Zum Inhalt springen

Guinea

Aus Wikipedia
A Koatn vo Guinea.
D Regiona vo Guinea.
D Topografi vo Guinea.
A fisischa Koatn vo Guinea.

Guinea, amtle engl. Republic of Guinea, franz. République de Guinée, is a ammearnats Land z Westafrika; freja amol Franzejsisch Guinea ghoissn; es modeanna Land wiad aa Guinea-Conakry gnennt, zwengs en Untaschein vo da gleichnamatn Region u vo weitane Lenda, d wou "Guinea" in n Nama hom, wej Guinea-Bissau un Equatorialguinea.[1][2][3] Guinea houd a Bvelkaring vo umma 12.4 milliona Leitt un a Flechn vo 245,857 km².[4]

Da Stoot Guinea is a Repablik mid an Presidentn, iwa den wou d Leit direkt ostimma u da wou in oin Oun Stootsowahapt u Reḡiringsowahapt is. D oakammata Guinejischa Nazionalvasammling is a legislativa Keapa von n Land, ba den wou d Mitglida von Vulk direkt gwählt wean. Es judikativa Zweiḡal wiad von n Guinejischn Iawan Grichtshof (Guinea Supreme Court) gfejad, en am mejran hejchanan un ollafurtanan – oda ganzamendnatn – Brouffungsgrichtal von n Land.[5]

Guinea is a iwawejngt islamischs Land, i den wou d Muslimma umma 85 Prozent vo da Bvelkaring stelln.[1][6][7] Zen Vulk vo Guinea ghejan 24 Velkall oda ethnischa Gruppn. D Amtssproch Franzejsisch is d vuaherschada Sprouch i Asbilding, Vawaltung, Medjen un alln Iawarischn; danem git s mejra wej 24 eihoimischa Sprochna, wou se ned aso stootle finanzian.

D Wiatschaft vo Guinea is schwar dominiad vo Landwiatschaft u Beaḡbau.[8] Es houd de zwoatgrejsstn Firdamenga von n Bauxit u reicha Viakumma vo Eḏlstoĩ u Guld.[9] Es Land is a Zentrum von n Ebola-Asbruch vo 2014 gwe. D Menschnrecht z Guinea san ollawal a bstrittns, bejḡads un oiamochads Thema; 2011 houd d Reḡiring vo d Vaoinigte Stootn afgwoaffn, dass Guinea mid Fulta duach d Sichahaitskreft u Mishandlinga d Menschnrecht in oina Tua brechad.[10]