Bäigien
| Der Artikl is im Dialekt Pongaurisch gschrim worn. |
| Kinigraich Bäigien
Königreich Belgien (deitsch) |
|||||
|
|||||
| Woispruch: Eendracht maakt macht (ndl.) [1] L'union fait la force (frz.) |
|||||
| Omtssprouch | Holländisch, Franzesisch und Daitsch | ||||
| Hauptstoud | Brissl | ||||
| Stoutsform | Parlamentarische Monarchie | ||||
| Stoutsowerhaupt | Kinig Albert II. | ||||
| Regiarungsschef | Premierminister Elio Di Rupo | ||||
| Flächen | 30.528[2] km² | ||||
| Eiwonerzoi | 10.511.382[3] (1. Jenner 2006) | ||||
| Bevejkarungsdichten | 344 Aiwoner pro km² | ||||
| BIP/Eiwoner | 23.866 US-$ (2005) | ||||
| Gejt | Euro | ||||
| Nazionaalhymne | Dé Brabançonne | ||||
| Zeidzone | MEZ (UTC +1) | ||||
| Kfz-Kennzeichen | B | ||||
| Internet-TLD | .be | ||||
| Telefonvurwoi | +32 | ||||
Bäigien, in onnerne boarische Dialekte eher Belgien, (Holländisch: België, Franzesisch: Belgique, Daitsch: Belgien), offiziäi Kinigraich Bäigien (holl.: Koninkrijk België, fronz.: Royaume de Belgique, dt.: Königreich Belgien) is a fedaral organisirschte parlamentarische Monarchie in Westairopa, houd ebber 10,5 Millionan Aiwoner und is 30.528 km² gross und is a Mitgliad vo da Airopäischn Union. Es grenzt an Hollond, Daitschlond, Luxmburg, Fronkraich und an de Nordsee. Mid Hollond und Luxmburg zomm bijdt Bäigien de Beneluxstootn.
Said da Unobhängigkait vo 1830 und da Vafossungsgewung vo 1831 is Bäigien a parlamentarische Monarchie. De flämische Beväikarung im Nordn, da fronzesische Siadn mid ner Minderhait in da Hauptstod Brissl und a kloane daitschsprouchige Beväikarung an Ostn bijdn an ohoitaschtn Konfliktherd, dem wous said de 1970er Jou durch a Denzentroiisirung vo da Stoutsorganisazion und 1993 durch d' Umwondlung in an Bundesstout zan begegnan vasuacht woun is. Dennerscht homd ower de gengsätzlichn Intressn vo de Vatreter vo de boadn grossn Beväikarungsgruppm (Sprouchgruppm gnonnt) waiderhi de bäigische Politik prägt und beaiflusst.
Da Bundesstout Bäigien is in droi Gmoaschouftn (d' flämische, fronzesische und de daitsche Gmoaschouft) sowia in droi Regionan (Flandern, Wallonien und d' Brissl) aitoaet.
Bäigien is a Grindungsmidgliad vo da Airopäischn Wirtschouftsgmoaschouft (EWG), da haiding Airopäischn Union (EU), vo dera d' wichtigstn Instituzionan in sainiger Hauptstoud Brissl eanern Sitz homd.
Inhoitsvazeichnis |
Geografie [dro werkln]
Ougsechn vom Berglond vo de Ardennen im Siadostn is Bäigien a waidgeherschts ewernes Lond. De Kistnlinie dastreckt se auf 72,3 km. 25 Prozent vo da Londesflächn wernd fir d' Londwirtschouft gnitzt. Ebber 95 Prozent vo oie Bäigier leem in Sted. Laut de Berechnungan vom Kiniglichn Bäigischn Institut fir Naturwissnschouftn houd Bäigien a Flächn vo 30.528 km².
- Geografischer Mittlbunkt: Nil-Saint-Vincent (Gmoa Walhain)
- Hächste Dahewung: Signal de Botrange (694 m im Houchn Venn)
- Hächst glegane Ortschouft: Rocherath (650 m)[4]
Gwässer [dro werkln]
Es gibb unter onderm foigerschte Flisse und Kanäle:
|
Beväikarung [dro werkln]
Voiksgruppm [dro werkln]
Im Vijväikerstout Bäigien leem holländisch reederschte Flamen (59% vo da Beväikarung), fronzesischsproochige Wallonen (40%) und a daitschsprouchige Minderhait (Ripuarische Rainfronkn mid za. 1%) zomm. De waiderne Wonbeväikarung bestet aus Zuagwonderschte aus vij Toaen vo Airopa (bsunderscht aus Poin, Italien und Marokko).
Sprouchn [dro werkln]
In Bäigien gibbs haid droi Omtssprouchn: Holländisch (Flämisch bezaichnd de holländischn Dialekte in Flandern), Fronzesisch und Daitsch (bezaichnd westmittldaitsche Dialekte und de hochdaitsche Omtssprouch in Ostbäigien).
Said da Unouhänigkait vo Bäigien 1830 houd alloa Fronzesisch ois Omtssprouch vom Stout goitn. Im Jou 1873 is Holländisch ois zwoate offiziäie Omtssprouch im bäigischn Kinigraich rechtlich oerkonnt woun, ower trotzdem is d' Vawoitungs- und Untarichtssprouch in gonz Bäigien alloa Franzesisch gween. 1919, oiso nouchm Erschtn Wäidkriag, is Daitsch ois Omtssprouch fir d' Laid im naich dazuagwungernen Gebiat an Ostn dazua kemma. Erscht danouch houd d' grosse Merhait vo de Flamen mid Nouchdruck gforderscht, dass eaner holländische Muattersprouch aa ois Vawoitungs- und Unterrichtssprouch an Schuin und Universitätn vawendt und da fronzesischn Omtssprouch glaichstäid werscht. 1921 houd de bäigische Regirung de territoriale Oasprouchigkait vo eanare Bewoner in de droi regionoin Sprouchgebiatn oerkonnt: de holländische Sprouchzone Flandern, de fronzesische Sprouchzone Wallonie und de doudro grenzerschte daitsche Sprouchzone in Ostbäigien. Des letzterne Gebiat houd zavur zan Daitschn Raich ghärscht und is nouch'm Erschtn Wäidkriag und durch'n Versailler Vatroug an Bäigien ogschlossn woun.
An Status vo Regionoisprouchn houmd said 1990 Lothringisch, Champenois, Fränkisch, Picardisch und Wallonisch.
Religion [dro werkln]
Hauptartike: Religion in Bäigien
Ebber 75 Prozent vo de bäigischn Stoutsbirger sand remisch-katholisch, runde 1 Prozent ghärnd ner protestantischn Kirch o, und 4 Prozent islamische Gmoandn. Da Otoae vo konfesionslose betroug ebber 20 Prozent.
De federale bäigische Regirung unterstitzt und oerkennt seggs Religionan und a nid-konfesionäie Wäidoschauung o: de Anglikanische Kirch, 'n Islam, 's Judntum, de Remisch-Katholische Kirch, de Orthodoxe Kirch, a unirte protestantische Kirch und de Fraigaistige Wäidoschauungsgmoaschouft.
Fuassnotn [dro werkln]
- ↑ An glaichn Woispruch firscht Bulgarien und Haiti.
- ↑ http://statbel.fgov.be/figures/dsp_nl.asp
- ↑ http://statbel.fgov.be/figures/d21_nl.asp#2
- ↑ [1]
Im Netz [dro werkln]
Albanien | Andorra | Belgien | Bosnien-Herzegowina | Bulgarien | Dänemark2 | Deitschland | Estland | Finnland | Frankreich2 | Griachaland | Holland2 | Irland | Island | Italien2 | Kasachstan1 | Kosovo | Krowozien | Lettland | Liachtnstoa | Litaun | Luxmburg | Malta | Mazedonien | Moldawien | Monaco | Montenegro | Norwegn2 | Östareich | Poin | Portugal2 | Rumänien | Russland1 | San Marino | Schwedn | Schweiz | Serbien | Slowakei | Slowenien | Spanien2 | Tiakei1 | Tschechei | Ukraine | Ungarn | Vatikanstod | Vaeinigts Kinireich2 | Weißrussland
1 Liegt zan gresstn Tei in Asien. 2 Hod aa Gebiete aussahoib vo Eiropa.
Belgien | Bulgarien | Dänemark | Deitschland | Estland | Finnland | Frankreich | Griachaland | Holland | Irland | Italien | Lettland | Litaun | Luxmburg | Malta | Östareich | Poin | Portugal | Rumänien | Schwedn | Slowakei | Slowenien | Spanien | Tschechei | Ungarn | Vaeinigts Kinireich | Zypern
Australien | Belgien | Chile | Dänemark | Deitschland | Finnland | Frankreich | Griachaland | Irland | Island | Israel | Italien | Japan | Kanada | Luxmburg | Mexiko | Neiseeland | Holland | Norwegn | Östareich | Poin | Portugal | Schwedn | Schweiz | Südkorea | Slowakei | Slowenien | Spanien | Tschechei | Tiakei | Ungarn | Vaeinigte Staatn | Vaeinigts Kinireich