Zum Inhalt springen

Agglomarazion

Aus Wikipedia
Der Artikl is im Dialekt Stod-Soizburgarisch gschriem worn.
Wean vom Noadwestn aus gseng

A Agglomarazion oda a Boiungsraum, Boiungsgebiet oda Stodregion (dt.: Agglomeration) is a flächndeckend vabauds Gebied rund um on Kean vo ana gressan Stod, wos iwa d'Gmoagrenzn vo dera Stod aussegehd. Domid is a Agglomarazion eingdli nix ondas ois wia a Stod im geografischn (und ned politischn) Sinn. Entscheidnd is, doss zwischn de oazlna bebaudn Teil vo da Agglomarazion koane gressan Luckn san (ned meah ois wia 200 Meta).

Begriffsuntascheidunga

[Werkeln | Am Gwëntext werkeln]
Bozn af on Luftbuid

Es gibd monozentrische und polyzentrische Agglomaraziona. Monozentrisch hoassd, doss gnau oa Stodkean eihdeitig s'Zentrum vo dera Agglomarazion is. A Beispui warad zan Beispui d'Agglomarazion Minga. Polyzentrisch san Agglomaraziona, de wos meahrane Zentren hom, wo ma ned gnau song ko, wejchs's wichtigsde is. A guads Beispui is zan Beispui s'Ruhrgebiet, do ko koana song, des is etz d'Agglomarazion Essn oda d'Agglomarazion Dortmund oda so.

Iwa d'Aggloamarazion ausse gehd d'Metropoiregion. Do drin san a gressane ländliche Gengd in da Näh van vabaudn Gebiet, de owa oiwei no eng mid'n Stodzentrum zommhenga, zan Beispui, wei de meisdn Leit duathi zan Oabatn pendln oda so.

No a gressana Begriff is's Eihzugsgebiet. Do san olle Gengdn dobei, fia de wos a Stod da zentroie Punkt is, wos mid bstimmde Sochn vasoagd wean, de wos ma ned jedn Dog brauchd, (zan Beispui spezioisade Fochgschäftln, Focheazte, a Gricht, Hochschuin und so weida).

International is's ofd schwierig, doss ma Städtz midanonda vo da Eihwohnazoih hea vagleichd, wei de Vawoitungsgrenzn gonz vaschiedn zong san. Frankreich zan Beispui hod gonz kloane Gmoana, so doss d'Stod Paris zan Beispui in Wiaklikeit nua d'Innenstod umfossd und meah ois wia drei Viadl vo de Leit, de wos im geografischn Sinn in da Stod (oiso Agglomarazion) Paris wohna, koane Parisa im politischn Sinn san, sondan za ondane Städt und Gmoana rundumadum ghean. Fia sowos is da Begriff Agglomarazion a Huif.

Trotzdem bleibd's af internationala Ebane schwaa, doss ma d'Grenzn gnau noch da Definizion ziagd, wei statistische Datn meisdns nua fia gonze Gmoana za Vafigung stenga und se de bebaudn Flächn aussadem dauand endan.

De gressdn Agglomaraziona af da Wejd

[Werkeln | Am Gwëntext werkeln]
Tokyo ba da Nocht
D'Liachta vo Seoul

In dera Tabej findd ma olle Agglomaraziona, wo meah ois zehn Milliona Leit wohna. De Datn kimma vo citypopulation.de.

n.AgglomarazionLeitStädt, de wos nu dozuaghean (zan Beispui)
1Tokyo34.200.000Yokohama, Kawasaki
2Mexico-Stod22.800.000Nezahualcoyotl, Ecatepec, Naucalpan
3Seoul22.300.000Bucheon, Goyang, Incheon, Seongnam, Suweon
4New York21.900.000Newark, Paterson
5São Paulo20.200.000Guarulhos
6Mumbai19.850.000Kalyan, Thane, Ulhasnagar
7Delhi19.700.000Faridabad, Ghaziabad
8Shanghai18.150.000
9Los Angeles18.000.000Riverside, Anaheim
10Jakarta17.150.000Bekasi, Bogor, Depok, Tangerang
11Osaka16.800.000Kobe, Kyoto
12Kolkata15.550.000Haora
13Kairo15.450.000Gizeh, Schubra al-Chaima
14Manila14.850.000Kalookan, Quezon City
15Karachi14.100.000
16Moskau13.750.000
17Buenos Aires13.400.000San Justo, La Plata
18Dhaka13.100.000
19Rio de Janeiro12.100.000Nova Iguaçu, São Gonçalo
20Paris12.100.000
21London11.950.000
22Peking11.950.000
23Tehran11.800.000Karadschi
24Istanbul11.400.000

De gressdn Agglomaraziona in Eiropa

[Werkeln | Am Gwëntext werkeln]
Moskau af on Satejitnbuid
Paris ba da Nocht va Eiffeltuam owa gseng
London van Sidwestn aus gseng

In dera Tabj findd ma olle Agglomaraziona in Eiropa, wo meah ois zwoa Milliona Leit wohna. De Datn kimma vo citypopulation.de.

n.AgglomarazionLeitStädt, de wos nu dozuaghean (zan Beispui)
1Moskau13.750.000
2Paris12.100.000
3London11.950.000
4Istanbul11.400.000
5Madrid5.950.000
6Ruhrgebiet5.750.000Essn, Dortmund, Duisbuag
7Sankt Petersbuag4.775.000
8Berlin4.225.000
9Barcelona4.150.000
10Mailand3.525.000
11Athen3.500.000
12Kiew3.325.000
13Rom3.300.000
14Neapl3.100.000
15Lissabon2.925.000
16Kattowitz2.850.000
17Stuagart2.650.000
18Hambuag2.575.000
19Birmingham2.550.000
20Manchester2.475.000
21Warschau2.375.000
22Budapest2.275.000
23Leeds2.125.000
24Bukarest2.050.000

De gressdn Agglomaraziona im boarischn Sprochraum

[Werkeln | Am Gwëntext werkeln]
D'Agglomarazion Minga und s'S-Boh-Netz af on Satejitnbuid
Graz van Schöckl owa gseng
Rosnheim mid'n Wendlstoa im Hintagrund
Klongfuat vo om

In dera Tabej findd ma olle Agglomaraziona im boarischn Sprochraum, wo meah ois 50.000 Leit wohna. De Datn kimma vo citypopulation.de.

n.AgglomarazionLeitStädt, de wos no dozuaghean (zan Beispui)
1Minga1.940.000Dochau, Ottobrunn, Planegg, Fiaschtnfejdbruck, Greawoid
2Wean1.940.000Bodn, Glostaneibuag, Mödling
3Augschbuag*438.000
4Graz314.000
5Linz279.000Draun, Leonding, Onsföin
6Soizbuag218.000Hallein, Freilassing, Wois-Sieznheim
7Rengschbuag197.000
8Innschbuck190.000Hoi in Tiroi
9Ingoistod155.000
10Rousnam144.000
11Klognfuat103.000
12Bozn100.000
13Landshuad84.100
14Wöis81.000Marchtrenk
15Villoch69.500
16Weana Neistod69.500
17St. Pötn65.700
18Ambeag58.200
19Steyr58.000
20Bossa57.400
21Weidn in da Owapfoiz55.900
22Starnbeag50.800

* Augschbuag liegd direkd af da Grenz zan alemannischn Sprochraum.