Breiss
| Der Artikl is im Dialekt Obaboarisch gschrim worn. |
Breiss is a Schimpfwort, des einglich fia Norddeitsche heagnomma wead. Synonyme Schimpfwäata fia Breissn im Sinn vo Norddeitsche han no Nordliacht oda Fischkoobf. De Grundfoam Breiss ko ma ano mit andre Woerta zamdoa um de Boshaftigkeit zum verstaerkn. Recht oft wean do Woerta vom Land gnumma, "Saubreiss" und "Mistbreiss" san blos a boa. Manchmoi weads a ois glatts Gengtei vo Bayer heagnumma, quasi fia olle Ned-Bayern innahoib und aa aussahoib vo Deitschland. Wann's aso iaba die urspringli Bedeitung veaallgemeinad wead, head ma a manchmoi was vom "amerikanischn Saubreiss", am "japanischn Saubreiss" und so weida.
Inhoitsvazeichnis |
[drå werkln] Gschicht
Da Ausdruck Breiss kimmt vom Voik vo de "Preussen" de unta Otto vo Bismarck de östareichische Voamachtsstellung im deitschn Gebiet beendt und iwanomma hom. Dabei homs ziemli s moaste neadlich vom Main eignomma. Bayern, Baden und Württemberg und da sidliche Teil vom Hessen (do is nua wo sidlich vom Main iwabliem) hom se dageng zsamgschlossn.
Dea Ausdruck Saubreiss soi zwar aus dera Zeid kema, hod oba ogebli seine Wurzln no weida zruck in dera Zeit wo Österreich genga Bayern Kriag gfiaht hod (zur Zeit vom Napoleon I.) und de Östareicha de Bayern Saubayer nochgruafa hom ums zum dratzn.
[drå werkln] Aus boarischa Sicht
De Meinunga wos a echta Breiss is genga aussananda. Vui moana d'Grenz war d'Donau, de in dem Zsammhang a ois "Weißwuascht-Äquator" bzeichnet wead. Oft werd a da Moan ois Grenz ogseng. S gehd ned danach, wo de betroffne Person jetzad wohnt, sondan wohea's stammt. Gean wead dea Ausdruck heagnomma wenns um an Deitschn gehd, dea jetzad in Bayern wohnt, koa boarisch red und vastehd und voa oim a mid da boarischn Lebnsart ned zrechtkimmt. D'Feindseligkeit gegaiaba de "Breissn" kimmt fia vui Bayern vo dem Eindruck, daß d'Breissn so dean, ois ob's vui schlaua waradn ois de Bayern.
[drå werkln] Aus östareichischa Sicht
Aus östareichischa Sicht ko gsogt wean, dass de Preissn in de Gebiete wohnan, de wo aussahoib vo Oidbayern, Schwobm, Bodn-Wiattmberg (sidlich vo Stuggart) san. Fia de Östareicha san des de Deitschn schlecht hi. De Bayern und de Schwobm (Alemannen) siagt da Östareicha im Oigmoanan ois eingständige Väika o, de wo bei da Bundesrepubblik Deitschland dabei san. Manche Östareicha, Bayern und Südtirola dadns ned schlecht findn wann aus Oidbayern, Östareich und Südtiroi a sognennte "Oipnrepublik" entsteh dadad - wei des hoid kuiturell und mentalitätsmäßig guad zammpassn dad.