Ollaheiligomd
Da Ollaheiligomd oda Halloween (aa Hallowe’en), is a Fest in da Nocht vua Ollaheilign, vom 31. Oktoba zum 1. Novemba. Da Nama hoasst nix andas wia „Ollaheilignomd“. De heidnische Grundidee is, dass de Geista vo de doudn Ahnln in dera Zeit Kontakt mid de Nochfoarn afnehma.
Inhoitsvazeichnis |
Charaktaristik [dro werkln]
Halloween is a Mischung aus Heabst- und Heischebrauchdum, aus Maskian unde Geista vatreim. Es is a Unruahnocht so wia de Walpurgisnocht und de Rauhnächt (bsundas Silvester).
Zum Brauchtum ghean Masknumziag, Kiabis- und Ruamkepf ois gschnittane Frotzn (ois Latern mid oana Keazn drin) und Heischgäng fia Noscharein („trick or treat“). Trick or Treat hoasst weatle iwasetzt „Stroach oda Guadl!“ Und des bedeidt sovui wia: „Gib us wos Siass oda mia gem da Sauas!“ ('... spuin da an Stroach'). Beliabte Maskn-Gwanda san Fledamais, Vampire, Geista, Hexn, Skelette und so weida. De typischn Foarbm san schwoarz (Hexnfoarb), orange (von da Kiabisfoarb) und weiß (Geistafoarb).
Heakumft [dro werkln]
Es Wort Halloween (ejtare Schreibweis Hallowe’en) is zan easchtn Moi im 16 Joarhundat aftredn. Es is a schottische Variantn vom englischn All Hallows' Even ('evening'), wo de Nocht vua Ollaheilign (All Hallows' Day) moant.[1] De Phrasn All Hallows' gibts zwor scho im Oid-Englischn (ealra hālgena mæssedæg, mass-day of all saints), All Hallows' Even sejm is oba eascht anno 1556 aftauchd.[1] Wia ban Heiligomd is da Vuaomd vum Festdog gmoant. Es is a oide eiropejische und jidische Tradition, dass a Fest scho am Vuaomd onfongt.
Obwoi da Nama vom Kristndum heakimmt, wead oigmoa ognumma, dass Halloween heidnische Wuazln hod.[2]
Gschicht [dro werkln]
Halloween is vo irischn und schottischn Immigrantn in de Vaeinigtn Staatn brocht und durtn zum kommerzialisiatn Voiksfest worn. De weit vabroadte Moanung, dass Halloween vum kejtischn Fest Samhain obgloadd is, wead vo den Voikskundla vo da Uni Minga ois Legendn eingstuft. De Wissnschoftla Helge Gerndt und Klaus Roth san da Onsicht, dass Halloween nix andasta is ois de oidn eiropejischn Traditiona vo Ollaheilign und Ollasäjn.[3]
Halloween ois amerikanischa Kommerzimport wead in Bayern seit Ofong vo de 90a Joar gfeiat. De zgrundeliegendn Braich hods in Bayern owa scho friacha gem: As Spuin vo Stroach, as aushäin vo Ruam und Kiabis, de Wiedakumft vo de Doudn, usw. Des bstätigt de Vamuatung, dass de Wuazln vo Halloween aus Eiropa kemma, do owa a wengal vagessn worn san.
Beleg [dro werkln]
- ↑ 1,0 1,1 The Oxford English Dictionary, 2nd, Oxford: Oxford Univ. Press 1989, ISBN 0-19-861186-2
- ↑ Rogers, Nicholas (2002). "Samhain and the Celtic Origins of Halloween". Halloween: From Pagan Ritual to Party Night, pp. 11–21. New York: Oxford Univ. Press. ISBN 0-19-516896-8.
- ↑ Brauchtum im Heabst: Halloween
Literadua [dro werkln]
- Dewald, Markus: Kelten – Kürbis – Kulte. Kleine Kulturgeschichte von Halloween; Stuttgart: Thorbecke, 2002, ISBN 3-7995-0106-1
- Lisa Morton: The Halloween Encyclopedia; McFarland & Company, 2003 (englisch)
Im Netz [dro werkln]
| Boarisches Weatabuach: Halloween – Bedeitungserklärunga, Woatheakunft, Synonyme und Ibasetzunga |
- Rainer Beel: 31. Oktober: Ollaheilignabnd
- Manfred Becker-Huberti: Gruselig grinsende Geister grüßen grässliche Grufties
- Theology.de: Halloween, 31.10.
- BBC: Halloween history (englisch)
| Weihnochtskroas | Nigglodog • Heiligomd • Kristbaam • Rauhnocht • Wüde Jogd • Perchtn • Sternsinga |
| Ostakroas | Ostan • Poimkatzal • Poimbuschn • Poimgart • Ostabrod • Oascheim • Greapfinzda |
| Joareskroas | Goaßlschnoizn • Apaschnoizn • Liachtmess • Fosching • Oschamittwoch • Walburgisnochd • Maibaam • Oimotrieb • Wiesn • Ollaheiligomd •Ollaheilign • Ollaseejn • Johanni |
| Gwand | Boarische Tracht • Diandl • Lederhosn • Haferlschuah • Gamsboart • Roagaspitz • Schariwari |
| Lebmsobschnitt | Ged • Fensterln • Boarische Hozad • Prograda • Sterbbuidl |
| Lebmsfreid | Derblecken • Gstanzl • Hiatamadl • Hoagascht • Schuahplattler • Schmei • Weana Schmäh • Wolpertinger |