Ostsee
|
Wannst meara zum Thema woasst, schraibs oafoch dazua und moch an längan Artike draus. |
D Ostsee (oda ah Boitisches Mea gnennt, vam lateinischn Mare Balticum und suevisches Mea) is a 413.000 km² groiß und bis zu 459 Meta tiafs Binnenmea in Europa. Es is des greßte Brackwosamea va da Wöd. Da Rauminhoit ligt ôh de 20.000 km³.
Geografie [dro werkln]
Di Ostsee is zwischn da Skandinavischn Hoibinsl und Nord-, Nordost- und Mittleuropa. Di westlichste Stöh is bei Flensbuag, di neadlichste an da schwedisch-finnischn Grenz im Bottnischn Meabusn, di östlichste bei Sankt Pedasbuag und di südlichste bei Stettin.
Foigende Lända grenzn an d'Ostsee: Deitschlånd, Denemoak, Schwedn, Finnlånd, Russlånd, Estlånd, Lettlånd, Litaun und Poin. Di greßtn Flüss, die in d'Ostsee mündn san d'Oder, di Weixl, di Meml, di Düna, di Newa und da Torneelf. Zua Ostsee ghean ah vüle Buchtn, Meaengan und Insln. Di Ostsee losst si in di foigendn Bereiche eiteun:
- Kattegat: biologisch, vakeastechnisch und historisch is des Kattegat eigantlich kaa Binnenmea, wiad oba oft zua Ostsee dazuazöhd
- Beltsee: haaßt ah Westliche Ostsee, westlich von di Insln Seeland und Falster bis zua Darßer Schwöhn bei Rostock, des Wossa is do dopped so soizig wia in da eigantlichn Ostsee
- eigantliche Ostsee: quasi von da deitschn Ostseeküstn bis zua Linie Stockhoim-Åland-noadwestlichs Estlånd
- noadöstliche Ostsee: da Finnische Meabusn zwischn Estlånd, Finnlånd und Russlånd
- neadliche Ostsee: da Bottnische Meabusn, oiso ob Åland Richtung Noadn
Gschicht [dro werkln]
Scho im Oitatum hots Hãndlsrutn gebm, auf denan ma zum Beispö Bernstaa und Pöze in Richtung Römischs Reich transpoatiad hot und umgekead Keramikwoan, Wein und Öl ãnglifad woan san. Zua Zeid von da Hanse woa di Ostsee ah a bedeutenda Vakeas- und Hãndlsweg. Im Dreißgjärign Kriag hot Schwedn Erobarungen im Ostseeraum gmocht. Und im zweitn Wödkriag hot di deitsche Flottn gegn di sowjetische kämpft. Werendm Koidn Kriag hom vüle vasucht über d'Ostsee in den Westn z'flüchtn.
Seefoat [dro werkln]
An da Ostsee san vüle wichtige Hafnstädte, zum Beispü Kopmhagn, Malmö, Stockhoim, Turku, Helsinki und Sankt Pedasbuag. Bsundas wichtig fian Vakea im Ostseeraum san di vüün Fäavabindungen und di großn Brückn. Di meistbeforane Seeschifffoatsstroßn von da Wöd is da Noad-Ostsee-Kaneu, dea di Ostsee mid da Noadsee vabindet, damid ma net übas Kattegat und Skagerrak foan muaß.