm Waw (final) | U+FE86 | ARABIC LETTER WAW WITH HAMZA ABOVE ISOLATED FORM | ﺆ | – |
|
| unta'm Alif (isoliad) | U+FE87 | ARABIC LETTER ALEF WITH HAMZA BELOW ISOLATED FORM | ﺇ | – |
|
| unta'm Alif (final) | U+FE88 | ARABIC LETTER ALEF WITH HAMZA BELOW FINAL FORM | ﺈ | – |
|
| üwa'm Ya (isoliad) | U+FE89 | ARABIC LETTER YEH WITH HAMZA ABOVE ISOLATED FORM | ﺉ | – |
|
| üwa'm Ya (final) | U+FE8A | ARABIC LETTER YEH WITH HAMZA ABOVE FINAL FORM | ﺊ | – |
|
| üwa'm Ya (inizial) | U+FE8B | ARABIC LETTER YEH WITH HAMZA ABOVE INITIAL FORM | ﺋ | – |
|
| üwa'm Ya (medial) | U+FE8C | ARABIC LETTER YEH WITH HAMZA ABOVE MEDIAL FORM | ﺌ | – |
|
| Madda üwa'm Lam-Alif (isoliad) | U+FEF5 | ARABIC LIGATURE LAM WITH ALEF WITH MADDA ABOVE ISOLATED FORM | ﻵ | – |
|
| Madda üwa'm Lam-Alif (final) | U+FEF6 | ARABIC LIGATURE LAM WITH ALEF WITH MADDA ABOVE FINAL FORM | ﻶ | – |
|
| üwa'm Lam-Alif (isoliad) | U+FEF7 | ARABIC LIGATURE LAM WITH ALEF WITH HAMZA ABOVE ISOLATED FORM | ﻷ | – |
|
| üwa'm Lam-Alif (final) | U+FEF8 | ARABIC LIGATURE LAM WITH ALEF WITH HAMZA ABOVE FINAL FORM | ﻸ | – |
|
| unta'm Lam-Alif (isoliad) | U+FEF9 | ARABIC LIGATURE LAM WITH ALEF WITH HAMZA BELOW ISOLATED FORM | ﻹ | – |
|
| unta'm Lam-Alif (final) | U+FEFA | ARABIC LIGATURE LAM WITH ALEF WITH HAMZA BELOW FINAL FORM | ﻺ | – |
|
Quöin [dro werkln]
- Artikl zu dem Thema in da englisch- und deitschspråchign Wikipedia
- Günther Krahl, Wolfgang Reuschel, Eckehard Schulz: Lehrbuch des modernen Arabisch. Langenscheidt Verlag Enzyklopädie, 2001. ISBN 3-324-00613-9
- Auflistungen zu vaschiedene arabische Alphabete auf omniglot.com
- Artikl üwa's Schreibsystem vum Urdu auf rishida.net
- Artikl üwa's Schreibsystem vum Urdu auf tdil.mit.gov.in
- S'paschtunische Alphabet, zsãmmgstöid vum Prilop Andreas
- Artikl üwa's Ormuri auf khyber.org
|
|

