Weißwuascht

Aus Wikipedia
(Weidergloatt voh Weißwurscht)
Wexln zua: Navigazión, Suach
Der Artikl is im Dialekt Obaboarisch gschrim worn.
Münchna Weißwuascht mit Brezn und siassm Semf

D Weißwuascht (Plural: Weißwiascht) is a Wuascht, gmacht aus am Koibsfleisch (do in Hauptsach vom Kopf), am Schweinsrucknspeck und am Haufn Gwürz wia Bätasuii und Kardamom. De Foab (weiß) hots, weis voam Wuaschtn ned gsoichd oda gsodn wean. Desweng hot ma friera, wos no koane elekdrischn Kühlschränk gem hod, de Weißwiascht frisch gmacht und no voam Mittag gessn, wei's sunst schlecht woan warn.

De bekannteste Weißwuascht is de boarische oda aa Münchna Weißwuascht gnennt. Si wiad traditionell in da Friah hergstäid und am Vormittog ois Zwischnmoihzeit auf Märktn und in Wiatschafdn mid siassm Senf, Brezn und Weißbia gessn.

Inhoitsvazeichnis

[drå werkln] De Gschicht vo da Weißwuascht

Weißwiascht hods scho im 14. Jahrhundert in Frankreich gem. In de franzesischn Kochbiachln werns scho Ofang vom 19. Jahrhundert „Boudin Blanc“ (hoasst nix andas wia Weißwuascht) gnennt.[1]

Es gibt do oba aa no de Münchna Gschicht vo da Zufoiseafindung vom Moser Sepp, an Wirt vom „Zum ewigen Licht“ am Marienplotz z'Minga. Am Rosnmontag, am 22. Feber 1857, soin eahm de Schafsdärma fia de Kalbsbratwiaschtln ausganga sei und de Gäst hom scho gwartet. Ea hod an Lehrling losgschickt, dea oba mit Schweinsdärm zruckkema is, de vui zu zach fia Bratwiaschtl san. In da Not hod da Moser de fertige Wuaschtmassn in de Därm eingfuit und hod se ins Wossa ghaut, wei ea glaubt hod, dass si beim Bratn sunst plotzn.

De Weißwuascht wor ursprünglich a teias Essn. Koibfleisch wor ned billig, Zitronen schwa z'kriagn. In de Wuaschtmassn muass Eis beigmengt wern, damid's schee zoat und locka wiad, wos des ganze no aufwändiga gmocht hod.

[drå werkln] Andare Weißwiascht

  • Schlesische Weißwuascht: Wor a traditionells Essn fian Heilign Omd und dia Neijoah.
  • Hamburga Weißwuascht: De Haumdaucha kennan se gor ned aus mid dem Zeig, desweng is de Wuascht a rechda Gramf (Gammelfleisch).

[drå werkln] Vazeah

Es existieren – ähnlich wia beim Bier – vui „Vazeahregeln“ zum Vazeah vo Weißwiascht.

  • „Wenn de Weißwuascht as Zweif-Uhr-Leitn heat, gibts a Watschn!“ (Weiß friera eben schnei schlecht woan san.)
  • Zua Weißwuascht dazua gibts Brezn.
  • Zua Weißwuascht dazua gibts an siaßn Senft oda an Weißwuascht-Senft.
  • Zua Weißwuascht dazua gibts zwoa oder mehra Bier, am bestn Weißbier.
  • De Weißwuascht werd auf alle Fälle bratzerisch (mid de Finga) gessn, entweder zuzelt oda ma beißt sammt da Haud ob. Wåmma a Bstegg hernehma wui, dann soin mas da Leng noch aufschnein und nacha obschäin, aba gar nia ned in Scheim schnein.
  • Nia werdt de Weißwuarscht mit Ketchup g'essn.
  • De Weißwuascht werd traditionell in ungroda Stückzoi gessn.
  • A koide Weißwuascht soidad ma ned essn

De Regln variian aba vo Region zu Region.

[drå werkln] Ondari Bedeitungen

  • De Eisnbohna songan za ean ICE aa Weißwuascht. Des is owa ned bäs, sondan gonz liab gmoat.
  • De Allianz-Arena in Minga wad wega iam Aussehn (weiße Luftpoista) aa Weißwuascht gnannt.
  • De Donau wead a Weißwuascht-Äquator g'hoaßn, weil's nur links un rechts davon (gscheide) Weißwiascht gibt. Andane seng d'Donau a weng üwaheblich ois Grenz vom „gscheidn Bayern“, am Obabayern und am Einflußbereich vo Minga und seine Weißwiascht o und nennans deszweng a so.

[drå werkln] Beleg

  1. Münchner-Stadtarchiv

[drå werkln] Im Netz

Persénlichs Werkzeig
Nåmensraim

Varianten
Akziónen
Navigazión
Midorwat
Hüif
Werkzeigkistn
Ånderne Sprochn