Spanien
| Der Artikl is im Dialekt Obaboarisch gschrim worn. |
| Spanien España Reino de España |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
|
|||||
| Amtssproch | Spanisch, Regionale Amtssprochn: Katalanisch, Galizisch, Baskisch | ||||
| Haptstod | Madrid | ||||
| Stootsform | parlamentarische Erbmonarchie | ||||
| Stootsobahapt | Kini Felipe VI | ||||
| Premierminista | Regiarungspresident Mariano Rajoy | ||||
| Flächn | 505.970 km² (50. Plotz) | ||||
| Einwohnazoi | 46.439.864 (2015) | ||||
| Bevökarungsdichtn | 92 Einwohna pro km² | ||||
| BIP | $27.074 pro Kopf | ||||
| Hymne | Marcha Real | ||||
| Wearung | Euro | ||||
| Zeitzona | UTC+1 MEZ UTC+2 MESZ (Meaz - Oktoba) Kanarische Inseln: UTC±0 UTC+1 (Meaz bis Oktoba) |
||||
| Kfz-Kennzeichn | E | ||||
| Internet-TLD | .es | ||||
| Vorwoi | +34 | ||||
|
|
|||||
Spanien (amtle: Kinigreich Spanien, spanisch: Reino de España [ˈräino ð(e) esˈpaɲa]) is a Stoot im Sidwestn vo Eiropa af da Iberischn Hoibinsl. De Haptstod is Madrid.
Inhoitsvazeichnis
Eadkunde[VE | Weakln]
Im Westen grenzt Spanien an Portugal, im Nordn an Frankreich und an Zwergstoot Andorra und gonz im Siden hängt no de britische Kolonie Gibraltar dro. Zu Spanien ghern a no de zwoa Städt Ceuta und Melilla, wo aufm afrikanischn Kontinent liegn und on Marokko grenzen, de Balearn im Middlmeer und außerdem de kanarischn Inseln, wo im Atlantik vor da marokkanischen Kistn liang.
Am Festland hods zwoa große Gebiag: d'Sierra Nevada im Siaden und d'Pireneen an der Grenz noch Frankreich. Da hechste Berg is da Mulhacén mit 3482 Meter, owa af Teneriffa in de Kanaren hots mim Pico de Teide (3718 m) no an hechern Gipfe. De wichtigsten Flüss han da Duero, da Tejo und da Ebro.
In da Mittn vo Spanien is im Somma recht hoass und trocken, im Osten hods a tippisch Middlmeerklima. An da Atlantikkistn ko s a amoi a weng kejter wern und in de Berg scheits im Winter a.
Flora[VE | Weakln]
De Vegetation vo da Iberischen Hoibinsl teit si in drei grosse Bereiche af:
- Vegetation s feichtn Spanien: Oacha, Buacha
- Vegetation vom drockanen Spanien: immagreane Oacha (Stoaoacha, Korkoacha), Pinien und Poimen
- Vegetation vo de Gebiag je noch Hee: Stoaoacha, Korkoacha, Oacha, Edlkastanien, Wiesn, alpine Mogarasn
Intensiva Obau vo Kuituapflanzn eafordat Bewessarungstechnik.
Gresste Städt[VE | Weakln]
Die zehn gresstn Städde (Stand: 1.Jenna 2015)[1]
| Stod | Eiwohna |
|---|---|
| Madrid | 3.141.991 |
| Barcelona | 1.604.555 |
| Valencia | 786.189 |
| Sevilla | 693.878 |
| Saragossa | 664.953 |
| Málaga | 569.130 |
| Murcia | 439.889 |
| Palma | 400.578 |
| Las Palmas de Gran Canaria | 379.766 |
| Bilbao | 345.141 |
Bevejkerung[VE | Weakln]
Vo de guad 40 Millionen Oawohner han katholisch, der Rest han andere Christn, Moslems, Judn oda ham gor koa Religion. Fost oi redn spanisch, owa danebm hods aa an Haffa ondare Sprochn: im Ostn katalanisch, im Bakenland und in Navarra baskisch und im Nordwesten galizisch. Grad as katalanische is in letzter Zeit recht aufm Vormarsch und lest in Katalonien as spanische immer mehr als Vakeassproch aa.
De moasten Spanier lem heit in da Stod. De gresstn Städd san:
- Madrid (3.155.359 Oawohna am 1.1. 2005)
- Barcelona (1.593.075)
- Valencia (796.549)
- Sevilla (704.154)
- Zaragoza (647.373)
- Málaga (558.287)
Bevejkarungsentwicklung[VE | Weakln]
| Joar | Tsd. Eiwohna | Joar | Tsd. Eiwohna | Joar | Tsd. Eiwohna | Joar | Tsd. Eiwohna | Joar | Tsd. Eiwohna | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1998 | 39.852 | 2001 | 41.116 | 2004 | 43.197 | 2007 | 45.200 | 2010 | 46.951 | ||
| 1999 | 40.202 | 2002 | 41.837 | 2005 | 44.108 | 2008 | 46.063 | ||||
| 2000 | 40.499 | 2003 | 42.717 | 2006 | 44.708 | 2009 | 46.661 | 2015 | 46.440 |
Sprochn[VE | Weakln]
|
██ nur Kastilisch
██ Katalanisch
██ Baskisch
██ Galicisch
██ A Fala
|
██ Aragonesisch
██ Aranesisch
|
|
██ nur Kastilisch
██ Katalanisch
██ Aragonesisch
██ Baskisch
|
██ Arabisch
|
In Spanien wead iwawiegend Kastilisch (Spanisch), Katalanisch, Galicisch und Baskisch gredd. Kastilisch it im gsamtn Stootsgebiet Amtssproche. Katalanisch is in de Autonoman Gmoaschoftn Katalonien, Valencia (duatn ois Valencianischt) und af de Balearen, Baskisch im Basknland und Tein vo Navarra und Galicisch in Galicien nem Kastilisch emfois Amtssproch (lenguas co-oficiales). Im Val d’Aran hod Aranesisch, a Varietät vom Gascognischen, offiziejn Status.
Danem existian oanige Sprochn, wo nur no vo oana gringan Ozoi vo Menschn gredd wead und ned an Status vo oana Amtssproch ham. Dazua ghean Asturleonesisch und Aragonesisch. Im Jálama-Toi (Provinz Cáceres) on da portugiesischn Grenz, wead A Fala ,a iwakommena Dialekt vo da galicisch-portugiesischn Sproch, gredd. In Melilla redd de masirische Mindaheit aa Tamazight.
Politik[VE | Weakln]
Spanien is seit 1978 (neie Vafossung) a parlamentarische Monarchie. Da Titl vom Kini wead vaeabht. Da etzige Kini is da Juan Carlos I. Damit is a Stootsowahapt und Owabefejshowa vo da Armee. Thronfoiga is da Prinz Felipe de Borbón y Grecia.
De wichtigsten Partein in Spanien san de konservative Voikspartei (PP) und de Sozialisten (PSOE). Da Premierminister, wo vom Parlament gwejd werd, is etz da Mariano Rajoy vo da PP.
Spanien is in 17 autonome Regionen eiteit, so ähnlich wia in Deitschland und Östareich Bundeslända. S bsundare is owa, dass de Regionen in Spanien iare autonomen Rechte untaschiadli handham. Za de 17 Regiona kemman no de zwoa Städd Ceuta und Melilla afm afrikanischen Kontinent, wo za koana Region ghern. De Regiona han wiedarum in Provinzen eiteit.
| Name vo da autonomen Region | Haptstod | Amtssprochn | Provinzn | Flächn (Otei) |
Oawohner 2005 (Otei) |
|
|---|---|---|---|---|---|---|
| Andalusien (spanisch Andalucía) |
Sevilla | Spanisch | Almería, Cádiz, Córdoba, Granada, Huelva, Jaén, Málaga, Sevilla | 87.268 km² (17,2%) |
7.849.799 (17,8%) |
|
| Aragonien (spanisch Aragón, katalanisch Aragó) |
Saragossa (span. Zaragoza) | Spanisch | Huesca, Teruel, Saragossa | 47.719 km² (9,4%) |
1.269.027 (2,9%) |
|
| Asturien (asturisch Asturies, spanisch Asturias) |
Oviedo | Spanisch | Asturien | 10.604 km² (2,1%) |
1.076.635 (2,4%) |
|
| Balearische Inseln (katalanisch Illes Balears, spanisch Islas Baleares) |
Palma de Mallorca | Spanisch, Katalanisch | Balearische Inseln | 4.992 km² (1,0%) |
983.131 (2,2%) |
|
| Baskenland (baskisch Euskadi, spanisch País Vasco) |
Vitoria | Spanisch, Baskisch | Álava, Guipúzcoa, Vizcaya | 7.234 km² (1,4%) |
2.124.846 (4,8%) |
|
| Extremadura | Mérida | Spanisch | Badajoz, Cáceres | 41.634 km² (8,2%) |
1.083.879 (2,5%) |
|
| Galicien (galicisch Galiza oda Galicia, spanisch Galicia) |
Santiago de Compostela | Spanisch, Galizisch | La Coruña, Lugo, Orense, Pontevedra | 29.574 km² (5,8%) |
2.762.198 (6,3%) |
|
| Kanarische Inseln (spanisch Islas Canarias) |
Santa Cruz de Tenerife und Las Palmas de Gran Canaria | Spanisch | Santa Cruz de Tenerife, Las Palmas | 7.447 km² (1,5%) |
1.968.280 (4,5%) |
|
| Kantabrien (spanisch Cantabria) |
Santander | Spanisch | Kantabrien | 5.321 km² (1,0%) |
542.275 (1,3%) |
|
| Kastilien-La Mancha (spanisch Castilla-La Mancha) |
Toledo | Spanisch | Albacete, Ciudad Real, Cuenca, Guadalajara, Toledo | 79.463 km² (15,7%) |
1.894.667 (4,3%) |
|
| Kastilien-León (spanisch Castilla y León) |
Valladolid | Spanisch | Ávila, Burgos, León, Palencia, Salamanca, Segovia, Soria, Valladolid, Zamora | 94.223 km² (18,6%) |
2.510.849 (5,7%) |
|
| Katalonien (katalanisch Catalunya, spanisch Cataluña) |
Barcelona | Spanisch, Katalanisch, Aranesisch | Barcelona, Girona, Lleida, Tarragona | 32.114 km² (6,3%) |
6.506.440 (15,9%) |
|
| La Rioja | Logroño | Spanisch | La Rioja | 5.045 km² (1,0%) |
301.084 (0,7%) |
|
| Madrid (spanisch Comunidad de Madrid) |
Madrid | Spanisch | Madrid | 8.028 km² (1,6%) |
5.964.143 (13,5%) |
|
| Murcia (spanisch Región de Murcia) |
Murcia | Spanisch | Murcia | 11.313 km² (2,2%) |
1.335.792 (3,0%) |
|
| Navarra (baskisch Nafarroa) |
Pamplona | Spanisch, Baskisch | Navarra | 10.391 km² (2,1%) |
593.472 (1,3%) |
|
| Valencia (valencianisch Comunitat Valenciana, spanisch Comunidad Valenciana) |
Valencia | Spanisch, Valencianisch (Katalanisch) | Alicante, Castellón, Valencia | 23.255 km² (4,6%) |
4.692.449 (10,6%) |
|
| Name vo da autonomen Stod | ||||||
| Ceuta | Spanisch | 18,5 km² | 75.276 (0,2%) |
|||
| Melilla | Spanisch | 20 km² | 65.488 (0,1%) |
Beleg[VE | Weakln]
- ↑ Statistische Auswertung. In: Instituto Nacional de Estadística. Obgruafa am 22. Jänna 2015. (en)
Literatua[VE | Weakln]
- Walther L. Bernecker (Hrsg.): Spanien-Handbuch. Geschichte und Gegenwart. Francke, Tübingen 2006, ISBN 3-8252-2827-4 (UTB 2827).
- Walther L. Bernecker (Hrsg.): Spanien heute. Politik - Wirtschaft - Kultur. 5. Auflage. Vervuert, Frankfurt am Main 2008, ISBN 3-86527-418-8.
Im Netz[VE | Weakln]
-
Commons: Spanien – Sammlung vo Buidl, Videos und Audiodateien -
Wikimedia-Atlas: Spanien – geografische und historische Koartn
Albanien | Andorra | Bejgien | Bosnien-Herzegowina | Buigarien | Denemark2 | Deitschland | Estland | Finnland | Frankreich2 | Griachaland | Holland2 | Irland | Island | Italien2 | Kasachstan1 | Kosovo | Krowozien | Lettland | Liachtnstoa | Litaun | Luxnbuag | Malta | Mazedonien | Moldawien | Monaco | Montenegro | Norwegn2 | Östareich | Poin | Portugal2 | Rumänien | Russland1 | San Marino | Schweden | Schweiz | Serbien | Slowakei | Slowenien | Spanien2 | Tiakei1 | Tschechei | Ukraine | Ungarn | Vaoanigts Kinireich (UK)2 | Vatikanstod | Weißrussland
1 Liegt zan gresstn Tei in Asien. 2 Hod aa Gebiete aussahoib vo Eiropa.
Bejgien | Buigarien | Denemark | Deitschland | Estland | Finnland | Frankreich | Griachaland | Holland | Irland | Italien | Krowozien | Lettland | Litaun | Luxnbuag | Malta | Östareich | Poin | Portugal | Rumänien | Schweden | Slowakei | Slowenien | Spanien | Tschechei | Ungarn | Vaoanigts Kinireich (UK) | Zypan
Australien | Bejgien | Chile | Denemark | Deitschland | Finnland | Frankreich | Griachaland | Irland | Island | Israel | Italien | Japan | Kanada | Luxnbuag | Mexiko | Neiseeland | Holland | Norwegn | Östareich | Poin | Portugal | Schwedn | Schweiz | Sidkorea | Slowakei | Slowenien | Spanien | Tschechei | Tiakei | Ungarn | USA | Vaoanigts Kinireich (UK)