Isländisch

Aus Wikipedia
Wexln zua: Navigazión, Suach
Isländisch
Íslenska
Gred in Island
Sprecha rund 300.000
Klassifikation
  • Isländisch
Offiziella Status
Amtssproch Island
Sprochcode
ISO 639-1 is
ISO 639-2 (B) ice - (T) isl
ISO 639-3 is

Isländisch (isländisch íslenska) is a Sproch ausm germanischen Zweig vo da indogermanischen Sprochfamilie. Sie is de in Island de Amtssproch. Derzeit wead Isländisch vo rund 300.000 Menschn gred.

Da Sprochcode is is bzw. ice oder isl (nach ISO 639).

Inhoitsvazeichnis

[drå werkln] Gschicht

Des Isländische hodse (zamma mitm Färeischen) in de letztn tausend Joahr im Bereich vo da Formenlehre (Morphologie) kaam vaändat und is so am Oidnordischn no am ähnlichstn.

[drå werkln] Aktivitätn fia Sprochreinheit

Bis zum heitign Dog wead in Island drauf gachtet, dass meglichst wenig Fremdweata vawendt wean. Neie Begriffe wean in da Regl ausm vorhandanen Wortschotz prägt. As Wort fia „Computer”, tölva, is aus de Begriffe tala, „Zoi”, und völva, „Wohrsogarin, Seharin” zammagsetzt woan. Da Begriff fia „Aids”, alnæmi, is aus al-, „all-”, und næmi, „Empfindlichkeit”, buidt woan. Trotzdem gibts natiali a gräßare Ozoi vo äitan Lehnweatan wia hótel („Hotel”) oda prestur („Priesta”) und a imma stäakare Flut vo Anglizismen seit de 1950a Joar. Seit 1964 gibts deshoib in Island a eigans Komitee, wo fia neimodische Begriffe rein isländische Weata findt.

A boa Beispui fian isländischn Purismus in da Gegwart:

Deitsch Isländisch wortweatliche Bedeitung
Aids alnæmi „Oiempfindlichkeit“ (al = oi-, næmi = Empfindlichkeit)
Barometer loftvog „Luftwoog“ (loft = Luft, vog = Waage)
Batterie rafgeymir „Strombehäita“ (raf = Strom, eigtl. Bernstoa; geymir = Behäita)
Bibliothek bókasafn „Biachasammlung“ (bók = Buach, safn = sammen, Sammlung)
Büro skrifstofa „Schreibstubm“
Chef yfirmaður „Iwamo“ (yfir = iwa, maður = Mo, Mensch)
Cello knéfiðla „Kniafidl“
Chemie efnafræði „Stoffwissenschaft“ (efna = Stoff, fræði = Lehre, Wissenschaft)
Elektrizität rafmagn „Bernstoakraft“ (raf = Bernstoa, magn = Kraft)
Foto ljósmynd „Lichtbuid“ (ljós = Licht, mynd = Buid)
Fotoapparat myndavél „Buidmaschin“ (mynd = Buid, vél = Maschin, Motor)
Internet alnetið „das Oi-Netz“ (al = all-, net = Netz, -ið = das)
Konzert tónleikar „Tonspui“ (tónn = Ton, leika = spuin)
Margarine smjörlíki „buttaähnli“ (smjör = Butta, líkja = nochmocha)
Museum safn „Sammlung“ (safn = sammeln, Sammlung)
Musi tónlist „Tonkunst“ (tónn = Ton, list = Kunst)
Organisation skipulag „Befejslegung“ (skipun = Befej oda in dem Foi oafach Ordnung, leggja = legn)
Pass (Reise-) vegabréf „Wegbriaf“ (vegur = Weg, bréf = Briaf)
Politik stjórnmál „Leitungssache“ (stjórn = Leitung, Vorstand, mál = Sache)
Polizei lögregla „Gesetzeshütung“
Problem vandamál, vandi „Sorgensache“ (vandi = Sorge, mál = Sache)
Programm dagskrá „Tagesliste“ (dagur = Tag, skrá = Liste)
Pupille ljósop „Lichtöffnung“
Pyjama náttföt „Nachtkleidung“
Radar ratsjá "Zurechtfindungssehen" (rata = sich zurechtfinden, sjá = sehen)
Radio útvarpstæki „Auswurfsgerät“
Restaurant veitingahús „Bewirtungshaus“ (veita = schenken, gewähren, bewirten)
Sport íþrótt „in Kraft“ (þróttur = Kraft, Energie). Íþrótt ist keine Neubildung im eigentlichen Sinne, das Wort kommt in der ältesten Literatur vor.
Summe upphæð „Anwachsung“ (upp = auf, hæð = Höhe, Größe, Wuchs)
Taxi leigubíll „Mietauto“
Telefon sími „Draht“ (ursprüngli síma, a Neutrum, spada sími, Maskulinum, wo si durchgsetzt hod)
Theater leikhús „Spuihaus“ (leika = spuin, hús = Haus)
Ticket farseðill „Fohrzettl“
Vulkan eldfjall „Feiaberg“
World Wide Web veraldarvefurinn „Weijdvaflechtung“ (veröld = Wejd, vefa = webm, vaflechtn)
Zentrum miðja „Mitte“

[drå werkln] Grammatik

As Isländische hod a große Vuifoit vo Formen bei de flektiaborn Wertan wia Pronomen, Substantive, Verben, Adjektiven und Zoiwertan. Duduach is des Ealerna vo dera Sproch ziemli schwaa.

[drå werkln] Syntax

De unmarkiate Wortstellung im Isländisch is Subjekt – Prädikat – Objekt (SPO) so wia im Deitschen, olladings aa im Nebmsotz (während im Deitschen do as Prädikat am Satzende stähd). Isländisch ist oiso a klassische V2-Sproch. Im foigendn a Beispui:

Isländisch Deitsch
oafacha Satz: Ég elska hana. „I liab sie.“
Struktur: S – P – O S – P – O
Satzgfüge: Hann veit að [ég elska hana]. „Er woaß, dass [i sie liab].“
Struktur: S – P – [S – P – O] S – P – [S – O – P]


[drå werkln] Literatua

  • Christine Jörg: Isländische Konjugationstabellen. Buske, Hamburg 1989, ISBN 3-87118-893-X.
  • Robert Nedoma: Kleine Grammatik des Altisländischen. 2. Auflage. Winter, Heidelberg 2006, ISBN 3-8253-5175-0.
  • Janez Orešnik und Magnús Pétursson: Quantity in Modern Icelandic. Arkiv för Nordisk Filologi 92 (1977), S. 155–71.
  • Magnús Pétursson: Lehrbuch der isländischen Sprache. Buske, Hamburg 1992, ISBN 3-87548-028-7.
  • Eiríkur Rögnvaldsson: Íslensk hljóðkerfisfræði. Reykjavík: Málvísindastofnun Háskóla Íslands, 1993, ISBN 9979-853-14-X.
  • Hans Ulrich Schmid: Wörterbuch Isländisch-Deutsch. Buske, Hamburg 2001, ISBN 3-87548-240-9.
  • Daniel Scholten: Einführung in die isländische Grammatik. Philyra, Minga 2000, ISBN 3-935267-00-2.
  • Colin D. Thompson: Isländische Formenlehre. Buske, Hamburg 1987, ISBN 3-87118-841-7.
  • Betty Wahl: Isländisch: Sprachplanung und Sprachpurismus. Winter, Heidelberg 2008, ISBN 978-3-8253-5513-5.

[drå werkln] Netzseitn

Wikipedia-logo-v2.svg De Wikipedia af Isländisch — a freie Enzyklopädie

Commons: Isländische Sprache – Buidl, Videos und/oda Audiodatein
Commons: Isländische Aussprache – Buidl, Videos und/oda Audiodatein

Persénlichs Werkzeig
Nåmensraim

Varianten
Akziónen
Navigazión
Midorwat
Hüif
Werkzeigkistn
Ånderne Sprochn