Droad
| Der Artikl is im Dialekt Obaboarisch gschrim worn. |
Unta Droad vastehd ma vaschiadne Oartn vo Siassgrasa (Poaceae). De Menschn zichtn und baun de im Nahn Ostn scho seit iba 10.000 Joar o, z Mittleiropa seid 7.000 Joar. Droad is des Grundnoarungsmittl vo am Grosstei vo de Menschn, und es werd aa ois Fuada fiad Viecha heagnumma.
Inhoitsvazeichnis |
[drå werkln] Sortn
Wejdweid gebts a grosse Zoi vo vaschiadne Sortn.
[drå werkln] Haptsortn, sortiat noch Produktionsvolumen (wejtweit)
- Gugaruz (Mais)
- Woazn (dazua ghearn aa Dinke, Greakean etc.)
- Reis (und Wuidreis)
- Geaschn
- Hiasn (Millet, Teff, Sorghum)
- Howan (Hafa)
- Korn (Roggn)
[drå werkln] Pseudocerealien
De foigndn Sortn ghearn ned zua de Grasa, wern aba ähnlich vawendt. Do sans zua Obgrenzung aufgfiat.
- Buachwoazn
- Amarant
- Quinoa
[drå werkln] Wos ma wo aus Droad z Essn macht
Wei's des Grundnoarungsmittl schlechthi is, gebts entsprechnd aa de untaschiadlichstn Vaarbatungsweisn. In Eiropa werd Droad vor oim ois Mej hergnumma, aus dem Brod und Nudln gmacht wern. Aa Miasli oda "Fruahstuckscerealien" (Cornflakes und aso Zeig) wern oft gessn. Freara war in Mittleiropa hoassa Bapp aus Droad (Brei) recht vabreit. Des merkt ma heid no an de Englända eanam "Porridge". Da Vorteil is, dass' an warma Mogn macht. Im deitschsprochign und slawischn Raum werd vui dunkls, schwaars Brod oda Voikornbrod gessn, in andane Lända meara Weissbrod. Italien is bekannt fia de Nudln aus Woaz, de dortn "Pasta" ghoassn wern. Auf andane Kontinente dominiern ganz andane Droadsortn. In Asien bekanntamassn da Reis, den ma oiwei kocha muas. Heifig gebts dortn zu a jeda Moizeit (aa zum Friastick) an Reis mit am pikantn Gmias- oda Fleischgricht dazua. In Afrika werd vui Bapp aus Hirsn oda Mais gessn, im Nordn eha Bulgur und des "Couscous", wo aus am spezielln Woazngriass gmacht werd. In Amerika schliessle gebts recht vui Zeig aus Mais, wei da Mais jo aa vo dortn herkimmt. Aa de Pseudocerealien san bei de Grundnahrungsmittl guad dabei, da Buachwoaz vor oim im slawischn Raum, Russland zum Beispui, da Amarant und as Quinoa mera in Südamerika.
[drå werkln] Inhoitsstoffe
| Inhoitsstoffe vo vaschiedanen Droadoartn (je 100 g) | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| max min | Energie (kJ) | Oaweiß (g) | Fett (g) | Kohlenhydrate (g) | Calcium (mg) | Eisn (mg) | Kalium (mg) | Magnesium (mg) | Vitamine | |||||
| B1 (mg) | B2 (mg) | B6 (mg) | E (mg) | Folsaire (mg) | Niacin (mg) | |||||||||
| Dinkl | 1340 | 11,5 | 2,7 | 69,0 | 22 | 4,2 | 447 | 130 | 0,40 | 0,15 | 0,27 | 1,6 | 0,03 | 6,9 |
| Gerstn | 1430 | 11,0 | 2,1 | 72,0 | 38 | 2,8 | 444 | 119 | 0,43 | 0,18 | 0,56 | 0,67 | 0,065 | 4,8 |
| Howan | 1530 | 12,5 | 7,1 | 63,0 | 79,6 | 5,8 | 355 | 129 | 0,52 | 0,17 | 0,75 | 0,84 | 0,033 | 1,8 |
| Hiasn | 1510 | 10,5 | 3,9 | 71,0 | 25 | 9,0 | 215 | 170 | 0,46 | 0,14 | 0,75 | 0,1 | 0,01 | 4,8 |
| Gugaruz | 1498 | 9,0 | 3,8 | 71,0 | 15 | 1,5 | 330 | 120 | 0,36 | 0,20 | 0,40 | 2,0 | 0,026 | 1,5 |
| Reis | 1492 | 7,5 | 2,2 | 75,5 | 23 | 2,6 | 150 | 157 | 0,41 | 0,09 | 0,67 | 0,74 | 0,016 | 5,2 |
| Korn | 1323 | 8,8 | 1,7 | 69,0 | 64 | 5,1 | 530 | 140 | 0,35 | 0,17 | 0,29 | 2,0 | 0,14 | 1,8 |
| Woazn | 1342 | 11,5 | 2,0 | 70,0 | 43,7 | 3,3 | 502 | 173 | 0,48 | 0,24 | 0,44 | 1,35 | 0,09 | 5,1 |
[drå werkln] Wirtschaftliche Bedeitung
[drå werkln] Wejddroadernte
Im Joar 2007 san wejtweit foigende Anbauergebnisse erzuit woan:
| Flächn in ha | ha-Ertrag in dt/ha | Droadmenge in t | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Droadoart | Wejd | D | Wejd | D | Wejd | D | |
| 1 | Mais | 157.874.343 | 383.100 | 49,7 | 90,9 | 784.786.580 | 3.480.600 |
| 3 | Reis | 156.952.666 | 41,5 | 651.742.616 | |||
| 2 | Weizen | 217.432.668 | 3.005.300 | 29,0 | 71,1 | 607.045.683 | 21.366.800 |
| 4 | Gerste | 56.608.527 | 1.933.500 | 24,1 | 57,1 | 136.209.179 | 11.034.200 |
| 5 | Hirse* | 79.630.605 | 11,8 | 96.465.056 | |||
| 6 | Hafer | 11.951.617 | 181.800 | 21,7 | 44,0 | 25.991.961 | 800.000 |
| 7 | Roggen | 6.892.091 | 674.000 | 22,8 | 49,2 | 15.749.613 | 3.319.000 |
| SUMME | 687.342.517 | 6.177.700 | 2.317.990.688 | 40.000.600 | |||
| * = Sorghum+Millet | |||||||
| Quelle: FAO: Faostat 2009[1] | |||||||
[drå werkln] Schaug aa
[drå werkln] Beleg
[drå werkln] Im Netz
| Commons: Droad – Buidl, Videos und/oda Audiodatein |