Trøndersk
| Der Artikl is im Dialekt Niedaboarisch gschrim worn. |
Trøndersk is a norwegischer Dialekt, der wo in Trøndelag g'sprocha werd. Offiziell werd in Bokmål g'schribn, aber in SMS und E-mails werd aa oft im Trøndersk Dialket g'schriebn.
Es gibt scho an Unterschied, ob ma vo Sørtrøndelag (Süd-Trøndelag) oder Nordtrøndelag (Nord-Trøndelag) kimmt. Es gibt aa Derfa, de håbn eana eigens Trøndersk, wia z.B. Verdal (da Verdal Dialekt is durch a TV Reklame in ganz Norwegn bekannt wordn). Ålgemein is da Dialekt am Land sterker ois wia in da Ståd.
Wenn ebba richtig Trøndersk redt, dann is fiar an andern Norweger recht schwaa zum versteh. Es hert si aa recht anders å.
Inhoitsvazeichnis |
Wörter [dro werkln]
| Trøndersk | Bokmål | Boarisch |
|---|---|---|
| æ, eig, æg, i | jeg | i |
| e | er | sein (bin, bist, is, ..) |
| itj | ikke | ned |
| veit | vet | wissn |
Auspråch [dro werkln]
Ganz typisch fiar's Trøndersk is, dass as "n" nasaln "nj" gsprocha werd und as "l" ois "lj". De Vokale ändern si aa oft. As "e" werd zum "æ" (=ä), as "y" zum "i" und as "i" zum "e". As "e" kå åber aa zu am "ei" werdn.
Grammatik [dro werkln]
De Grammatik is recht a so wia im Bokmål aa. Aber an Schluß hi duans gern as Pronomen wiederhojn. (Beisjui: "De duan des wiederhojn, de.")
De Adjektiv Deklinationenen san meistns wia im Nynorsk und as Präteritum und as Perfekt vo de Verbn gibt's oft a anders Wort wia im Bokmål.
Ned ålle åber a påår regionale Dialekte håbn aa no an Dativ, den wo's ansunstn nimmer im Norwegischn gibt.[1]
Beispui [dro werkln]
Es gibt an ganz an lustign Spruch im Trøndersk, da wo a jedz Wort gråd oan Buchståbn hod:
- Æ e ò i a æ!
- In Bokmål warad des a so: "Jeg er også i a!"
- Und des hoaßt: "I bin aa in da A, i!" (z.B. Klasse A)
Und no drei Beispui:
- Æ e itj sopin, æ.
- Jeg er ikke sulten. (Des "jeg" kå im Bokmål ned nomaj an Schluss hi g'stejt werdn.)
- I hob koan Hunger. (Wörtlich: I bin ned hungrig, i.)
- Æ veit itj ka det e.
- Jeg vet ikke hva det er.
- I woaß ned wos des is.
- Kårsn ska me gjør det?
- Hvordan skal vi gjøre det?
- Wia soll ma des doa? (Wörtlich: Wia soll ma doa des?)
Sonstigs [dro werkln]
In Norwegn gibt's ja recht vej und recht verschiedene Dialekte. Und a jedm sei Gschmåk is anders. Åber bei Umfragen, welcher da attraktivste oder sexyste Dialket warad, kimmt Trøndersk oiwaj recht weit auffe, oft auf an erstn oder zwoatn Plåtz.[2] [3]