Holland

Aus Wikipedia
Wexln zua: Navigazión, Suach
Der Artikl is im Dialekt Obaboarisch gschrim worn.
Disambig-dark.svg Da Titl vum Artikl is meadeitig. Weidare Bedeitungen findt ma unta Holland (Begriffsklärung).
Holland

Nederland

Flag of the Netherlands.svg
NL - COA.png
Woispruch: Je Maintiendrai (franz.), „I bleib do“
Åmtssproch Holländisch und Friesisch (Friesland (Provinz))
Hauptstod Amsterdam
Regiarungssitz Den Haag
Stootsform Parlamentarische Monarchie
Stootsowahaupt Kinigin Beatrix
Regiarungsschef Mark Rutte
Flächn 41.528 km²
Eiwohnazoi 16.570.613 (Juli 2007)
Beväikarungsdichtn 484 Eiwohna pro km²
Währung Euro
Unobhängigkeit Proklamation am 2. Juli 1581, 1648 oneakannt (Westfälischa Friedn)
Nazionalhymne Het Wilhelmus
Zeidzone MEZ (UTC+1)
MESZ (Meaz bis Oktoba) (UTC+2)
Kfz-Kennzeichn NL
Internet-TLD .nl
Telefonvurwoi +31
EU location NED.png

Holland, aa Niadaland (Holländisch Nederland) is a parlamentarische Monarchie und a Tei vom Kinireich vo Niadaland im neadlichn Westeiropa. Des Land grenzt im Nordn und Westn an de Nordsee, im Südn an Belgien und im Ostn an Deitschland. Zamma mit Belgien und Luxemburg buid Holland de Beneluxstaaten.

Inhoitsvazeichnis

[drå werkln] Holland is de traditionelle Bezeichnung

Holland is de traditionelle boarische Bezeichnung fian Staat und wead aa in vui ondan Sprochn (z.B. dänisch, poinisch, estnisch) scho seitm 16. Joarhundat vawendt, obwoi Holland aa de Bezeichnung vo oana Region in am Staat is.

Holland wead sogor teiweis ois Sejbstbezeichnung in Holland vawend und ned nua im Fuassboi (beispuisweis im Schlochtruaf "Hup Holland Hup"). Sowoi de holländische Tourismusindustrie ois aa de iwrige Wiatschoft vamoaktet des Lond praktisch nua ois Holland.

[drå werkln] Gschicht

Untam Karl V., am Kaisa vom Heiligen Remischen Reich Deitscha Nation und spanischm Kini, wor de Region Tei vo de siebzehn Provinzn vo Holland, wozua aa a Groaßtei vom heitign Belgien ghert håt. Nach'm Erreicha vo da formelln Unabhängigkeit vo Spanien im Jåhr 1648 san de Niadalända, ois Republik vo de Siem Vaeinigten Niedalånde, zua oana vo de gresstn See- und Wiatschoftsmächte vom Joarhundat worn. Während dera Zeit san Kolonien und Handlspostn auf da ganzn Wejt earicht worn.

Nachdem dam Napoleon des Land kuazfristi beheascht hos, is 1815 des vaeinte Kinireich vo Niadaland entstandn, zua dem aa Belgien und Luxmburg gheat ham; oi zwoa san spada unabhängig worn.

Des Land is im Easchtn Wejtkriag neutral bliem, im Zwoatn Weltkriag is' im Mai 1940 vo Deitschland bsetzt und eascht 1945 wieda befreit worn. Nach'm Kriag hod si de Wiatschaft schnej wieda dahoit. Holland wor Grindungsmitglied vo da Benelux-Wirtschaftsunion und aa vo da NATO und da Eiropäischn Wirtschoftsgemeinschaft (und damit aa vo da Eiropäischn Union).

[drå werkln] Geographie

Ummara de Häiftn vom Land san weniga ois oan Meta iwa, oanige sogar untahoib am Meeresspiegel. Da hechste Punkt vom Land, da Vaalserberg im Sidostn, is 321 m hoach. De flachn Gebiete wern durch Deiche vor Sturmflutn gschützt. Teile vo Holland, zum Beispui fast de ganze Provinz Flevoland, wern durch kinstliche Landgewinnung dahoitn, de Gebiete wern Polder gnennt.

De wichtigstn Fliss san Rhein, Waal und Maas.

S' Klima is gmäßigt maritim mit kuin Summa und muidn Winta.

[drå werkln] Provinzn

Holland gliedat si in 12 Provinzn:

Provinzn (nl.: provincies):

Provinzn vo Holland

De Provinzn gliedan si in 489 Gmoandn (gemeenten).

Dazua kema no de Iwaseegebiete Niadaländische Antilln und Aruba in da Karibik.

[drå werkln] Politik

Woi zua Zwoatn Kamma 2006
(in %) [1][2]
26,51
21,19
16,58
14,67
5,89
4,60
3,97
1,96
4,63
CDA PvdA SP VVD PVV GL CU D66 Sonst.[3]
Gewinne und Verluste
im Vergleich zu 2003
+ 10,26
+ 5,89
+ 1,85

 -2,11

 -6,07

 -3,24

 -0,54

 -2,11

 -3,93

CDA PvdA SP VVD PVV GL CU D66 Sonst.[3]


Datei:Topp tykk topp.svg
Sitzverteilung nach den Wahlen im Jahre 2006
██ PvdD, Partij voor de Dieren (2 Sitze)
██ D66, Democraten 66 (3 Sitze)
██ GL, GroenLinks (7 Sitze)
██ SP, Socialistische Partij (25 Sitze)
██ PvdA, Partij van de Arbeid (33 Sitze)
██ CU, ChristenUnie (6 Sitze)
██ CDA, Christen-Democratisch Appèl (41 Sitze)
██ SGP, Staatkundig Gereformeerde Partij (2 Sitze)
██ PVV, Partij voor de Vrijheid (9 Sitze)

Holland is a parlamentarische Monarchie. Das Staatsobahaupt is afgrund da Vafossung de Kinigin, zua Zeit Kinigin Beatrix. Offiziell eanennt se an Ministapräsidentn und de Minista, zamma formen se de Regiarung.

Des Parlament (Staten Generaal) besteht aus zwoa Kamman, am Untahaus (Tweede Kamer, Zwoate Kamma) und da Senat (Eerste Kamer, Easchte Kamma).

[drå werkln] Wirtschaft

Holland hod a guat funktionierends, offans Wiatschaftssystem. Seitn 1980a Joarn betreim de Regierungen an wiatschaftsliberalen Kurs. In da Industrie gibts Nahrungsmittel- und chemische Industrie, Erdejraffinierien und de Herstellung vo Elektrogerätn. De moderne und hoach technologisiate Landwiatschaft beschäftigt grad 4% vo de Arbata, tragt aba net schlecht zum Export bei. Holland is nach de USA und Frankreich da wejtweit drittgresste Exporteur vo landwiatschaftliche Erzeugnisse. Holland is Mitbegrinda vo da Euro-Zone.

[drå werkln] Bodnschätze

Z Holland gibts gressare Eadgasloga. Ba Groningen und in da sidlichn Noadsee wead intensiv gfeadat. Holland belegt Plotz fimf in da wejtweitn Eadgasfeadarung. An da emsländischn Grenz gibts aa a weng Eadej.

[drå werkln] Staatsausgom

Zwischn 1992 und 2005 wor da Ontei vo de Staatsausgom so vateit

  • Gesundheitssystem ba 31 %
  • Buidungswesn ba 17 %
  • Militär ba 2,7 %

[drå werkln] Beväikarung

Holland mit mea ois 400 Eiwohna pro Quadratkilometa oans vo de am dichtestn besiedlten Lända vo dera Wejt.

Es gibt zwoa Amtssprachn, Niadaländisch und Friesisch (nua in da Provinz Friesland im Norden). Danem wean im Norden aa Niadasächsische Dialekte gred.

De wichtigstn Religionen san da Katholizismus (18% im Joar 1999) und da Protestantismus (15%). 63% vo de Hollända san in koana Religionsgemeinschaft.

Af Holland san Menschn aus da gonzn Wejt eigwandat.

De Beväikarung in Holland mit ausländischa Heakumft (2007) [4]:

Staat, Territorium Ozoi Prozent
Holland 13.187.586 80,6%
Westliche Staatn[5] 1.431.954 8,8
Indonesien 389.940
Deitschland 381.186
Belgien 112.224
ehemoligs Jugoslawien 76.465
Vaeinigts Kinireich 75.686
Polen 51.339
ehemolige Sowjetunion 47.450
Italien 36.495
Frankreich 33.845
USA 31.154
iwrige westliche Staatn 196.170
Ned-westliche Staatn 1.738.452 10,6
Surinam 333.504
Marokko 329.493
Tiakei 309.000
Niederländische Antillen und Aruba 129.965
China 45.298
Irak 43.891
Afghanistan 37.230
Iran 28.969
iwrige ned-westliche Staatn 421.502

[drå werkln] Kuitua

[drå werkln] Feiadog

In Holland gibts gor koan Nationalfeiadog, dafia an Kiniginnendog. Im Vagleich zu oin ondan eiropäischn Ländan is da 1. Mai koa Feiadog.

Datum Nam Boarischa Nam Omeakunga
1. Jänna Nieuwjaar(sdag) Neijoar
Freidog voa Ostan Goede Vrijdag Korfreidog fia mange a freia Dog
Easchda Sonndog und Mondog nachm easchtn Frühlingsvoimond Pasen Ostan Ostasonndog und Ostamondog
30. Aprui Koninginnedag Dog vo da Kinigin Gebuatsdog vo da friahan Kinigin Juliana (Beatrix’ Muadda)
4. Mai Dodenherdenking Dodngedenkdog Gedenkdog an de Kriagsdodn (koa freia Dog)
5. Mai Bevrijdingsdag Befreiungsdog Gedenkn on de Befreiung im Zwoaten Wejtkriag (koa freia Dog)
39 Dog noch Ostersonntag Hemelvaartsdag Christi Himmefoart
49 Tage nach Ostasonndog Pinksteren Pfingstn Pfingstsonndog und Pfingstmondog
5. Dezemba Sinterklaasavond oda Pakjesavond Nikolausabend (koa freia Dog) stott Weihnochtn da Dog, wo de Kinda beschenkt wean
25. und 26. Dezemba Kerstmis Weihnochtn 1. und 2. Weihnochtsfeiadog
31. Dezemba Oudjaar, Oudejaarsdag oda Oud en Nieuw (Oid und Nei) Silvester (koa freia Dog)
Van Gogh „Sonnenblumen“

Vui wejtberihmte Mola worn NiadaHollända. Des 17. Joarhundat, de Hochzeit vo da Republik, hod groaße Kinstla wia an Rembrandt van Rijn, an Johannes Vermeer oder an Jan Steen hervorbrocht. Aa spada worn Mola wia da Vincent van Gogh und da Piet Mondriaan wejtberihmt. M. C. Escher is a bekannta Grafika. Aus Holland stamman aa da Erasmus vo Rotterdam und da Baruch Spinoza, aa da René Descartes hod do glebt. Aus'm "Goldna Zeitoita" (De Gouden Eeuw) warn de Schriftstella Joost van den Vondel und P. C. Hooft zum nenna. Wichtige Autorn im 20. Joarhundat worn da Harry Mulisch, da Jan Wolkers und da Simon Vestdijk.

[drå werkln] Natua-Sengaswiadigkeitn

[drå werkln] Beleg

  1. Verkiezingen. Historische uitslagen Tweede Kamer. 2006 Centraal Bureau voor de Statistiek
  2. Tweede-Kamerverkiezingen - 22 november 2006 Nederlandse verkiezingsuitslagen 1918-nu
  3. davon 2006: PvdD 1,83 %, SGP 1,56 %
  4. Ois zu oana ausländischn Heakumftsgruppn ghearig wead jede Person gzäit, wo sejm oda wo mindastns a Ejtantei ned z Holland geborn worn is. Quejn: Zentralamt für Statistik, 2007.
  5. Alle europäischen, nordamerikanischen und ozeanischen Staaten, auch Japan und Indonesien. Die meisten Einwohner indonesischer Herkunft sind Weiße oder Mischlinge und ihre Nachkommen. Diese Gruppe wurde Ende der vierziger, Anfang der fünfziger Jahren wegen der Unabhängigkeit Indonesiens in die Niederlande „repatriiert“, obwohl viele noch nie in Europa gewesen waren.

[drå werkln] Im Netz

Commons: Niederlande – Buidl, Videos und/oda Audiodatein
Wiktionary: Niederlande – Bedeitungserklärunga, Wortherkunft, Synonyme und Ibasetzunga

Koordinaten: 51°-53° N, 3°-7° O

Persénlichs Werkzeig
Nåmensraim

Varianten
Akziónen
Navigazión
Midorwat
Hüif
Werkzeigkistn
Ånderne Sprochn