Stockholm
Aus Wikipedia
| Der Artikl is im Dialekt Tirolarisch gschriem worn. |
| Stockholm |
||||
|---|---|---|---|---|
|
||||
| Basisdatn | ||||
| Stoot: | Schween | |||
| Provinz: | Stockholms län | |||
| Historische Provinz: | Uppland, Södermanland | |||
| Gmoand: | Stockholm | |||
| Koordinatn: | 59° 20′ N, 18° 3′ OKoordinaten: 59° 20′ N, 18° 3′ O | |||
| Eiwohna: | 782 885 (31. Dezember 2006[1]) | |||
| Flächn: | 187 km² | |||
| Bevökarungsdichtn: | 4187 Eiw. pro km² | |||
| Heh: | 15 m ö.h. | |||
Stockholm [stɔkːɔlm] ? / i (Stock: Stock, Bamstomm; holm: kloane Insl) is de Hauptstadt vo Schweden und de greaste Stodt in Skandinavien.
In Stockholm hod des schwedische Königspaar seinen Haupsitz und a de schwedische Regierung. De Universität und a poor Hochschualn sen natürlich a dort vorhandn.
Inhoitsvazeichnis |
[dro werkln] Geographie und Klima
Das Landschaftsbild Stockholms hat sich in der Geschichte der Stadt aufgrund der skandinavischen Landhebung stark verändert. Teile, die heute zum Festland gehören, waren vor einigen hundert Jahren noch Inseln.
A Meerbusn vo da Ostsee umschliast de Stadt im Oschtn
Zirka 30 Prozent vo da Stadtfläche is mit Wossa abdeckt. De Stadt setzt si aus 14 Insln zsomm. 53 Brückn brauchts deswegn. In da Schtott gibs an Haufn kloana Parks. A Großtoal vo da Stodt is a heit nu Woid. Stockholm besteat seitm 1. Januar 2007 aus 14 Stadtbezirke.
| Innenstadt | Südn | Westn |
|---|---|---|
Da wärmste Monat is da Juli mit 17,8 Grad im Durchschnitt. Am kälteschtn is da Februar. Do hods um de -3,1 Grad.
Am moastn regna duads im August.
[dro werkln] Gschichte
Des Stadtwoppn vo Stockholm zoag den Kopf vom heilign Erik IX..
In historischn Dokumentn is vo Stockholm im Johr 1252 erstmols di Red. Dort steht, dass da Gründa Stockholms, da Regent Birger Jarl, um des Johr 1250 a baun wollt, um de Mälarsee voa Piratenplünderungen zu schützn.
Im Laufe da Zeit is Stockholm a wichtige Handelsstadt woan. Um 15 Hundert hod die Stadt rund 5500 Einwohna kop, de olle auf da Insl Stadsholmen (heute Gamla Stan) gwohnt hom.
Am 8. Novemba 1520 is es zu einer Massenhinrichtung (mehr als 80 Adlige sen bei Stortorget hingerichtet woan) kemmen. Man spricht vom Stockholmer Blutbad. Da junge Odlige Gustav Eriksson hod entkommen kennen. Er hod a Armee aufgstellt und hod Christian II. aus Schwedn vertriebn. Am 6. Juni 1523, dem heitigen schwedischen Nationalfeiertog, is er mit dem Nomen Gustav Vasa zum König gwählt woan.
In da "Vasa-Zeit" (um 1600) is de Bevölkerung auf ca. 10.000 Einwohnern gstiegn.
Im 17. Jahrhundat is Schwedn a Großmacht woan. In dieser zeit entstodn auch einige große Bautn und Paläste.In dieser Zeit entstanden auch einige der großen Bauten und Paläste.
In den Johren 1713 bis 1714 hod die Pest Stockholm hoamgsucht.
De Bevölkerung hod in da zwoaten Hälfte vom 19. Jahrhundert wieda stork zuagnummen. Es san Elendsviertl außerholb vo de Stadtgrenzn entstondn.
1878 hod da Unterricht in da noin Universität ugfong.
Seit 1910 hod ma mit da Stroßnbohn in Stockholm foan kennen. Des wor bärig, weil do Stodt war ja nimma kloan. Heit gibt lei mea oa Straßenbahn in Stockholm mit da Numma 7. A U-Bohn gibs in Stochkolm scho ab 1936. De erschte Vabindung wor zwischen Slussen und Medborgarplatsen.
1965 ist de Oltstodt (Gamla Stan) 1965 unta Denkmalschutz gstellt wordn.
1967 is Stockholm zua Verwoltungsprovinz Stockholms län dazua kemmen.
De Europäische Union hod Stockholm 1998 zua Kulturhaupschtatt ernonnt.
Stockholm hod am 1. Januar 2004 zirka 761.000 Einwohna kop. De Metropolregion (des hoast mit de umliegenden Dörfa zomm) hod 1.729.274 Einwohna (Stond 31. März 2006).
[dro werkln] Kultur und Bildung
Theata
In Stockholm gibs de Königliche Opa (Kungliga Operan), des Königliche Dramatische Theata (Dramaten) und des Stockholma Schtattheata (Stadsteatern). Danebn gibs a Privattheata. De Volksopa (Folkoperan) und des Moderne Tanztheata (Moderna dansteatern) kean zum Beispill dazua.
Museum
Des Architekturmuseum gibs. Donn des Biologische Museum und des Ethnografische Museum. Nocha geats ober nu weiter mitm Historische Museum, dem Marinehistorische Museum (Sjöhistoriska museet), ds Museum für Moderne Kunst (Moderna museet), des Nationalmuseum, des Naturhistorische Reichsmuseum, des Technische Museum, des Vasamuseum und nu vill andere. Vielleicht sollt man a nu des Mittelaltermuseum (Medeltidsmuseet) im Stockholmer Stadtmuseum erwähnen.
Auf der Insl Djurgårdsvägen gibs des Vasamuseum, des Nordische Museum, Thielska galleriet und Liljevalchs Kunsthalle und an Vergnügungspark. In da Nochnd vom Hasselbacken is da Haupteingang zum Skansen. Des is a Freiluftmeseum. Do wean alte Heisa (zB a Schual, a alte Kirch, usw.) zoag. Viecha homms a. An Elch zum Beispil.
Im südlichn Doal Södermalms is des Szeneviertl SoFo (South of Folkungagatan). Bam Kungsträdgården treffn sich die jungen Leit gern. Im Somma san oft Konzerte und im Wintag ku man Eislaffn gea.
Schualn
In Stockholm gibs 16 Hochschualn und Universitätn. Danebn gibt nu:
- Danshögskolan (Hochschual füa Tonz, Choreographie und Tonzpädagogik)
- Dramatiska Institutet (Hochschual füa Film, Radio, Fernsehen und Theater)
- Ersta & Sköndal högskola
- Handelshögskolan i Stockholm (Handelshochschule Stockholm)
- Idrottshögskolan i Stockholm (Hochschual füa Sport)
- Karolinska Institut (Medizinische Universität, ligg in der Nachborstadt Solna)
- Königlich Technische Hochschual Stockholm
- Konstfack (Kunsthochschual)
- Kungliga Konsthögskolan
- Königliche Musikhochschual Stockholm
- Lehrerhochschual Stockholm (Hochschual für Lehrerausbildung)
- Operahögskolan i Stockholm
- Stockholms Musikpedagogiska Institutet (Hochschual füa Musikpädagogik)
- Universität Stockholm
- Södertörns högskola
- Teaterhögskolan i Stockholm
- Teologiska Högskolan
[dro werkln] Wirtschaft und Verkea
Zu den graßen Firmen kut ma Ericsson, IBM Svenska AB und Electrolux zälln. Da Tablettenherstella AstraZeneca is a nu groß.
Schwedische Bankn warn de Swedbank, de Handelsbanken oder de Skandinaviska Enskilda Banken.
In de letschtn Johr is da Fremdnverkea hibsch wichtig woan.
In Stockholm lafft da gonze Zugverkea zsommen. Da wichtigste Flughofn hoast Flughafen. Der liegg 40 km im Nordn.
Fährschiffe foan vo Stockholm noch Helsinki, Mariehamn, Sankt Petersburg, Turku und Tallinn.
Die U-Bohn hoast in Stockholm Tunnelbana. Daneben gips nu Pendeltåg. Des is wia a Schnellzug. Mitn Buss kimmt ma a guad weita. Oa Stroßnboahn homms in Stockholm nu. De foat noch Djurgården.
[dro werkln] Spòrt
Des Stockholmer Olympiastadion und de Globen Arena senn wichtige Austrogungsorte vüa vill Sportorten. Danebn wean de Gebäude a vüa Konzerte hergnummen.
Im Juni is olm der Stockholm-Marathon. Des is da greaste Marathon vo Skandinavien.
[dro werkln] Berühmte Kinda da Schtatt
- Musika und ABBA-Mitglied Benny Andersson
- Da Dichta Carl Michael Bellman
- Da Feldmarschall Erik Jonsson Dahlberg
- Da Entdeckungsreisende Sven Hedin
- De Schauspielerin Greta Garbo
- De Kinderbuachautorin Barbro Lindgren
- Da Chemika und Erfinda Alfred Nobel
- De Dichtarin H. C. Nordenflycht
- Da zweimolige schwedische Premierminista Olof Palme
- Da Autorennfohra Keke Rosberg
- Da Komponist, Klavierspiela und Dirigent Wilhelm Stenhammar
[dro werkln] Schtottpartnaschoftn
[dro werkln] Literatur
- Der National Geographic Walker Stockholm. Mairdumont, 2004, ISBN 3936559090 (Reiseführer mit praktischen Karten)
- Gudrun Schulte: Stockholm selbst entdecken. Regenbogen, 2000, ISBN 3858621536 (Beschreibt die Stadt im Fließtext)
[dro werkln] Weblinks
| Wiktionary: Stockholm – Bedeitungserklärunga, Wortherkunft, Synonyme und Iabasetzunga |
| Commons: Stockholm – Buidl, Videos und/oda Audiodatein |
| Wikiquote: Stockholm – Zitate |
- Offizielle Webpräsenz für Stockholm-Touristen (mehrsprachig)
- Stockholm auf Schwedens offizieller Seite für Reisen und Tourismus (deutsch)
- Webpräsenz der Stadtverwaltung (schwedisch und englisch)
- Reiseführer Stockholm
[dro werkln] Fußnoten

