Wiesn
Aus Wikipedia
| Der Artikl is im Dialekt Obaboarisch gschrim worn. |
De Wiesn (deitsch: Oktoberfest) is a riesigs Voiksfest, des wo jeds Joa in Minga stodfindt. De Wiesn is as grässte Voiksfest vo da Wejd. Obwoi d'Wiesn si imma mehra vo ihre Wurzeln entfernt, is trotzdem no vui Traditionelles zum find'n. Außerdem is's was, was ja jeda auf da ganzn Wejd mit Bayern vabindt.
Kenna duat ma vo da Wiesn aa den Ausruf "Ozapft is!", wos mid dem Oozapfn vom erstn Fassl Bia duach den Obabiagamoasta vo Minga den Ofang von da Wiesn markiat.
Es fongt an am Samsda o, dauat zwoa Wocha und heat am eastn Sunnda im Oktoba auf. Seit 2000 is so greglt: Foit da easte Sunndag im Oktoba afn 1. oda 2. Oktoba, dauat d'Wiesn bis zan Dog vo da Deitschn Einheit (3. Oktoba). So dauat de Wiesn mindastns 16, owa hächstens 18 Dog.
Inhoitsvazeichnis |
[dro werkln] Gschicht
[dro werkln] Wia ois ogfangt hod
Oktoberfestln woan friaha in Bayern koa Sejtnheit. Se hom dazua deant, as einglogate Märznbier vorm Ofang vo da neien Brausaison afzbraucha.
De Wuazln vom heitingn Mingara Oktoberfest gengan 200 Joa zrugg. Zan easchnt Moi hods am 17. Oktober 1810 stottgfundn. Am 12. Oktoba 1810 hod bei da Hozadfeia vom Kronprinz Ludwig (spoda Ludwig I.) und Prinzessin Therese auf ana Wiesn voa dena Stodmauan vo Minga a groß Pferderenna stoddgfunden. Seitdem hoasst des Gelände Theresienwiesn. Davo kimmt a da boarische Nama Wiesn fias Oktoberfest.
Wei si da Kronprinz Ludwig scho stoak fias antike Griachaland interessiad hod, hod a dena Untadana voagschogn, as Fest nochm Voabuid vo de antiken Olympischen Spui auszdrogn. Sei Voaschlog is begeistad afgnumma woan und so hod as Oktobafest in de easchtn Joa voa oim an sportlichn Charakta ghobt. As Pferderennen woa da Kernpunkt vo dera Tradition.
[dro werkln] Wias weidaganga is
[dro werkln] 19. Joarhundat
Im Joar 1813 is as Fest ausgfoin, zweng de napoleonischn Kriag. Nacha is de Wiesn owa vo Joar zu Joar gwochsn. Zur Pferderennboh san Klettabaama, Keglbohna und Schaukln dazua kema. 1818 is as easchte Ringlspui afgstejt woan. Mehrane Losständ hom ärmere Leit ogzogn, wei ma Porzlan, Suiba und Schmugg gwinna hod kena. Ob 1819 hom de Mingara Stodvoddan de Festleitung iwanumma. Seitdam is as Oktobafest planmäßi jeds Joar gfeiad woan.
[dro werkln] Belege
- Oanzlnochweis
- Drucksocha
- Maria von Welser (Text) & Wolfgang Rattay (Fotos): Münchner Oktoberfest. Bummel-Verlag, Minga 1982, ISBN 3-88781-004-X
- Landeshauptstadt München (Hrsg.): 175 Jahre Oktoberfest. 1810–1985. Zusammengestellt von Richard Bauer & Fritz Fenzl. Bruckmann, Minga 1985, ISBN 3-7654-2027-1
- Reiner Stolte: Die Geschichte vom Münchner Oktoberfest – The History of the Munich Oktoberfest. Herbert-Utz-Verlag, Minga 2004, ISBN 3-8316-1168-8 (Comic)
- Brigitte Veiz: Das Oktoberfest, Masse, Rausch und Ritual. Sozialpsychologische Betrachtungen eines Phänomens. Psychosozial-Verlag 2006, ISBN 3-89806-484-0
- Ulrich Chaussy: Oktoberfest. Ein Attentat. Luchterhand, Darmstadt/Neuwied 1985, ISBN 3-472-88022-8
- Florian Nagy u.a.: Oktoberfest. Zwischen Tradition und Moderne. MünchenVerlag, Minga 2007, ISBN 978-3-937090-20-7.
- Netzseitn
| Commons: Oktoberfest – Buidl, Videos und/oda Audiodatein |
- www.muenchen.de – Hoamseitn vo da Stod Minga
- www.oktoberfest.de – Hoamseitn zur Wiesn
- Videos zum Oktoberfest
Koordinaten: 48° 7′ 57″ N, 11° 32′ 57″ O