Eiropa

Aus Wikipedia
Wexln zua: Navigation, Suach
Der Artikl is im Dialekt Obaboarisch gschrim worn.

Eiropa

Lage Europas auf einer Weltkarte

Flechn 10.180.000 km²
Bevejkarung iwa 700.000.000
Bevejkarungsdichtn 65 Eiwohna/km²
Lenda ca. 50
Sprochfamij Indogermanisch
Finno-Ugrisch
Turksprachen
Baskisch
Semitisch
Nordwestkaukasische Sprochn
Nordostkaukasische Sprochn
Mongolische Sprochn
Zeitzona UTC (Island) - UTC+4 (Russland)

Eiropa (griachisch Εὐρώπη, Eurṓpē) is da westliche Tei vo da eirasischn Landmassn und mocht ungfäah a Fimftl davo aus. Obwoi Eiropa geografisch gseng a Subkontinent is, dea wo mit Asien zamma an Kontinent Eurasien buidt, wiads aus historischn und kuituarejn Grindn ois Kontinent ogseng.

Inhoitsvazeichnis

Nama [dro werkln]

Da Nama „Eiropa“ losst se am weidastn in da oidgriachischn Sproch zruggvafoign: Do is Eurṓpē moast ois Kompositum aus oidgriachisch εὐρύς, eurýs, „weit“ und ὄψ, óps, „Sicht“, „Gesicht“ afgfosst, dahea moant Eurṓpē, „s Wei mit da weitn Sicht“.

Noch da griachischn Mythologie woa des da Nama vo ana phönizischen Kinidochta, de wo Zeus in Stiagstoit schwimmand noch Kreta entfiaht und dortn vafiaht hod. Da Nama stammt noch Auffossung vo a poa Etymologn[1] aus ana semitischn Sproch und is dann gräzisiat woan, z. B. ausm phönizischn erob, „dunkl“, „Omd“; dahea a „Omdland“.

Erdkund [dro werkln]

Eiropa hod gegn Asien koa oadeitige geographische oda geologische Grenz. Deshoib san de Grenzn vo Eiropa a gsejschoftliche Ibaeikumft („Eiropa is koa Ort, sondan a Idee.“ – Bernard-Henri Lévy). In Middleiropa wead oft de Definition vo Philip Johan vo Strahlenberg vawendt. Danoch buidn s Uralgebiage und da Uralfluss de Ostgrenz vo Eiropa.

Insgesamt hod Europa a Flächn vo ebba 10,5 Millionen Quadratkilometa und is damid da zwoatkleanste Kontinent, noch Australien. De Nord-Sid-Ausdehnung betrogt ebba 3800 Kilometa. In Ost-West-Richtung misst s eiropäische Festland ebbaa 6000 Kilometa, vom Uralgebiage in Russland bis zua Atlantikküstn vo Portugal.

Sprochn [dro werkln]

Mea wia 90 Prozent vo de Eiwohna vo Eiropa redn indogermanische Sprochn. Am moast vabroadt san de slawischn, germanischn und romanischn Sprochn. Aa Griachisch, Albanisch, de baltischn und kejtischn Sprochn, sowia s Romani zejn za de indogermanischn Sprochn.

De uralischn Sprochn stejn de zwoatgresste Sprochfamij vo Eiropa dor. Se gliadan si in de samojedischn Sprochn, de vo oanign wenign Tausend Leidln im aissastn Nornost vo Eiropa gredt wead, und in de finno-ugrischen Sprochn. Dazua zejn vor oim Finnisch, Ungarisch, Estnisch ois Amtssprochn, weidas de gesprochenen samischen Sprachen wo z Lappland gredt wean und a poar Mindaheitnsprochn, vor oim in Russland.

Im eiropäischn Tei vo da Tiakei is mit Tiakisch a Turksproch a Amtssproch. Ondane Turksprochen wean in Ost- und Sideiropa ois Mindaheitnsprochn gredt, wia beispuisweis s Gagausische und s Tartarische. Mit Kalmuckisch wead am Ostrand vom Kontinent aa a mongolische Sproch in Eiropa gredt.

Biachl [dro werkln]

  • Lorraine Bluche, Veronika Lipphardt, Kiran Klaus Patel (Hrsg.): Der Europäer – ein Konstrukt. Wissensbestände, Diskurse, Praktiken. Wallstein Verlag, Göttingen 2009, ISBN 978-3-8353-0444-4.[2]

Im Netz [dro werkln]

 Commons: Eiropa – Sammlung vo Buidl, Videos und Audiodateien
Wikiatlas Wikimedia-Atlas: Eiropa – geografische und historische Koartn

Beleg [dro werkln]

  1. http://www.etymonline.com/index.php?search=europe auf etymonline.com unter European (englisch)
  2. Vgl. Vanessa Conze (2010-01-22). "Rezension zu: L. Bluche u.a. (Hrsg.): Der Europäer – ein Konstrukt". http://hsozkult.geschichte.hu-berlin.de/rezensionen/2010-1-051. Retrieved on 2010-01-22.